Matematik Öğretmeye Hazır Olma Hakkında İnançlar Ölçeği

Özet

Matematik Öğretmeye Hazır Olma Hakkında İnançlar Ölçeği (MÖHOİÖ), öğretmen adaylarının matematik öğretimine yönelik algılanan yeterlilik ve hazırlık düzeylerine dair sahip oldukları inançları ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu ve geçerlik çalışması Aydın ve Çelik (2016) tarafından yapılmıştır. Bu çalışma, özellikle ilköğretim matematik öğretmen adaylarının profesyonel olarak matematik derslerini verme konusundaki psikolojik ve pedagojik hazırlık düzeylerini değerlendirmeye odaklanmaktadır. MÖHOİÖ, eğitim araştırmacılarına ve öğretmen yetiştirme programlarına, adayların hizmet öncesi eğitim sürecinde edindikleri bilgi ve becerilerin yanı sıra, bu becerileri uygulama konusundaki özgüven ve inançlar sistemlerini anlamada güvenilir bir araç sunmaktadır.

Ölçek, öğretmen adaylarının matematiksel içeriğe hakimiyet, pedagojik stratejileri kullanma becerisi ve sınıf yönetimi gibi farklı boyutlardaki hazır olma algılarını kapsamaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu sağlamak için psikometrik analizlerle desteklenmiştir. Ölçeğin kullanım amacı, öğretmen yetiştirme programlarının etkinliğini değerlendirmek ve öğretmen adaylarının eksik olduğu alanları belirleyerek bu alanlara yönelik destekleyici müdahaleler geliştirmektir.

Anahtar Kelimeler

Matematik Öğretimi, Öğretmen Adayları, Hazır Olma İnançları, Ölçek Uyarlama, Matematik Öğretimi, Eğitim Psikolojisi, Mesleki Yeterlilik, İnançlar, Psikometri.

Yazarlar

Serhat Aydın, Didem Çelik

Amaç

Matematik Öğretmeye Hazır Olma Hakkında İnançlar Ölçeği’nin temel amacı, öğretmen adaylarının matematik derslerini etkili bir şekilde öğretebilme konusunda kendilerini ne kadar hazır hissettiklerine dair sahip oldukları subjektif inançları ölçmektir. Bu inançlar, öğretmenlerin sınıf içindeki davranışlarını, kullandıkları öğretim yöntemlerini ve öğrenci başarısını doğrudan etkileyebilen kritik unsurlardır. Ölçek, bu inançların yoğunluğunu ve yapısını sistematik bir biçimde belirleyerek, öğretmen yetiştirme programlarının hedeflerine ulaşma derecesini gösteren önemli bir geri bildirim mekanizması sağlar.

Ölçek, ayrıca araştırmacılara, öğretmen adaylarının hazır olma inançlarının demografik değişkenler, eğitim deneyimleri veya matematiksel başarıları ile nasıl ilişkilendiğini inceleme fırsatı sunar. Bu bağlamda, ölçek hem tanılayıcı hem de değerlendirici bir işlev görmektedir; hizmet öncesi eğitimin hangi yönlerinin öğretmen adaylarının profesyonel hazırlık inançlarını güçlendirdiğini veya zayıflattığını ortaya koymaya yardımcı olur.

Yapı (Construct)

Ölçek, matematik öğretimine yönelik algılanan hazır olma inançları psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğretmenlerin kendi yeterliliklerine dair yargılarını (öz yeterlik) ve matematiksel içeriği öğrencilere aktarabilme yeteneğine olan güvenlerini içerir. Hazır olma inancı, sadece bilişsel bilgi düzeyini değil, aynı zamanda duyuşsal ve motivasyonel bileşenleri de kapsar. Ölçek, bu inançları genellikle üç ana boyut altında incelemektedir:

• İçerik Bilgisine Hazır Olma: Matematiksel kavramlara derinlemesine hakimiyet ve bu bilgiyi doğru kullanma inancı.
• Pedagojik Hazır Olma: Farklı öğretim stratejilerini, materyalleri ve değerlendirme yöntemlerini etkili bir şekilde kullanabilme inancı.
• Sınıf Yönetimine ve İlişkisel Hazır Olma: Matematik dersi sırasında disiplini sağlama, öğrencilerin sorularını yanıtlama ve olumlu bir öğrenme ortamı oluşturma konusundaki güven.

Geçerlik

Matematik Öğretmeye Hazır Olma Hakkında İnançlar Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, Aydın ve Çelik (2016) tarafından gerçekleştirilen uyarlama ve doğrulama çalışmasının temel bileşenini oluşturmuştur. Bu çalışma, ölçeğin Türk örnekleminde orijinal yapıyı koruyup korumadığını ve ölçmek istediği yapıyı doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini kanıtlamayı amaçlamıştır. Uyarlama sürecinde genellikle dil geçerliği (çeviri-geri çeviri) ve kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuştur.

Yapı geçerlik analizleri için, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin çok boyutlu yapısının ampirik olarak desteklenip desteklenmediği incelenmiştir. Bu analizler sonucunda elde edilen uyum indeksleri (örneğin, CFI, TLI, RMSEA), ölçeğin teorik yapısının Türk ilköğretim matematik öğretmen adayları popülasyonunda da geçerli olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, Aydın ve Çelik (2016) makalesinde detaylıca sunulmuştur. Güvenirlik, ölçeğin ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçme derecesini ifade eder. Bu bağlamda, ölçeğin iç tutarlılığı Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak incelenmiştir.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı ölçmede homojen olduğunu ve ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin alt boyutlarının da ayrı ayrı güvenirlik katsayıları raporlanmış olup, bu katsayıların kabul edilebilir düzeyde olması, MÖHOİÖ’nün uygulamalarda tutarlı sonuçlar vereceğini garanti etmektedir.

Faktör Analizi

Matematik Öğretmeye Hazır Olma Hakkında İnançlar Ölçeği’nin uyarlama sürecinde, ölçeğin boyutluluğunu ve yapısını belirlemek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada, ölçeğin orijinal yapısının hipotezlerini test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olabilir.

Bu analizler, ölçek maddelerinin teorik olarak öngörülen faktörlere yüklenip yüklenmediğini incelemiş ve ölçeğin Türkiye örnekleminde de özgün yapısını koruduğunu teyit etmiştir. Faktör analizleri, ölçeğin matematik öğretimine hazır olma inancını oluşturan farklı alt boyutları (örneğin, içerik öz yeterliği ve pedagojik öz yeterlik) net bir şekilde ayırt edebildiğini kanıtlamıştır.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Büyük olasılıkla Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır, ancak kaynakta belirtilmemiştir. (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal dil).

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Hizmet Öncesi Öğretmenler).

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri.

Popülasyon Detayları: İlköğretim matematik öğretmenliği lisans programlarında öğrenim gören öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan anket formatındadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Eğitimi, Psikometrik Özellikler, Öz Yeterlik, Necatibey Eğitim Fakültesi, Öğretmen İnançlar, Matematik Öğretimi, Lisans Eğitimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Serhat Aydın).

Yazışma Adresi: Serhat Aydın, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkiye.

İzinler ve Ücretler ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirildiği veya uyarlandığı yıl 2016‘dır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak ticari kullanım veya büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Serhat Aydın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçek, Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi’nde yayımlanmıştır ve akademik standartlara uygun olarak kullanıma sunulmuştur.

Referanslar

Aydın, S., & Çelik, D. (2016). Preservice elementary mathematics teachers Beliefs about Preparedness to Teach Mathematics: scale adaptation and validation study. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(2), 469-510.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: matematik-ogretmeye-hazir-olma-hakkinda-inanclar-olcegi-toad.pdf

Matematik Öğretmeye Hazır Olma Hakkında İnançlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır.