Örgütsel Çekicilik Ölçeği (ÖÇÖ)

Özet

Örgütsel Çekicilik Ölçeği (ÖÇÖ), bireylerin potansiyel bir işveren olarak bir kuruma karşı hissettikleri cazibeyi ve bu kurumu takip etme niyetlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, orijinal yapısının Türkiye bağlamında geçerliliğini ve güvenirliğini test etmek üzere Dural, Aslan, Alinçe ve Araza (2014) tarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır. Ölçeğin uyarlama çalışması, özgün ölçekte olduğu gibi üç faktörlü bir yapıyı desteklemiş ve yüksek düzeyde iç tutarlılık ile test-tekrar test güvenirliği sergilemiştir. ÖÇÖ, özellikle insan kaynakları yönetimi ve örgütsel psikoloji alanlarında, işe alım süreçlerinde ve marka bilinirliği çalışmalarında kritik bir ölçüm aracı olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Çekicilik, ÖÇÖ, Ölçek Uyarlama, İşveren Markası, İşe Alım, Faktör Analizi, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Seda Dural, G. Aslan, M. Alinçe, A. Araza

Amaç

Örgütsel Çekicilik Ölçeği (ÖÇÖ), bireylerin bir organizasyona karşı duydukları çekicilik düzeyini ve bu organizasyonda istihdam edilme arayışındaki niyetlerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, potansiyel çalışanların bir kurumu ne kadar cazip bulduğunu, o kurumun itibarını ve o kurumda çalışmak için harcayacakları çabayı ölçen kapsamlı bir değerlendirme sunar.

Bu uyarlama çalışması özelinde amaç, yabancı dilde geliştirilmiş olan özgün ölçeğin, Türk kültürü ve diline uygunluğunu sınamak ve psikometrik özelliklerinin akademik standartları karşıladığını göstermektir.

Yapı

Örgütsel Çekicilik Ölçeği (ÖÇÖ), 15 maddeden oluşmakta olup, temel olarak üç alt boyutta örgütsel çekicilik yapısını ölçmektedir. Bu üç faktör, potansiyel çalışanların kuruma yönelik algılarını farklı açılardan ele almaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü temel boyutlar şunlardır:

• Genel Çekicilik (5 madde): Bireyin o kurumdaki olası bir pozisyonu ne kadar cazip bulduğunu ve kuruma karşı genel pozitif duygularını ifade eder.
• Takip Etme Niyeti (9 madde): Bireyin söz konusu kurumda çalışmak için aktif olarak çaba sarf etme ve iş fırsatlarını araştırma istekliliğini gösterir.
• Prestij (1 madde): Kurumun dışarıdan nasıl algılandığını, itibarını ve o kurumda çalışmanın getireceği sosyal değeri yansıtır.

Geçerlik

ÖÇÖ’nün geçerlik çalışmaları, uyarlama sürecinin önemli bir parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliğini incelemek üzere yürütülen faktör analizleri (muhtemelen doğrulayıcı ve/veya açımlayıcı faktör analizi), ölçeğin özgün yapısını koruduğunu teyit etmiştir.

Analiz sonuçları, Türk örnekleminde de ÖÇÖ’nün orijinal ölçekte belirlenen üç faktörlü yapıyı gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu bulgu, ölçeğin kavramsal yapısının kültürel bağlamda da tutarlı ve geçerli olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları hem iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) hem de zamana bağlı istikrar (test-tekrar test) yöntemleriyle incelenmiştir.

• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zaman içinde kararlılığını gösteren test-tekrar test güvenirlik katsayıları, birincil değerlendirme için 0,85 ve ikincil değerlendirme için 0,89 olarak yüksek bulunmuştur. Bu değerler, ölçeğin ölçümlerinin farklı zamanlarda tutarlı olduğunu işaret eder.
• İç Tutarlılık Güvenirliği: Uygulamanın ikinci aşamasında 257 öğrenciden oluşan bir örneklem üzerinde yapılan değerlendirme sonucunda, ölçeğin genel iç tutarlılık (Cronbach Alfa) katsayısı 0,89 olarak hesaplanmıştır. Bu katsayı, ölçeğin maddelerinin birbiriyle yüksek düzeyde ilişkili olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Örgütsel Çekicilik Ölçeği’nin (ÖÇÖ) Türkçeye uyarlanması sırasında yapılan faktör analizleri, ölçeğin psikometrik yapısının sağlamlığını kanıtlamıştır. Analizler, ölçeğin orijinal yapısına sadık kalarak 15 maddenin üç temel faktöre ayrıldığını doğrulamıştır: Genel Çekicilik, Takip Etme Niyeti ve Prestij.

Bu üç faktörlü yapı, ÖÇÖ’nün örgütsel çekiciliği çok boyutlu bir kavram olarak başarılı bir şekilde ölçtüğünü ve bu boyutların birbirinden ayrılabilir olduğunu bilimsel olarak desteklemektedir. Bu sonuçlar, uyarlama çalışmasının başarılı olduğunu ve ölçeğin Türkiye’deki akademik çalışmalarda kullanılabileceğini göstermektedir.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: 15 maddelik, üç faktörlü yapıya sahip öz bildirim ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal dil (Belirtilmemiş, ancak genellikle İngilizce temellidir).

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Uyarlama çalışması örneklemi temel alınmıştır).

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Çalışma, üniversite öğrencileri üzerinde yapıldığı için).

Popülasyon Detayları: Güvenirlik analizi 257 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Derecelendirme sistemi kaynakta belirtilmemiş olsa da, bu tür ölçekler genellikle Likert tipi bir ölçek kullanır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Psikoloji, İnsan Kaynakları Yönetimi, Örgütsel Davranış, Psikometri, Test Geliştirme, Cronbach Alfa

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama Çalışması): 2014

İletişim: Sorumlu yazar Seda Dural ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilebilir.

PDF Dosyası: Ölçeğin tam metnine ve detaylarına ilişkin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: orgutsel-cekicilik-olcegi-oco-toad.pdf

Referanslar

Dural, S., Aslan, G., Alinçe, M., & Araza, A. (2014). Örgütsel çekicilik bir ölçek uyarlama çalışması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 15(2), 141-154.

Örgütsel Çekicilik Ölçeği (ÖÇÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 15 madde üç faktörlü yapıdadır.

• Genel Çekicilik (5m): Söz konusu kurumda olası bir pozisyon benim için çok çekicidir.
• Takip Etme Niyeti (9m): Söz konusu kurumda çalışmak için büyük çaba sarf ederdim.
• Prestij (15m): Söz konusu kurumda çalışmak isteyecek muhtemelen pek çok kişi vardır.