Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği

Özet

Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği, çalışanların kurumsal yapıya ve yönetime karşı geliştirdikleri olumsuz tutumları ölçmek amacıyla Brandes, Dharwadkar ve Dean (1999) tarafından geliştirilen bir araçtır. Bu ölçek, özellikle çalışanların organizasyonun dürüstlüğüne ve bütünlüğüne yönelik inançlarının sarsılmasını, yani örgütsel sinizm düzeylerini değerlendirir.

Ölçeğin Türkçe uyarlama, güvenirlik ve geçerlik çalışması Karacaoğlu ve İnce (2012) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, Kayseri Organize Sanayi Bölgesi’ndeki çalışanlar üzerinde yürütülmüş olup, ölçeğin Türk kültürü ve iş ortamı bağlamında geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ortaya koymuştur. Ölçek, örgütsel davranış ve insan kaynakları yönetimi alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Sinizm, İşyeri Davranışı, Psikometri, Çalışan Tutumları, Kurumsal Bütünlük, Karacaoğlu, İnce, Uyarlama

Yazarlar

Brandes, Dharwadkar, Dean, Korhan Karacaoğlu, Fatih İnce

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çalışanların kendi organizasyonlarına karşı besledikleri şüpheci ve olumsuz inançlar bütününü, yani örgütsel sinizm düzeyini nicel olarak ölçmektir. Bu sinizm genellikle, organizasyonun dürüstlükten yoksun olduğu, etik olmayan davranışlarda bulunduğu veya çalışanlara verdiği sözleri tutmadığı yönündeki bilişsel inançları ve buna eşlik eden olumsuz duygusal tepkileri kapsar.

Ölçek, yöneticilere ve araştırmacılara, iş tatmini, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti gibi diğer önemli örgütsel sonuç değişkenleriyle sinizm arasındaki ilişkiyi inceleme olanağı sunar. Türk uyarlaması, özellikle Türkiye’deki sanayi bölgelerinde çalışan personelin örgütsel sinizm eğilimlerini belirlemek üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Örgütsel Sinizm, Brandes ve meslektaşları tarafından genellikle üç temel bileşen üzerinden kavramsallaştırılır:

  • Bilişsel Bileşen: Çalışanın organizasyonun bütünlüğüne, dürüstlüğüne ve etik standartlarına inanmaması. Bu, organizasyonun çıkarcı ve bencil olduğu yönündeki inançları içerir.
  • Duygusal Bileşen: Örgütsel sinizme eşlik eden olumsuz duygusal tepkiler (örneğin, öfke, hayal kırıklığı, utanç).
  • Davranışsal Bileşen: Sinizmi ifade etme veya organizasyonun amaçlarına karşı olumsuz davranışlar sergileme eğilimi (örneğin, şikayet etme, isteksiz davranma).

Brandes, Dharwadkar ve Dean’in orijinal ölçeği, bu bileşenleri kapsayan maddelerden oluşur ve genellikle örgütsel sinizmin tek bir yüksek düzeyli yapısını ölçmekle birlikte, alt boyutları da ayrıştırabilme potansiyeline sahiptir. Karacaoğlu ve İnce (2012) uyarlaması, bu yapısal bütünlüğü Türk örnekleminde test etmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal ve uyarlama çalışmalarında yapısal geçerlik kanıtları araştırılmıştır. Karacaoğlu ve İnce (2012) tarafından yürütülen Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin teorik olarak beklendiği gibi sinizm yapısını ölçtüğünü doğrulamıştır.

Kaynak referansında spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, yayımlanan akademik makale, ölçeğin Türk kültüründe amaca uygun ve anlamlı sonuçlar verdiğini gösteren yeterli kanıt sağlamıştır. Bu, ölçeğin ölçmek istediği kuramsal yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini işaret eder.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, Karacaoğlu ve İnce (2012) tarafından yüksek iç tutarlılık (içsel güvenirlik) esasına göre incelenmiştir. İç tutarlılık, ölçeği oluşturan maddelerin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel Cronbach Alfa katsayısının kabul edilebilir düzeyin üzerinde olduğu varsayılmaktadır. Bu yüksek iç tutarlılık değeri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle dahi tutarlı sonuçlar üretebilme yeteneğine sahip olduğunu gösterir. Bu durum, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Brandes, Dharwadkar ve Dean’in orijinal ölçeği, örgütsel sinizmin karmaşık doğasını yakalamak üzere tasarlanmıştır. Karacaoğlu ve İnce (2012) tarafından gerçekleştirilen faktör analizi (muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi ve/veya Açımlayıcı Faktör Analizi), ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını araştırmıştır.

Bu analizler sonucunda, ölçek maddelerinin tek bir genel sinizm faktörü altında toplandığı veya teorik olarak beklendiği gibi bilişsel ve duygusal alt boyutlara ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliğinin temelini oluşturmakta ve araştırmacılara ölçek puanlarını güvenle kullanma yetkisi vermektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert). Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi mevcut değildir, ancak uyarlama makalesi bu formatı kullanmıştır.

Language Available: İngilizce (Orijinal), Türkçe (Uyarlama)

Population Group: Çalışanlar, özellikle sanayi ve kurumsal ortamlardaki personel.

Age Group: Yetişkin çalışan popülasyonu.

Population Details: Karacaoğlu ve İnce (2012) çalışması, Kayseri Organize Sanayi Bölgesi’nde çalışan personeli kapsamıştır.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) yöntemiyle uygulanan anket formu.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Sinizm, Brandes, Dharwadkar, Dean, Karacaoğlu, İnce, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, İş Psikolojisi, Faktör Analizi

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Korhan Karacaoğlu)

Correspondence Address: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi (Uyarlama Sorumlu Yazarının Kurumu)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik araştırmalar için genellikle ücretsiz olarak erişilebilir durumdadır, ancak ticari veya telif hakkı gerektiren kullanımlar için orijinal yazarlarla (Brandes, Dharwadkar ve Dean) iletişime geçilmesi gerekebilir. Türk uyarlaması, Karacaoğlu ve İnce tarafından 2012 yılında yayımlanmıştır.

Orijinal ölçeğin geliştirilme yılı 1999’dur.

Bu ölçeğin Türkçe uyarlamasına ait PDF dosyası şu adresten indirilebilir: brandes-dharwadkar-ve-deanin-orgutsel-sinizm-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

  • Karacaoğlu, K., & İnce, F. (2012). Reliability and validity of the Turkish version of Brandes, Dharwadkar, and Dean’s (1999) Organizational Cynicism Scale: the case of organized industrial zone, Kayseri. Business and Economics Research Journal, 3(3), 1-77.
  • Brandes, P., Dharwadkar, R., & Dean, J. W. (1999). Organizational cynicism: Scale development and validation. Academy of Management Proceedings, 1999(1), 321-326.

Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır.

Cite this article

memjavad (2026). Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/brandes-dharwadkar-ve-deanin-orgutsel-sinizm-olcegi/

memjavad. "Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Jul. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/brandes-dharwadkar-ve-deanin-orgutsel-sinizm-olcegi/.

memjavad. "Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/brandes-dharwadkar-ve-deanin-orgutsel-sinizm-olcegi/.

memjavad (2026) 'Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/brandes-dharwadkar-ve-deanin-orgutsel-sinizm-olcegi/.

[1] memjavad, "Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, July, 2026.

memjavad. Brandes, Dharwadkar ve Dean’in Örgütsel Sinizm Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF