Okul Sağlık İndeksi-Beden Eğitimi Ölçeği

Özet

Okul Sağlık İndeksi-Beden Eğitimi Ölçeği, 2008 yılında Yasin Arslan tarafından Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, ilköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin, okul ortamında beden eğitimi ders programlarına ve dersin uygulanma biçimine yönelik algılarını, tutumlarını ve görüşlerini sistematik olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, öğretmenlerin bakış açısıyla okul sağlığı ve fiziksel aktivite düzeyinin bir indeksini çıkarmak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Okul Sağlık İndeksi, Beden Eğitimi, Öğretmen Görüşleri, İlköğretim, Okul Sağlığı, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Yasin Arslan.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, sınıf öğretmenlerinin, ilköğretim birinci kademe beden eğitimi ders programlarının yeterliliğine ve bu dersin okullardaki genel işleyişine dair sahip oldukları algıları ve değerlendirmeleri nicel verilere dönüştürmektir. Bu araç, okullarda fiziksel aktiviteye ve sağlık bilincine verilen önemi öğretmen perspektifinden ölçerek, eğitim politikaları ve müfredat geliştirme çalışmalarına görüş sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Geliştirme sürecinin arkasındaki motivasyon, beden eğitimi dersinin amaçlarına ulaşmasında karşılaşılan zorlukları ve öğretmenlerin bu konudaki ihtiyaçlarını tespit etmektir. Bu sayede, okul sağlığı ve fiziksel gelişimin desteklenmesi hedeflenmektedir.

Yapı

Okul Sağlık İndeksi-Beden Eğitimi Ölçeği, okulun fiziksel ortamının sağlık ve beden eğitimi dersi için uygunluğu, öğretmenlerin bu konudaki bilgi ve tutumları ile ders programının uygulanabilirliği gibi birden fazla boyutu ölçmeyi hedefleyen karmaşık bir yapıya sahiptir. Ölçek, öğretmenlerin algılarını değerlendirdiği için öz bildirim temellidir.

Ölçek maddelerinin oluşturulması sürecinde, ilköğretim beden eğitimi müfredatları ve ilgili literatür esas alınmıştır. Maddeler, öğretmenlerin hem program hakkındaki teorik görüşlerini hem de pratik uygulamalara dair değerlendirmelerini içerecek şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, okul sağlığı ortamının bir bütün olarak değerlendirilmesine olanak tanır.

Geçerlik

Orijinal kaynak materyalde ölçeğin geçerlik çalışmalarına ilişkin spesifik istatistiksel sonuçlar (yapı geçerliği, kriter geçerliği vb.) açıkça raporlanmamıştır. Ölçek, bir geliştirme çalışması olarak sunulmuştur.

Ancak, ölçek geliştirme prensipleri gereği, maddelerin ilgili uzman görüşlerine sunularak kapsam geçerliğinin sağlandığı varsayılmaktadır. Gelecekteki akademik kullanımlar için, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlayacak faktör analizi sonuçlarının ve ilgili dış değişkenlerle korelasyon analizlerinin sunulması, ölçeğin bilimsel sağlamlığını artıracaktır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (iç tutarlılık, test-tekrar test kararlılığı) analizlerine dair sayısal değerler (örneğin Cronbach Alfa katsayısı) kaynakçada belirtilmemiştir. Psikometrik özellikler açısından, bir ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olması, aynı koşullar altında uygulandığında tutarlı sonuçlar vermesi açısından kritik öneme sahiptir.

Bu eksiklik göz önüne alındığında, ölçeğin yeni uygulamalarında elde edilen verilerin güvenilirlik analizlerinin yapılarak sonuçların açıkça raporlanması, ölçeğin bilimsel kullanım potansiyelini güçlendirecektir.

Faktör Analizi

Okul Sağlık İndeksi-Beden Eğitimi Ölçeği’nin kaç faktörden oluştuğu, maddelerin hangi faktörlere yüklendiği ve bu faktörlerin toplam varyansın ne kadarını açıkladığına dair detaylı bir faktör analizi raporu kaynakçada yer almamaktadır.

Ölçeğin adından anlaşıldığı üzere, muhtemelen okul sağlığı ve beden eğitimi bileşenlerini içeren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin teorik yapısının ampirik olarak desteklenmesi için keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizlerinin yapılması ve sonuçlarının yayımlanması gerekmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme tipi (Likert, vb.) belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Yetişkin (İlköğretim birinci kademe sınıf öğretmenleri)

Population Details: İlköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenleri örneklemi üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Temelli Anket Ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Algısı, Sağlık Eğitimi, Fiziksel Aktivite, Müfredat Görüşleri, Arslan (2008).

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Uygulama Yılı

Ölçek, Yasin Arslan tarafından 2008 yılında gerçekleştirilen bir yüksek lisans tezi çalışması bağlamında geliştirilmiştir. Akademik çalışmalarda kullanımı için tezin yazarından veya ilgili üniversiteden (Hacettepe Üniversitesi) izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım ücreti hakkında bir bilgi mevcut değildir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

okul-saglik-indeksi-beden-egitimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Arslan, Y. (2008). Sınıf öğretmenlerinin ilköğretim birinci kademe beden eğitimi ders programlarına ve beden eğitimi dersine ilişkin görüşleri (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tez Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Okul Sağlık İndeksi-Beden Eğitimi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Orijinal kaynak materyalde ölçek maddeleri listelenmemiştir. Ölçeğin tam içeriğine ve maddelerine ulaşmak için Yasin Arslan’ın 2008 tarihli yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.