Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeği

Özet

Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeği, 2012 yılında N. Akkuzu tarafından hazırlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleği hakkındaki genel tutumlarını ve mesleğe yönelik algılarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme süreci, kimya öğretmen adaylarının mesleki yeterlilik düzeylerinin belirlenmesine odaklanan daha geniş bir araştırmanın parçası olarak gerçekleştirilmiştir. Bu tutum ölçeği, adayların mesleğe olan bağlılık, değer verme ve genel memnuniyet gibi duyuşsal özelliklerini nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Tutum ölçeği, öğretmenlik mesleği, mesleki yeterlilik, öğretmen adayları, psikometrik geliştirme, tutum.

Yazarlar

N. Akkuzu

Amaç

Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeği’nin temel amacı, öğretmen adaylarının pedagojik formasyon süreçleri veya lisans eğitimleri süresince öğretmenlik mesleğine karşı geliştirdikleri olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini belirlemektir. Bu ölçüm, eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek, mesleğe yönelik motivasyonu anlamak ve adayların gelecekteki mesleki uyumları hakkında öngörülerde bulunmak için kritik öneme sahiptir. Ölçek, mesleki kararlılığı ve meslek etiğine bakış açısını yansıtan duyuşsal boyutu hedeflemektedir.

Yapı

Ölçek, bireylerin öğretmenlik rolüne ve statüsüne yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini yansıtan psikolojik bir yapı olan mesleki tutumu ölçmektedir. Geliştirme süreci genellikle mesleğin sosyal değeri, mesleğin zorlukları ve mesleğin kişisel tatmin sağlama potansiyeli gibi alt boyutları içerir. Bu yapı, öğretmen adaylarının mesleğe atandıktan sonraki performanslarını ve meslekte kalma eğilimlerini etkileyen temel faktörlerden biri olarak kabul edilir.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi doğrudan belirtilmemiş olsa da, bir doktora tezi kapsamında geliştirilen bu tür bir ölçek için kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, ölçeğin yapısal geçerliği (Construct Validity), Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Ayrıca, maddelerin ölçmek istediği yapıyı temsil etme derecesini gösteren kapsam geçerliği (Content Validity) için uzman görüşlerine başvurulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını gösteren güvenirlik (reliability) bilgileri kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, ölçek geliştirme standartlarına göre, iç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı) hesaplandığı ve bu katsayının kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 veya üzeri) olduğu beklenmektedir. Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını tespit etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik çalışması da yapılmış olabilir. Yüksek güvenirlik, ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar verebileceğini gösterir.

Faktör Analizi

Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeği’nin yapısal boyutlarını belirlemek üzere Faktör Analizi kullanılmıştır. Yeni geliştirilen bir ölçek olduğu için, büyük olasılıkla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin kaç farklı faktör altında toplandığını ve bu faktörlerin ölçülen tutum yapısının hangi bileşenlerini temsil ettiğini ortaya koyar. Faktör yüklerinin ve özdeğerlerin belirlenmesi, ölçeğin nihai yapısının oluşturulmasında temel rol oynamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Yeni geliştirilen tutum ölçeği).

Format: Olasılıkla Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır.

Derecelendirme: Kaynakta belirtilmemiştir. Standart olarak 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi (örneğin, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a) kullanıldığı tahmin edilmektedir.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları.

Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi/Genç yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmada Kimya Öğretmen Adayları üzerinde uygulanmıştır. Ancak ölçek, genel öğretmenlik mesleği tutumunu ölçtüğünden, diğer branşlardaki öğretmen adaylarına da uygulanabilir niteliktedir.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup halinde uygulanan, öz bildirim (self-report) envanteri.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik, mesleki bağlılık, tutum, psikometri, güvenirlik, geçerlik, kimya eğitimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2012.

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirildiği için akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarın izni ve uygun atıf yapılması şartıyla ücretsizdir. Ticari kullanım için yazar veya kurum ile iletişime geçilmesi gerekebilir.

Referanslar

Ölçeğin geliştirilmesine ilişkin temel referans ve kaynak aşağıdadır:

• Akkuzu, N. (2012). Kimya öğretmen adaylarının mesleki yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi (Doktora Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Tez kaydına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyalarına aşağıdaki bağlantılardan erişilebilir:

• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_1.pdf
• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_2.pdf
• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_3.pdf
• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_4.pdf
• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_5.pdf
• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_6.pdf
• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_7.pdf
• ogretmenlik-meslegi-tutum-olcegi-toad_8.pdf

Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen doktora tezine veya PDF bağlantılarına başvurulması gerekmektedir.