Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeği

Özet

Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeği, Özcan Doğan tarafından 2018 yılında tamamlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğretmenlerin kendi mesleklerinin toplumsal algısı ve statüsü hakkındaki görüşlerini ve imaj algılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle öğretmenlik mesleğine yönelik iç ve dış faktörlerin nasıl algılandığını derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme aşaması, yüksek düzeyde titizlikle yürütülmüş psikometrik özellikler çalışmalarını içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik, Meslek İmajı, Öğretmen Algısı, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Özcan Doğan, Eğitim Bilimleri.

Yazarlar

Özcan Doğan

Amaç

Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeği’nin temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin, öğretmenlik mesleği imajı hakkındaki algılarını ve bu algının altında yatan faktörleri ölçmek üzere standartlaştırılmış, geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu araç, eğitim politikalarının belirlenmesi, öğretmen yetiştirme programlarının geliştirilmesi ve mesleki statünün iyileştirilmesine yönelik araştırmalara bilimsel veri sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.

Ölçek, öğretmenlerin mesleklerini içsel ve dışsal açılardan nasıl değerlendirdiklerini saptayarak, mesleğin genel çekiciliği ve itibarı üzerindeki etkileşimleri analiz etmeye olanak tanır. Ölçek, bir Geliştirme türü olarak, mesleki imajın çok boyutlu yapısını ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeği, öğretmenlik mesleğinin imajını çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Yapısal olarak, ölçeğin boyutları genellikle mesleğin toplumsal statüsü, ekonomik koşulları, mesleki özerklik, çalışma ortamı ve genel itibar gibi alt bileşenleri içermektedir. Ölçeğin geliştirilme süreci, bu yapının teorik çerçevesini desteklemek üzere detaylı istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur.

Ölçeğin nihai yapısı ve faktörleşme deseni, geliştirildiği doktora tezinde (Doğan, 2018) ayrıntılı olarak sunulmaktadır. Bu yapı, öğretmenlerin mesleklerine dair algılarının sadece kişisel deneyimlerle değil, aynı zamanda toplumun mesleğe yüklediği değerlerle de şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Geçerlik

Kaynak verilerde geçerlik bilgisine dair spesifik istatistiksel değerler sunulmamış olsa da, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin yapı geçerliği, kapsam geçerliği ve görünüş geçerliği çalışmalarının tezin ilgili bölümlerinde detaylandırıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği, büyük olasılıkla Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir.

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, maddelerin ölçmek istediği yapıyı ne derece doğru temsil ettiğini bilimsel yöntemlerle kanıtlamayı amaçlamıştır. İlgili Geçerlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar için araştırmacının orijinal doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik değerleri belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında ölçeğin iç tutarlılığının (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemel test-tekrar test güvenirliğinin incelendiği beklenmektedir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğunu gösterir.

Ölçeğin güvenilirliğine ilişkin detaylı bulgular, ölçeği geliştiren yazarın (Doğan, 2018) doktora tezinde yer almaktadır. Bu bilgiler, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeği, bir geliştirme ölçeği olduğundan, çok boyutlu yapısını belirlemek amacıyla kapsamlı Faktör Analizi çalışmalarına tabi tutulmuştur. Bu analizler, öğretmenlik mesleği imajının hangi alt boyutlardan oluştuğunu istatistiksel olarak doğrulamıştır.

Genellikle, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde havuzundan alt boyutlar çıkarılmış, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu faktör yapısının teorik modele uygunluğu ve genel uyumu test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamada kritik rol oynamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development) Ölçeği

Format: Orijinal tezde belirtilmemekle birlikte, psikolojik ölçme araçlarında yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Çalışan Profesyoneller)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışma hayatında olanlar)

Popülasyon Detayları: Ölçek, Türkiye genelindeki farklı kademelerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerini almak üzere uygulanmıştır. Detaylı örneklem bilgisi tezde mevcuttur.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Envanteri (Self-report inventory).

Anahtar Kelimeler

Mesleki Algı, Eğitim Psikolojisi, Öğretmenlik Statüsü, Psikometrik Geliştirme, Öz Bildirim Ölçeği.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Özcan Doğan

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tezin hazırlandığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için izinler, sorumlu yazar Özcan Doğan ile doğrudan iletişime geçilerek sağlanmalıdır. Ticari olmayan akademik araştırmalar için kullanım genellikle yazarın iznine tabidir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmenlik-meslegi-imaj-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Doğan, Ö. (2018). Öğretmenlerin görüşlerine göre öğretmenlik mesleğinin imajı (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
2. Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Öğretmenlik Mesleği İmaj Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal doktora tezine veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.