Öğretmenliğe İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Öğretmenliğe İlişkin Tutum Ölçeği (ÖİTÖ), bireylerin öğretmenlik mesleğine yönelik genel tutum düzeylerini belirlemek amacıyla Adnan Erkuş ve arkadaşları tarafından 2000 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, geliştirme türünde olup, hem dört dereceli hem de beş dereceli Likert ölçeği formatlarında denenmiş ve yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlik kanıtları sunmuştur. Ölçeğin psikometrik özellikler açısından güçlü olduğu, özellikle tek bir baskın faktör yapısına sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik Tutumu, Tutum Ölçeği, Adnan Erkuş, Likert Ölçeği, Cronbach Alfa, Yapı Geçerliliği.

Yazarlar

Adnan Erkuş, N. Sanlı, M. T. Bağlı, K. Güven

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının ve ilgili bireylerin öğretmenlik mesleğine yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini kapsayan genel tutumlarını geçerli ve güvenilir bir biçimde ölçmektir. Bu ölçek, eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin mesleğe yönelik motivasyon ve algılarını değerlendirmek için kritik bir araç olarak tasarlanmıştır.

Geliştirme sürecinde, ölçeğin kapsamlı bir alan taraması ve uzman görüşleri ile desteklenmiş olması, ölçülmek istenen öğretmenlik tutumu yapısını tam olarak temsil etme amacını güçlendirmiştir.

Yapı

Öğretmenliğe İlişkin Tutum Ölçeği, tek boyutlu bir yapı olan “Öğretmenliğe İlişkin Genel Tutum” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin öğretmenlik mesleğine karşı sahip olduğu pozitif veya negatif değer yargılarını, duygusal tepkilerini ve mesleği seçme veya sürdürme eğilimini ifade eder.

Geçerlik

ÖİTÖ’nün geçerlik çalışmaları, hem kapsam hem de yapı geçerliği açısından güçlü kanıtlar sunmaktadır.

• Kapsam Geçerliği: Madde yazım sürecinde izlenen titiz yol, yüksek madde-toplam test korelasyon katsayıları ve bunlara paralel içtutarlılık katsayıları, hem dört hem de beş dereceli ölçek formlarının kapsam geçerliliğinin sağlandığını göstermektedir.
• Yapı Geçerliği: Yapılan faktör analizi sonuçlarına göre, ölçek maddelerinin ağırlıklı olarak tek bir faktör altında toplanması, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı tekil yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, yaygın olarak kullanılan içtutarlılık yöntemi olan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin son derece güvenilir olduğunu göstermektedir.

Deneme formundaki 38 madde üzerinden yapılan hesaplamalar sonucunda:

• Dört dereceli ölçek formu için Cronbach Alfa katsayısı: 0.96
• Beş dereceli ölçek formu için Cronbach Alfa katsayısı: 0.95

Bu yüksek katsayılar (0.95 ve 0.96), ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini desteklemek amacıyla yürütülen faktör analizleri, ölçeğin temel olarak tek boyutlu bir yapıyı temsil ettiğini ortaya koymuştur. Bu bulgu, öğretmenliğe yönelik tutumun bütüncül bir yapı olarak ele alınabileceğini ve ölçeğin bu bütüncül yapıyı başarıyla ölçtüğünü göstermektedir. Tek faktör yapısı, hem dört dereceli hem de beş dereceli formlar için geçerli bir kanıt olarak kabul edilmiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Likert Ölçeği. Temel derecelendirme 4’lü Likert (4=tamamıyla uygun – 1=hiç uygun değil) formatındadır, ancak psikometrik çalışmalar 5’li Likert formunu da içermiştir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen adayları ve eğitim bilimleri öğrencileri.

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Üniversite öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Öğretmenlik mesleğine yönelik tutumu olan veya bu mesleği hedefleyen bireyler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) anketi.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik Mesleği, Tutum, Eğitim Psikolojisi, Geçerlik Kanıtları, Güvenirlik Çalışmaları, Faktör Analizi, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Adnan Erkuş

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2000

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanım izni ve ücret bilgileri için sorumlu yazar (Adnan Erkuş) veya yayıncı kuruluş (Eğitim ve Bilim dergisi) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmenlige-iliskin-ttum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Erkuş, A., Sanlı, N., Bağlı, M. T. ve Güven, K. (2000). Öğretmenliğe İlişkin Tutum Ölçeği geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 25(116), 27-33.

Makalenin orijinal bağlantısı: egitimvebilim.ted.org.tr

[quads id=5]

Öğretmenliğe İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Maddeler için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir (Erkuş et al., 2000).