Öğretmenlik Merkezi Sınavı Kaygı Ölçeği

Özet

Öğretmenlik Merkezi Sınavı Kaygı Ölçeği (ÖMSKÖ), yüksek lisans tezi kapsamında 2008 yılında Özsarı tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) gibi merkezi ve yüksek riskli bir sınav öncesinde, sınav kaygısı düzeylerini ölçmektir. Özellikle eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin KPSS odaklı gelecek kaygılarını ve mesleki beklentilerini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, Türkiye’deki öğretmen adaylarının mesleğe atılma sürecinde yaşadıkları duygusal ve psikolojik baskıyı anlamaya yönelik önemli bir ihtiyaca cevap vermektedir.

Anahtar Kelimeler

KPSS, Sınav Kaygısı, Öğretmen Adayları, Gelecek Kaygısı, Ölçek Geliştirme, Mesleki Beklenti, Eğitim Fakültesi

Yazarlar

İbrahim Özsarı

Amaç

Öğretmenlik Merkezi Sınavı Kaygı Ölçeği’nin birincil amacı, öğretmen adaylarının merkezi atama sınavlarına (özellikle KPSS) yönelik yaşadıkları kaygı düzeyini nicel olarak belirlemektir. Bu kaygı, sadece sınav anına özgü stresi değil, aynı zamanda sınavın sonuçlarının kariyer ve mesleki gelecek üzerindeki potansiyel etkilerinden kaynaklanan gelecek kaygısını da kapsamaktadır.

Ölçek, eğitim fakültesi öğrencilerinin mezuniyet sonrası kariyer yollarını şekillendiren bu kritik sınav sürecine yönelik psikolojik hazırlıklarını ve ihtiyaç duydukları destek alanlarını tespit etmek için bir tanı aracı olarak kullanılmayı hedeflemiştir.

Yapı

ÖMSKÖ, psikolojik bir yapı olarak sınava özgü durumsal kaygıyı (State Anxiety) ve daha geniş anlamda mesleki gelecek kaygısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bilişsel bileşenler (başarısızlık düşünceleri, konsantrasyon zorluğu) ve somatik bileşenler (fiziksel gerginlik, kalp çarpıntısı) olmak üzere iki ana boyutta incelenir.

Ölçek, öğretmen adaylarının KPSS başarısının mesleki beklentileriyle ne ölçüde ilişkili olduğunu da dolaylı olarak araştırmaktadır. Bu nedenle, ölçülen yapı sadece akademik performansa yönelik bir kaygı değil, aynı zamanda sosyo-ekonomik ve profesyonel geleceğe dair belirsizlikten kaynaklanan derin bir endişe halidir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezi özetinde (Özsarı, 2008) geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler yer almamaktadır. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için, orijinal tezde muhtemelen kapsam geçerliği (uzman görüşü) ve yapı geçerliği (faktör analizi) çalışmalarının detaylandırıldığı varsayılmaktadır.

Ölçeğin geçerliğinin tam olarak değerlendirilmesi için, özgün araştırmanın tamamına (yüksek lisans tezi) başvurulması gerekmektedir. Geçerlik çalışmalarının, ölçeğin gerçekten öğretmenlik merkezi sınavına yönelik kaygıyı ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla yürütüldüğü beklenmektedir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik (reliability) bilgisi belirtilmemiştir. Tipik bir ölçek geliştirme çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa değeri) hesaplanarak ölçek maddelerinin tutarlı sonuçlar verip vermediği rapor edilir.

Güvenirlik çalışmalarının, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini (test-tekrar test güvenirliği) veya iç tutarlılığını sağlamak için detaylı bir şekilde sunulması beklenir. Bu verilerin eksikliği, ölçeğin psikometrik kalitesinin tam olarak değerlendirilmesini zorlaştırmaktadır.

Faktör Analizi

Öğretmenlik Merkezi Sınavı Kaygı Ölçeği, bir geliştirme çalışması ürünü olduğu için, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi – AFA) sürecinden geçirilmiş olmalıdır. Bu analiz, kaygı yapısının farklı boyutlara (örneğin, bilişsel kaygı ve fizyolojik kaygı) ayrılıp ayrılmadığını belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Tezin orijinal metninde, faktör yükleri, öz değerler ve açıklanan varyans oranları gibi faktör analizi sonuçlarının detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı mı, yoksa tek boyutlu bir kaygı yapısını mı temsil ettiğini ortaya koyar.

Araç

Test Çeşidi: Ölçek geliştirme çalışması (Geliştirme) ve öz bildirim aracı.

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamakla birlikte, kaygı ölçekleri genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (örneğin, “Hiç uygun değil”den “Tamamen uygun”a).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Öğretmen adayları).

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Tipik olarak 20-25 yaş aralığındaki son sınıf öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim fakültelerinin son sınıfında öğrenim gören, Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) ile mesleğe atanmayı bekleyen öğrenciler.

Test Metodolojisi: Nicel araştırma yöntemleri kullanılarak geliştirilmiş, kesitsel desenli psikometrik bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Sınav Stresi, Yüksek Lisans Tezi, Psikometrik Özellikler, Öğretmen Ataması, Performans Kaygısı, KPSS A Grubu

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tezin sunulduğu kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ticari kullanımı için izinler, ölçeği geliştiren yazar İbrahim Özsarı’dan veya tezin sunulduğu İstanbul Üniversitesi’nden alınmalıdır. Ölçek, bir akademik çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında 2008 yılında geliştirilmiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle ücretsizdir, ancak kullanım öncesinde yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmenlik-merkezi-sinavi-kaygi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Özsarı, İ. (2008). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin KPSS merkezi sınavı odaklı gelecek kaygıları ve mesleki beklentileri (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

• Tez Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Öğretmenlik Merkezi Sınavı Kaygı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine erişim için, Özsarı (2008) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin tamamına başvurulması gerekmektedir.