Bilgisayar Destekli Eğitim Yapmaya İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Bilgisayar Destekli Eğitim Yapmaya İlişkin Tutum Ölçeği (BDEYTÖ), Ali Arslan tarafından 2006 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle öğretmen adayları olmak üzere, eğitimcilerin dersleri desteklemek amacıyla bilgisayar kullanımına yönelik tutumlarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlik kanıtlarına sahip, 20 maddeden oluşan, tek boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonuna dair algılarını anlamada önemli bir araç sağlamıştır.

Ölçeğin temel amacı, bireylerin Bilgisayar Destekli Eğitime (BDE) karşı gösterdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri nicel olarak değerlendirmektir. Bu tutumların belirlenmesi, eğitim teknolojileri politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının etkinliğinin artırılması açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği, Bilgisayar Destekli Eğitim, Öğretmen Adayları, Eğitim Teknolojileri, Güvenirlik, Geçerlik, Psikometri

Yazarlar

Ali Arslan

Amaç

Bilgisayar Destekli Eğitim Yapmaya İlişkin Tutum Ölçeği’nin temel amacı, öğretmen adaylarının veya aktif öğretmenlerin, bilgisayarı öğretim süreçlerini desteklemek amacıyla kullanmaya yönelik sahip oldukları tutum düzeylerini belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, eğitim fakültelerinde verilen teknoloji eğitiminin etkinliğini değerlendirmek ve öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını tespit etmek için önemlidir.

Ölçek, bireylerin bilgisayar kullanımına karşı ne kadar istekli, olumlu veya olumsuz yaklaştığını ortaya koyarak, eğitimde teknoloji entegrasyonunun önündeki psikolojik engellerin anlaşılmasına katkıda bulunur. Ölçek, geliştirme aşamasında öğretmen adaylarına uygulanmış olup, bu popülasyonun tutumlarının incelenmesi, gelecekteki eğitim uygulamalarının şekillendirilmesi açısından belirleyicidir.

Yapı

Ölçek, tutum yapısını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, bireylerin Bilgisayar Destekli Eğitim araçlarına karşı geliştirdikleri inançlar, duygular ve eyleme yönelik eğilimlerin bütününü kapsamaktadır. Ölçek, 20 maddeden oluşmaktadır ve yapılan analizlere göre tek alt boyutlu (unidimensional) bir yapı sergilemektedir.

Tek boyutlu yapı, ölçekteki tüm maddelerin, ölçülen temel psikolojik yapının tek bir yönünü temsil ettiği anlamına gelmektedir. Bu durum, ölçeğin puanlanmasını ve yorumlanmasını kolaylaştırmakta, elde edilen toplam puanın doğrudan BDE yapmaya ilişkin genel tutumu yansıttığını göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla kapsamlı çalışmalar yürütülmüştür. Hazırlanan deneme ölçeği, 151 öğretmen adayına uygulanmıştır. Bu uygulama, maddelerin kuramsal yapı ile ne ölçüde uyumlu olduğunu test etmek için yapılmıştır.

İç geçerliliğin incelenmesi amacıyla, ölçek maddelerinin ayırt edicilik gücünü değerlendirmek üzere “bağımsız gruplar için t testi” kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen tutum yapısına katkıda bulunup bulunmadığını ve ölçeğin farklı tutum düzeylerine sahip bireyleri ne kadar iyi ayırabildiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğini ortaya koymak amacıyla, iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı .93 olarak belirlenmiştir.

Genel psikometrik standartlara göre, .93 gibi yüksek bir Cronbach Alpha katsayısı, ölçeğin maddeleri arasında yüksek bir iç tutarlılık olduğunu ve ölçümün oldukça güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu yüksek katsayı, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve ölçülen tutumun hatasız bir şekilde temsil edildiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek, 20 madde içermekte ve tek alt boyut (unidimensional) olarak yapılandırılmıştır. Ölçeğin geliştirme sürecinde yapı geçerliğini kanıtlamak için faktör analizi tekniklerinin (büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi) kullanıldığı varsayılmaktadır, zira ölçeğin tek bir psikolojik yapıyı ölçtüğü belirtilmiştir.

Tek faktörlü yapının belirlenmesi, tüm maddelerin aynı temel tutum yapısına yüklendiğini gösterir. Bu durum, araştırmacılara ölçeği kullanırken karmaşık alt boyut puanları yerine basit bir toplam puan üzerinden değerlendirme yapma imkanı sunmaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları ve Eğitimciler

Age Group: Üniversite Düzeyi (Yetişkin)

Population Details: Ölçeğin geliştirme aşaması 151 öğretmen adayı üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (1= hiç katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum). Ölçek 20 maddeden ve tek alt boyuttan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, BDE, Ali Arslan, Eğitim Fakültesi, İç Tutarlılık, Psikometrik Özellikler, Likert

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006 (Yayın Tarihi)

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve akademik çalışmalarda kullanım için genellikle yazardan izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım koşulları yazar ile iletişime geçilerek belirlenmelidir. İletişim için sorumlu yazar e-posta adresi mevcuttur.

Ölçeğin orijinal makalesine ve detaylı sonuçlarına Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi üzerinden erişim sağlanabilmektedir.

Kaynaklar

Arslan, A. (2006, Aralık). Bilgisayar Destekli Eğitim Yapmaya İlişkin Tutum Ölçeği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 24-33.

Makalenin orijinal linki: efdergi.yyu.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: bilgisayar-destekli-egitim-yapmaya-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf

Bilgisayar Destekli Eğitim Yapmaya İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek toplam 20 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda örnek bir madde sunulmuştur:

• Mecbur kalmadıkça bilgisayarı dersi desteklemek amacıyla kullanmam.