Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşler Ölçeği

Özet

Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşler Ölçeği (UETYGÖ), 2014 yılında Yıldırım, Yıldırım, Çelik ve Karaman tarafından geliştirilmiş, uzaktan eğitim alan öğrencilerin bu eğitim modeline karşı sahip oldukları tutumları ve görüşleri ölçmeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle uzaktan eğitim sistemlerinin kişisel uyum, etkililik, öğreticilik ve öğrenmeye yatkınlık gibi kritik boyutlardaki algılanan kalitesini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu geliştirme çalışması, uzaktan eğitimin yaygınlaşmasıyla birlikte öğrencilerin deneyimlerini ve bu deneyimlere dayalı görüşlerini sistematik bir şekilde analiz etme ihtiyacına cevap vermektedir.

Ölçek, toplam 18 maddeden ve dört alt boyuttan oluşmaktadır. Derecelendirme, 5’li Likert ölçeği formatında olup, katılımcıların görüşlerine ne ölçüde katıldıklarını (1: hiçbir zaman katılmıyorum; 5: her zaman katılıyorum) belirlemelerini sağlamaktadır. Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş, bu da onu uzaktan eğitim alanındaki araştırmalar için değerli bir araç haline getirmiştir.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Eğitim, Öğrenci Görüşleri, Tutum Ölçeği, Kişisel Uygunluk, Etkililik, Faktör Analizi, Geliştirme Çalışması.

Yazarlar

Serkan Yıldırım, Gülsüm Yıldırım, Emre Çelik, Soner Karaman.

Amaç

Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşler Ölçeği’nin temel amacı, üniversite düzeyinde uzaktan eğitim programlarına kayıtlı olan öğrencilerin, uzaktan eğitim sistemine dair sahip oldukları olumlu veya olumsuz görüşleri, tutumları ve algıları ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda, ölçek öğrencilerin uzaktan eğitim deneyimlerini çok boyutlu bir perspektifle ele alarak, sistemin güçlü ve zayıf yönlerini öğrencilerin bakış açısıyla ortaya koymayı hedeflemektedir.

Ölçek, eğitim kurumlarının uzaktan eğitim programlarının içeriğini, metodolojisini ve sunum biçimini optimize etmelerine yardımcı olacak somut veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, uzaktan eğitim ortamlarının kişisel öğrenme stillerine ne kadar uygun olduğunu ve genel olarak ne kadar etkili algılandığını belirlemede kritik rol oynamaktadır.

Yapı

UETYGÖ, uzaktan eğitime yönelik görüşleri değerlendirmek üzere dört ana alt boyutta yapılandırılmıştır. Ölçek, toplam 18 maddeden oluşur ve her bir alt boyut, öğrencilerin farklı bir algısal veya davranışsal eğilimini temsil eder. Bu dört faktör, uzaktan eğitim başarısını etkileyen temel psikolojik ve çevresel değişkenleri kapsamaktadır.

Ölçeğin dört alt boyutu ve madde sayıları şunlardır:

• Kişisel Uygunluk (6 madde): Bireyin yaşam tarzı, programı ve öğrenme ihtiyaçları ile uzaktan eğitim modelinin ne kadar uyumlu olduğunu ölçer.
• Etkililik (5 madde): Uzaktan eğitimin geleneksel eğitimle karşılaştırıldığında ne kadar iyi bir öğrenme fırsatı sunduğuna ve öğrenme hedeflerine ulaşmada ne kadar etkili olduğuna dair inançları değerlendirir.
• Öğreticilik (4 madde): Uzaktan eğitim metodolojilerinin pedagojik kalitesini ve öğrenme çıktılarının etkinliğini sorgular. (Dikkat: Bu faktördeki maddeler, geleneksel eğitimin daha etkili olduğu yönünde karşılaştırmalı ifadeler içerebilir.)
• Yatkınlık (3 madde): Öğrencinin öz-düzenleme becerileri ve görevleri erteleme eğilimi gibi uzaktan eğitime adaptasyonu etkileyen kişisel özelliklerini belirler.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin dört faktörlü yapısının orijinal teorik çerçeveyi desteklediğini göstermiştir. Bu dört faktörün toplam varyansa katkıları, ölçeğin ölçmek istediği yapının önemli bir kısmını açıkladığını kanıtlamaktadır.

Faktör analizi sonuçlarına göre, varyansa katkı oranları aşağıdaki gibidir:

• Birinci Faktör (Kişisel Uygunluk): Toplam varyansın %20.88‘ini açıklamaktadır.
• İkinci Faktör (Etkililik): Toplam varyansın %15.61‘ini açıklamaktadır.
• Üçüncü Faktör (Öğreticilik): Toplam varyansın %14.96‘sını açıklamaktadır.
• Dördüncü Faktör (Yatkınlık): Toplam varyansın %12.04‘ünü oluşturmaktadır.

Bu dağılım, dört alt boyutun birlikte toplam varyansın %63.49’unu açıkladığını göstermekte olup, ölçeğin yapısal geçerliliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık analizi yoluyla incelenmiştir. Tüm ölçek için hesaplanan Cronbach’s Alpha katsayısı oldukça yüksek bulunmuştur, bu da maddelerin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Genel ve faktör bazlı iç tutarlılık (güvenirlik) katsayıları şöyledir:

• Ölçeğin Bütünü: Cronbach’s Alpha = 0.864
• Faktör 1 (Kişisel Uygunluk): 0.862
• Faktör 2 (Etkililik): 0.818
• Faktör 3 (Öğreticilik): 0.807
• Faktör 4 (Yatkınlık): 0.799

Tüm faktörlerin alpha katsayılarının 0.70 eşiğinin üzerinde olması (en düşük 0.799), ölçeğin tüm alt boyutlarında yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde kullanılan açımlayıcı faktör analizi (AFA), öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik görüşlerini dört temel boyutta toplandığını göstermiştir. Bu faktörler, özgün yapıyı temsil eden ve teorik olarak anlamlı olan boyutlardır.

Analiz, dört faktörlü yapının toplam varyansın %63.49’unu açıklamasıyla sonuçlanmıştır. Bu oran, sosyal bilimler ölçekleri için güçlü bir açıklayıcılık düzeyini temsil etmektedir. Faktör yüklerinin dağılımı, maddelerin kendi alt boyutlarına yüksek yüklerle bağlandığını ve çapraz yüklerin minimum düzeyde olduğunu doğrulamıştır. Bu bulgular, ölçeğin yapısal ayrımını ve boyutlarının bağımsızlığını desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Öz Bildirim)

Dil: Türkçe

Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği (1 = Hiçbir zaman katılmıyorum; 5 = Her zaman katılıyorum)

Madde Sayısı: 18 madde

Alt Boyut Sayısı: 4 alt boyut

Popülasyon Grubu: Uzaktan eğitim öğrencileri (Üniversite öğrencileri)

Yaş Grubu: Genç yetişkinler ve yetişkinler (Genellikle üniversite çağı)

Popülasyon Detayları: Uzaktan eğitim programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilere uzaktan eğitim deneyimlerine ilişkin ifadeleri okuyarak katılım düzeylerini belirtmeleri için sunulur. Puanlama, faktörlere göre ayrı ayrı veya toplam puan olarak yapılabilir. Yüksek puanlar, uzaktan eğitime yönelik daha olumlu görüş ve tutumları işaret eder (Öğreticilik faktörü hariç, maddelerin yönüne dikkat edilmelidir).

Anahtar Kelimeler

Öğrenme, Eğitim Teknolojileri, Psikometri, Cronbach Alpha, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Ölçek Geliştirme, Öğrenci Algıları.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Serkan Yıldırım

Sorumlu Yazar E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Atatürk Üniversitesi, Erzurum, Türkiye (2014 itibarıyla)

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, akademik araştırmalarda kullanıma açıktır. Ticari kullanımlar için sorumlu yazar (Serkan Yıldırım) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bilgileri, hakemli dergi yayını olarak kamuya sunulmuştur.

Kaynaklar

Yıldırım, S., Yıldırım, G., Çelik, E. ve Karaman, S. (2014). Uzaktan eğitim öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik görüşleri: Bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(3), 365-370.

Makalenin orijinal PDF bağlantısı ve tam metnine aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir:

• Makale Bağlantısı: jret.org
• Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: uzaktan-egitime-yonelik-gorusler-olcegi-toad.pdf

Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşler Ölçeği Maddeleri

Ölçek Toplam: 18 madde, 4 alt boyut

• Kişisel Uygunluk (6 m): Uzaktan eğitim yaşam stilime uygundur.
• Etkililik (5 m): Uzaktan eğitim kişiler için iyi bir öğrenme fırsatı sunar.
• Öğreticilik (4 m): Uzaktan eğitime nazaran geleneksel eğitimle daha etkili bir öğrenme sağlanır.
• Yatkınlık (3 m): Verilen görevleri ertelemeyi alışkanlık haline getirmiş bir kişiyim.