Fen ve Sanat Konularının Bütünleştirilmesine Yönelik Sanat Ölçeği

Özet

Fen ve Sanat Konularının Bütünleştirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği, 2018 yılında Suat Türkoğuz ve Zeynep Yayla tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin veya öğretmen adaylarının, özellikle Fen ve Teknoloji dersleri kapsamında görsel sanat etkinliklerinin ve bilgilerinin entegrasyonuna dair sahip oldukları tutumları belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, betimsel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, geçerlik ve güvenirlik analizleri ile psikometrik özelliklerinin yüksek olduğu kanıtlanmıştır. Ölçek, eğitim bilimleri ve disiplinlerarası öğrenme alanlarında önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Fen ve Sanat Bütünleştirilmesi, STEAM, tutum ölçeği, görsel sanatlar, Fen ve Teknoloji dersi, Cronbach Alpha, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Suat Türkoğuz, Zeynep Yayla

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin Fen ve Teknoloji gibi bilimsel alanlarla görsel sanatlar gibi yaratıcı alanların eğitim ortamında bütünleştirilmesine yönelik olumlu veya olumsuz tutumlarını tespit etmektir. Bu araç, eğitimcilerin entegre müfredat tasarımlarının potansiyel etkilerini değerlendirmelerine ve öğrencilerin disiplinlerarası yaklaşımlara ne ölçüde açık olduklarını anlamalarına yardımcı olmak üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, özellikle Fen derslerinde sanat etkinliklerinin kullanımının öğrenci motivasyonu, ilgisi ve bilimsel becerilerin gelişimi üzerindeki algılanan etkilerini ölçmeye odaklanmaktadır. Bu sayede, entegrasyonun eğitimsel faydaları hakkındaki kişisel inançlar sayısal verilere dönüştürülebilir.

Yapı

Ölçek, katılımcıların Fen ve Sanat Konularının Bütünleştirilmesine Yönelik Sanat Ölçeği kapsamında sergiledikleri tutumları ölçmektedir. Ölçülen yapı, genellikle bilişsel, duygusal ve davranışsal bileşenleri içeren psikolojik bir tutumdur. Ölçek, öğrencilerin sanatın fen derslerinden uzaklaştırıcı mı yoksa destekleyici mi olduğunu algılamalarını, sanatsal bilgileri bilimsel bağlamda kullanma istekliliklerini ve sanatın bilimsel beceri gelişimini engelleyip engellemediği yönündeki inançlarını değerlendirmektedir.

Bu yapı, disiplinlerarası eğitim yaklaşımları bağlamında öğrencilerin entegrasyon hakkındaki öznel değerlendirmelerini ortaya çıkarmada kritik rol oynamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla gerçekleştirilen analizlerde, verilerin faktör analizi için uygunluğu test edilmiştir. Bu bağlamda, Bartlett küresellik testi sonuçları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur [X²=6237,436 (p<0,000)]. Bu sonuç, maddeler arasındaki korelasyonun yeterli düzeyde olduğunu ve verilerin faktörleştirilerek daha az sayıda değişkene indirgenebileceğini göstermektedir.

Bu bulgular, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü ve maddelerin teorik olarak beklenen faktör yapısını desteklediğini kanıtlamaktadır. Yapılan geliştirme çalışmasında, kapsam ve görünüş geçerliği çalışmaları da titizlikle yürütülmüştür.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları yüksek bulunmuştur. Ölçeğin genel güvenirlik düzeyi, Spearman-Brown güvenirliği 0,93 ve Cronbach Alpha güvenirliği 0,92 olarak belirlenmiştir. Bu değerler, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir biçimde aynı yapıyı ölçtüğünü ve yüksek derecede güvenilir olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, ölçeği oluşturan alt faktörlerin güvenirlik katsayıları da incelenmiştir. Alt faktörlerin Cronbach Alpha değerleri şöyledir:

• F1 faktörü için: 0,87
• F2 faktörü için: 0,77
• F3 faktörü için: 0,78
• F4 faktörü için: 0,77

Tüm faktörlerin güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir (0.70 üzeri) ve büyük çoğunluğunun yüksek düzeyde (0.80 üzeri) olması, ölçeğin alt yapılarının da güvenilir ölçümler sağladığını teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, veri yapısının uygunluğunu belirlemek amacıyla Bartlett küresellik testi uygulanmıştır. Test sonucunda elde edilen X² değeri (6237,436) ve p değeri (p<0,000), verilerin çok değişkenli normal dağılıma sahip olduğunu ve maddeler arasındaki korelasyon matrisinin birim matris olmadığını, dolayısıyla faktör analizi yapılmasının uygun olduğunu göstermiştir.

Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmış ve maddelerin dört ayrı alt faktör altında toplandığını doğrulamıştır. Bu faktörler, Fen ve Sanat entegrasyonuna yönelik tutumun farklı boyutlarını temsil etmektedir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Tutum Ölçeği)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Öğrenciler veya öğretmen adayları (Fen ve Teknoloji dersleri ile ilişkili)

Yaş Grubu: Eğitim seviyesine bağlı olarak genellikle ortaokul/lise öğrencileri veya üniversite öğrencileri (öğretmen adayları)

Popülasyon Detayları: Çalışmanın yapıldığı popülasyon detayları orijinal makalede yer almaktadır, ancak ölçek Fen ve Teknoloji dersi gören tüm öğrencilere uygulanabilir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 4 puanlı Likert tipi bir derecelendirme kullanır:

1. Kesinlikle Katılıyorum: 4
2. Katılıyorum: 3
3. Katılmıyorum: 2
4. Hiç Katılmıyorum: 1

Anahtar Kelimeler

Tutum, entegrasyon, görsel sanatlar, Fen eğitimi, psikometri, Spearman-Brown, Bartlett testi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynakta Mevcut Değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri Kaynakta Mevcut Değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek geliştirme çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

İletişim ve kullanım izinleri için sorumlu yazar Suat Türkoğuz ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: fen-ve-sanat-konularinin-butunlestirilmesine-yonelik-sanat-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Türkoğuz, S., ve Yayla Z. (2018) Araştırmada, betimsel araştırma yöntemini kullanarak “Fen ve Sanat Konularının Bütünleştirilmesine Yönelik Tutum Ölçeği” nin geliştirilmesi. Milli Eğitim Dergisi. 41(190), 256-268.

[quads id=5]

Fen ve Sanat Konularının Bütünleştirilmesine Yönelik Sanat Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Fen ve Teknoloji dersinde kullanılan görsel sanat etkinlikleri beni bu dersten uzaklaştırır.
• Görsel sanat etkinliklerinin yapıldığı Fen ve Teknoloji dersi sanata olan ilgimi azaltır.
• Fen ve Teknoloji dersi ilgimi çekmediği için görsel sanat bilgilerimi bu derste kullanmam.
• Görsel sanat etkinliklerinin Fen ve Teknoloji dersinde kullanılması bilimsel becerilerin gelişimini engeller.