Table of Contents
Özet
Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği (MDGÖÖ), bireylerin matematik derslerine veya genel olarak matematiğe yönelik başlangıçtaki duyuşsal eğilimlerini ve tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin öğrenme sürecine getirdikleri duygusal ve tutumsal faktörlerin belirlenmesi ve böylece matematik başarısı üzerindeki etkilerinin anlaşılması için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, 2016 yılında gerçekleştirilen kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışmasıyla desteklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Matematik eğitimi, duyuşsal giriş özellikleri, ölçek geliştirme, yapı geçerliği, iç tutarlılık, Likert Tipi, psikometri.
Yazarlar
Muhittin Çalışkan, Hakan Serçe
[quads id=5]
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin matematiğe başlamadan önceki veya belirli bir matematik konusunu öğrenmeye başlamadan önceki duyuşsal durumlarını, yani tutum, ilgi ve motivasyon düzeylerini nicel olarak ölçmektir. Duyuşsal giriş özellikleri, öğrenme sürecinin başlangıcında kritik bir rol oynar ve öğrencilerin matematiksel kavramları benimseme hızını ve derinliğini doğrudan etkileyebilir.
Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin matematiksel öğrenmeye karşı geliştirdikleri duygusal engelleri veya destekleyici faktörleri erkenden teşhis etme imkanı sunarak, öğretim stratejilerinin bu duyuşsal ihtiyaçlara göre uyarlanmasına olanak tanır.
Yapı
MDGÖÖ, bireylerin matematiğe yönelik sergiledikleri duyuşsal alanı hedeflemektedir. Bu yapı, genellikle matematik kaygısı, matematiğe karşı tutum, öz yeterlik inancı ve matematiğin değerine yönelik algı gibi alt boyutları içerebilir. Ölçek, öğrencilerin matematik öğrenimine ne kadar istekli, ilgili ve kendilerine güvenli başladıklarını belirleyen karmaşık bir duyuşsal yapıyı ölçmeyi amaçlar.
Matematikteki başarıyı tahmin etmede bilişsel yetenekler kadar, duyuşsal giriş özellikleri de önemlidir. Bu nedenle ölçek, öğrencilerin matematiksel performanslarını etkileyen duygusal ve motivasyonel değişkenleri ayrıştırmak üzere tasarlanmıştır.
Geçerlik
Ölçeğin bilimsel sağlamlığını kanıtlamak amacıyla kapsamlı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda hem kapsam geçerliği hem de yapı geçerliği detaylı bir şekilde incelenmiştir.
- Kapsam Geçerliği (Content Validity): Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen duyuşsal giriş özelliklerini temsil edip etmediği uzman görüşleri ve ilgili literatür taramaları ışığında değerlendirilmiştir.
- Yapı Geçerliği (Construct Validity): Ölçeğin teorik yapısını destekleyip desteklemediğini belirlemek için istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Yapı geçerliği incelemesi, ölçeğin beklenen psikolojik yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
Güvenirlik
Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği’nin güvenirliğini tespit etmek amacıyla iç tutarlılık katsayısı ve iki yarı güvenirlik yöntemleri kullanılmıştır. Bu istatistiksel analizler, ölçeğin kararlı ve tutarlı ölçümler yapma yeteneğini ortaya koymaktadır.
- İç Tutarlılık Katsayısı: Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Elde edilen katsayı değeri .947 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek değer, ölçekteki maddelerin birbiriyle yüksek düzeyde ilişkili olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.
- İki Yarı Güvenirliği: Ölçeğin iki yarı güvenirliği, Spearman-Brown iki yarı korelasyon katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Bu katsayı değeri .940 olarak bulunmuştur. Hem Cronbach Alfa hem de Spearman-Brown katsayılarının .90’ın üzerinde olması, MDGÖÖ’nün oldukça kararlı ve güvenilir ölçümler yaptığını kanıtlamaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliği çalışmalarının bir parçası olarak faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Yapı geçerliğinin incelenmesi, ölçeğin temel duyuşsal bileşenleri ne kadar iyi temsil ettiğini belirlemek için gerekli olan Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) işlemlerinin uygulandığını işaret etmektedir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığını ve bu boyutların teorik çerçeve ile uyumlu olup olmadığını istatistiksel olarak doğrulamıştır.
Faktör yapısının belirlenmesi, araştırmacılara ölçekten elde edilen puanların hangi duyuşsal alt bileşenleri temsil ettiğini anlamada yardımcı olur. Bu, ölçeğin matematik eğitiminde spesifik müdahale alanlarını belirleme kapasitesini artırır.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme (Orijinal bir Türkçe ölçek geliştirme çalışmasıdır.)
Format: Likert Tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır. Bu format, katılımcıların maddelere ne ölçüde katılıp katılmadığını belirtmelerine olanak tanır.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitim alanında çalışan öğrenciler (genel öğrenci popülasyonu).
Yaş Grubu: Çalışmanın yayınlandığı akademik bağlama göre genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri.
Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmanın detayları için referans kaynağa başvurulmalıdır.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Psikometrik özellikler iç tutarlılık (Cronbach Alfa) ve iki yarı güvenirlik yöntemleriyle incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Matematik tutumu, öz yeterlik, duyuş, psikometri, Spearman-Brown, geçerlik, eğitim araştırmaları.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.
İletişim E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar Muhittin Çalışkan)
Yazışma Adresi: Muhittin Çalışkan (Konya, Türkiye).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Muhittin Çalışkan ve Hakan Serçe tarafından geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Test Yılı: Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır.
Ücret Bilgisi: Ticari kullanım durumu yazar tarafından belirlenmelidir.
Kaynaklar
Çalışkan, M. ve Serçe, H. (2016, Mart). Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 7(22), 137-160.
Makalenin yayımlandığı derginin linki: ijoess.com
Ölçek çalışmasının orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: matematige-yonelik-duyussal-giris-ozellikleri-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
*** (Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmamıştır.) ***
Cite this article
memjavad (2026). Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-duyussal-giris-ozellikleri-olcegi/
memjavad. "Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 23 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-duyussal-giris-ozellikleri-olcegi/.
memjavad. "Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-duyussal-giris-ozellikleri-olcegi/.
memjavad (2026) 'Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-duyussal-giris-ozellikleri-olcegi/.
[1] memjavad, "Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematiğe Yönelik Duyuşsal Giriş Özellikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.