Table of Contents
Özet
Bu anket, Pınar Ayten tarafından 2006 yılında hazırlanan yüksek lisans tezi kapsamında, ilköğretim okullarında görev yapan 4. ve 5. sınıf öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler dersi Öğretim Programı hakkındaki profesyonel görüşlerini belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, öğretmenlerin programın amaçları, içeriği, kullanılan öğretim yöntemleri ve değerlendirme süreçlerine ilişkin algılarını ve deneyimlerini sistematik olarak toplamayı hedeflemektedir.
Anketin geliştirilmesi süreci, programın uygulanabilirliği ve etkililiği konusunda sahada çalışan uzmanların (öğretmenlerin) bakış açısını yansıtmak üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma, 2005 yılında uygulamaya konulan yeni Öğretim Programı reformlarının öğretmenler üzerindeki etkilerini ve programın güçlü/zayıf yönlerini ortaya koymak için kritik bir araçtır.
Anahtar Kelimeler
Ölçek Geliştirme, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Öğretmen Görüşleri, Öğretim Programı Değerlendirmesi, İlköğretim, Eğitim Araştırması.
Yazarlar
Ayten, Pınar.
Amaç
Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket’in temel amacı, ilköğretim 4. ve 5. sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin, uygulamakta oldukları Sosyal Bilgiler dersi müfredatına dair değerlendirmelerini ve programın çeşitli bileşenlerine yönelik tutumlarını ölçmektir.
Bu anket, öğretmenlerin programın hedeflerine ulaşma derecesi, içerik organizasyonu, materyal yeterliliği ve programın genel olarak uygulanabilirliği hakkındaki düşüncelerini nicel verilerle ortaya koyarak, gelecekteki müfredat geliştirme çalışmalarına geri bildirim sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle yenilenen programın saha uygulamalarındaki zorluklarını ve başarılarını belirlemek için tasarlanmıştır.
Yapı
Ölçek, öğretmenlerin Öğretim Programı hakkındaki algılarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, genellikle aşağıdaki ana temaları içermektedir:
- Programın Amaçları: Öğretmenlerin program hedeflerini ne ölçüde anladığı ve benimsediği.
- İçerik ve Kapsam: İçeriğin güncelliği, derinliği ve öğrencilerin gelişim düzeyine uygunluğu.
- Öğretim Yöntemleri ve Teknikleri: Programın önerdiği öğretim stratejilerinin (yapılandırmacı yaklaşım gibi) uygulanabilirliği.
- Değerlendirme Süreçleri: Programda yer alan ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının etkinliği ve yeterliliği.
- Materyal Yeterliliği: Ders kitapları, yardımcı kaynaklar ve diğer öğretim materyallerinin kalitesi.
Bu boyutlar, öğretmenlerin programı uygulama sürecinde karşılaştıkları zorlukları ve programın pedagojik yeterliliğini detaylıca analiz etmeye olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirme süreci bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasında ölçeğin yapısal yeterliliğini sağlamak için gerekli geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.
Ancak, bu akademik ölçek girişi için sağlanan kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları veya yöntemleri (örneğin, kapsam geçerliği, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği) hakkında detaylı istatistiksel bilgi mevcut değildir. Ölçeğin psikometrik özelliklerine dair ayrıntılı bilgilere ulaşmak için Ayten (2006) tarafından hazırlanan orijinal yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir. Tez, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir durumdadır.
Güvenilirlik
Ölçeğin güvenilirliğine dair istatistiksel bulgular, geliştirme çalışmasının yapıldığı yüksek lisans tezinde yer almaktadır. Güvenilirlik çalışmaları genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test yöntemlerini içerebilir.
Sağlanan kaynak özetinde herhangi bir güvenilirlik katsayısı (örneğin, Cronbach’s Alpha değeri) belirtilmemiştir. Ölçeğin güvenilirliği hakkında kesin bilgilere ulaşmak için Ayten (2006) tezine başvurulması zorunludur.
Faktör Analizi
Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket, geliştirme türünde bir ölçek olduğu için, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi (genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi) uygulanmıştır. Bu analiz, anket maddelerinin hangi temel yapıları veya boyutları temsil ettiğini belirlemek için kritik öneme sahiptir.
Faktör analizi sonuçları (faktör yükleri, açıklanan varyans yüzdesi ve faktör sayısı) orijinal tezde detaylandırılmıştır. Bu analiz, ölçeğin yukarıda belirtilen yapısal boyutları (Amaçlar, İçerik, Yöntemler vb.) ne kadar başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermektedir. Bu bilgilere erişim, YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden sağlanabilir.
Araç
Test Türü:
Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)
Format:
Görüş/Tutum Ölçeği (Tahmini olarak Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır, ancak kesin derecelendirme bilgisi mevcut değildir.)
Mevcut Diller:
Türkçe
Popülasyon Grubu:
Öğretmenler
Yaş Grubu:
Yetişkin (İlköğretim 4. ve 5. sınıfta görev yapan sınıf öğretmenleri)
Popülasyon Detayları:
İlköğretim okullarında Sosyal Bilgiler dersini yürüten 4. ve 5. sınıf öğretmenleri.
Test Metodolojisi:
Anket metodu kullanılarak öğretmen görüşleri toplanmıştır. Ölçek, muhtemelen çoklu maddelerden oluşan ve öğretmenlerin programın farklı yönlerine dair katılım düzeylerini veya memnuniyetlerini derecelendirmelerini isteyen bir yapıya sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Psikolojisi, Müfredat Değerlendirmesi, Öğretmen Eğitimi, Program Uygulama, Geçerlik, Güvenilirlik, Tez Çalışması.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı:
Bilgi mevcut değildir.
Kurum E-posta Adresleri:
Bilgi mevcut değildir. (Yazarın tez sırasında bağlı olduğu kurum: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.)
Yazışma Adresi:
Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (2006).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Bu ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için yazar Pınar Ayten veya tezin yapıldığı kurum olan Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle ücret talep edilmez, ancak telif hakları yazar ve üniversiteye aittir.
Test Yılı: 2006.
Kaynaklar
Ayten, P. (2006). İlköğretim okullarında sosyal bilgiler dersini yürüten 4. ve 5. sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersi öğretim programına ilişkin görüşleri (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Bu teze tez.yok.gov.tr adresi üzerinden erişim sağlanabilir. Orijinal PDF dosyası bilgisi mevcut değildir.
Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır ve bu nedenle bu bölüme eklenememiştir. Ölçek maddelerine ulaşmak için Ayten (2006) tarafından hazırlanan orijinal yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-sosyal-bilgiler-dersi-ogretim-programina-iliskin-goruslerine-yonelik-anket/
memjavad. "Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket." Turkish Psychological Scales, 18 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-sosyal-bilgiler-dersi-ogretim-programina-iliskin-goruslerine-yonelik-anket/.
memjavad. "Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-sosyal-bilgiler-dersi-ogretim-programina-iliskin-goruslerine-yonelik-anket/.
memjavad (2026) 'Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenlerin-sosyal-bilgiler-dersi-ogretim-programina-iliskin-goruslerine-yonelik-anket/.
[1] memjavad, "Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.
memjavad. Öğretmenlerin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programına İlişkin Görüşlerine Yönelik Anket. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.