Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeğİ

Özet

Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeği (ÖEİDÖ), öğretmenlerin eğitimin temel amaçlarına ve işlevlerine ne ölçüde inandıklarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, 2015 yılında Uğur Akın ve Nadiye Yıldırım tarafından yapılan bir geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda kullanıma sunulmuştur. Toplam 25 maddeden ve dört alt boyuttan oluşan bu ölçek, öğretmenlerin öğrencilerin toplumsallaştırılması, bireysel farklılıkların gözetilmesi, çok yönlü gelişimi ve üst öğrenime hazırlanması gibi kritik eğitim hedeflerine yönelik inançlarını ölçmektedir. Ölçek, eğitim politikalarının ve uygulamalarının öğretmenler nezdindeki kabul düzeyini anlamak için önemli bir gösterge sunar.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen İnanışları, Eğitim, Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Yapı Geçerliği, Güvenirlik

Yazarlar

Uğur Akın, Nadiye Yıldırım

[quads id=5]

Amaç

ÖEİDÖ’nün temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin, eğitim sisteminin öğrencilere sağladığı faydalara ve ulaştırmayı hedeflediği sonuçlara yönelik kişisel inanç ve güven düzeylerini tespit etmektir. Bu inanç düzeyleri, öğretmenlerin mesleki motivasyonlarını, sınıf içi uygulamalarını ve genel olarak eğitim sürecine olan bağlılıklarını anlamada kritik rol oynamaktadır.

Ölçek, dört temel boyutta öğretmen inançlarını analiz ederek, eğitim sisteminin hangi alanlarının (sosyal gelişim, bireysel ilgi, akademik hazırlık) öğretmenler tarafından daha güçlü veya zayıf görüldüğünü ortaya koymayı hedefler. Elde edilen veriler, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, öğretmenlerin sistem hakkındaki algılarını iyileştirmeye yönelik stratejiler geliştirmede rehberlik edebilir.

Yapı

Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeği, eğitimin çok boyutlu doğasına odaklanan dört ana faktörden oluşan bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğretmenlerin sadece akademik başarıya değil, aynı zamanda öğrencilerin sosyal, duygusal ve bireysel ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik inançlarını da kapsamaktadır. Ölçek, eğitim inancını tek bir genel puan yerine, spesifik eğitimsel hedeflere yönelik farklılaşan inançlar bütünü olarak ele alır.

Ölçeğin ölçtüğü dört alt boyut şunlardır:

• Toplumsallaştırma: Öğrencilerin sosyal beceriler kazanması, etik değerleri benimsemesi ve toplumun mutlu, uyumlu birer bireyi olarak yetiştirilmesi inancı.
• Bireysel Farklılıklar: Öğrencilerin kendine özgü yeteneklerine, öğrenme hızlarına ve farklılıklarına uygun eğitim ortamlarının ve yaklaşımlarının sağlandığına dair inanç.
• Çok Yönlü Gelişim: Öğrencilerin bilişsel, sosyal, duygusal ve fiziksel olarak dengeli ve kapsamlı bir şekilde geliştirildiğine dair inanç.
• Üst Öğrenime Hazırlanma: Öğrencilerin hem akademik olarak donanımlı hem de her alanda okuryazar bireyler olarak bir sonraki eğitim kademesine veya hayata hazırlandığına dair inanç.

Geçerlik

Ölçek taslağının yapı geçerliğini test etmek ve faktör yapısını belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA öncesinde verilerin faktör analizine uygunluğunu sınamak için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği testi uygulanmıştır. Elde edilen KMO değeri 0.96 olarak belirlenmiştir. Bu değer, örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu yüksek KMO değeri, maddeler arasındaki korelasyonun faktör analizi için yeterince güçlü olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

ÖEİDÖ’nün iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Ölçeğin alt boyutlarının iç tutarlılık katsayıları genel olarak yüksek bulunmuştur. Dört alt boyut için elde edilen Cronbach’s Alpha değerleri aşağıdaki gibidir:

• Birinci Boyut (Toplumsallaştırma) için: 0.94
• İkinci Boyut (Bireysel Farklılıklar) için: 0.88
• Üçüncü Boyut (Çok Yönlü Gelişim) için: 0.87
• Dördüncü Boyut (Üst Öğrenime Hazırlanma) için: 0.69

Genel olarak, ilk üç boyut oldukça yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahipken, dördüncü boyut kabul edilebilir bir düzeyde (0.69) güvenirlik sergilemektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin tutarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. Analiz öncesinde yapılan KMO testi sonucunda 0.96 değeri elde edilmiş, bu da verilerin faktörleştirmeye son derece uygun olduğunu kanıtlamıştır. Analiz sonucunda ölçeğin toplam 25 maddeden oluşan ve dört temel faktöre ayrılan yapısı doğrulanmıştır. Bu dört faktör, ölçeğin temel psikolojik yapılarını temsil etmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Ölçek Geliştirme Çalışması

Format: Öz Bildirim Envanteri

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Eğitimciler)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan öğretmen popülasyonu)

Popülasyon Detayları: Ölçek, farklı branş ve deneyim seviyelerindeki öğretmenler üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirme yapılmıştır (1= Hiç Katılmıyorum; 5= Tamamen Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Öğretmen İnanışları, Eğitim, Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Yapı Geçerliği, Güvenirlik

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Uğur Akın

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2015

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin kullanım izinleri ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Uğur Akın ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Referanslar

Akın, U., & Yıldırım, N. (2015). Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeği (ÖEİDÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. e-International Journal of Educational Research, 6(1), 70-83.

Makalenin orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: ogretmenlerin-egitime-inanma-duzeyleri-olcegi-toad.pdf

Dergipark üzerinden makaleye erişim: dergipark.ulakbim.gov.tr

[quads id=5]

Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeğİ Maddeleri

Ölçek, dört alt boyut ve toplamda 25 madde içermektedir. Aşağıda her bir alt boyutu temsil eden örnek maddeler sunulmuştur:

• Toplumsallaştırma: “Öğrencilerin mutlu birer birey haline getirildiğine inanıyorum.”
• Bireysel Farklılıklar: “Öğrencilerin becerilerine uygun ortamlar hazırlandığına inanıyorum.”
• Çok Yönlü Gelişim: “Öğrencilerin sosyal yönden geliştirildiğine inanıyorum.”
• Üst Öğrenime Hazırlanma: “Öğrencilerin her alanda okuryazar bireyler olarak yetiştirildiğine inanıyorum.”