Öğretmenler İçin Mesleki Gelişim Etkinlikleri Ölçeği

Özet

Öğretmenler İçin Mesleki Gelişim Etkinlikleri Ölçeği, öğretmenlerin mesleki gelişim faaliyetlerine katılım düzeylerini ve türlerini sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla 2018 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin sürekli öğrenme süreçlerine ne sıklıkta ve hangi boyutlarda dahil olduklarını belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek, altı boyutlu bir yapı üzerine kurulmuş olup, bu boyutların öğretmenlerin mesleki yeterliliklerini artırmaya yönelik farklı etkinlik alanlarını temsil ettiği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile kanıtlanmıştır.

Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir literatür taraması ve uzman görüşleri alınarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen psikometrik veriler, aracın hem geçerli hem de güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu ölçek, eğitim araştırmacılarına, okul yöneticilerine ve politika yapıcılara, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirleme ve bu ihtiyaçlara yönelik etkili programlar tasarlama konusunda önemli veriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mesleki Gelişim, Öğretmenler, Eğitim, Ölçek Geliştirme, Doğrulayıcı Faktör Analizi, İç Tutarlılık, Sürekli Öğrenme.

Yazarlar

Mehmet Eroğlu, Ramazan Özbek

Amaç

Öğretmenler İçin Mesleki Gelişim Etkinlikleri Ölçeği’nin temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin mesleki yeterliklerini sürdürmek ve artırmak amacıyla katıldıkları çeşitli gelişim etkinliklerinin sıklığını ve yoğunluğunu ölçmektir. Bu ölçek, öğretmenlerin bireysel çabalarıyla katıldıkları eğitim seminerlerinden, meslektaşlarıyla yaptıkları işbirliğine dayalı öğrenme faaliyetlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin kendilerini değerlendirmelerine olanak tanıyarak, hangi mesleki gelişim alanlarında daha aktif olduklarını ve hangi alanlarda desteklenmeye ihtiyaç duyduklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu sayede, eğitim sistemleri içerisindeki insan kaynakları yönetimi ve hizmet içi eğitim programlarının daha hedef odaklı ve etkili bir şekilde planlanmasına katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Yapı

Öğretmenler İçin Mesleki Gelişim Etkinlikleri Ölçeği, öğretmenlerin mesleki gelişim faaliyetlerine katılımını yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin altı temel boyuttan oluştuğu belirlenmiştir. Bu altı boyutlu yapı, mesleki gelişimin sadece resmi kurslarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda gayri resmi öğrenme, meslektaşlarla işbirliği ve bireysel yansıtma gibi süreçleri de içerdiğini göstermektedir.

Ölçeğin yapısal modeli, öğretmenlerin mesleki gelişimlerini bir bütün olarak ele alarak, farklı etkinlik türlerinin genel mesleki gelişim seviyesine olan katkısını analiz etme imkanı sunar. Bu boyutların her biri, öğretmenlerin pedagojik, alana özgü ve sosyal-duygusal yeterliliklerini geliştirmeye yönelik spesifik davranış setlerini temsil etmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla kapsamlı bir Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA, ölçeğin teorik olarak öngörülen altı boyutlu yapısının toplanan verilerle ne ölçüde uyumlu olduğunu değerlendirmek için kullanılmıştır. Elde edilen uyum indeksleri, modelin kabul edilebilir düzeyde iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Spesifik uyum indeksleri şunlardır: Ki-kare serbestlik derecesine oranı (x²/(sd)) 2.110 olarak hesaplanmıştır, bu değer kabul edilebilir aralık olan 3’ün altındadır. Diğer önemli uyum iyiliği kriterleri ise şöyledir: GFI (Goodness of Fit Index) .90, AGFI (Adjusted Goodness of Fit Index) .88, CFI (Comparative Fit Index) .92. Bu değerler, modelin veri tarafından desteklendiğini göstermektedir. Ayrıca, hata terimlerine ilişkin uyum indeksleri de kabul edilebilir düzeydedir: RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation) 0.050, RMR (Root Mean Square Residual) .046 ve SRMR (Standardized Root Mean Square Residual) .053 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar, altı boyutlu yapının tüm uyum iyiliği kriterleri açısından kabul edilebilir aralıkta olduğunu ve ölçeğin yapı geçerliğinin sağlandığını kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık analizleri yoluyla incelenmiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren önemli bir psikometrik özelliktir. Bu amaçla Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin altı farklı faktöründeki iç tutarlılık katsayıları .70 ile .88 arasında değişen yüksek değerler göstermiştir. Genel ölçek için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ise .93 gibi mükemmel bir düzeyde bulunmuştur. Bu yüksek katsayı, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir ölçümler sunduğunu açıkça göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar vereceği beklentisini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Öğretmenler İçin Mesleki Gelişim Etkinlikleri Ölçeği’nin faktör yapısının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinin bu aşaması, ölçeğin teorik temellerine uygun olarak altı farklı boyuttan oluştuğunu istatistiksel olarak teyit etmiştir.

DFA sonuçları, modelin verilere olan uyumunun istatistiksel olarak güçlü olduğunu kanıtlayan bir dizi indeksle sunulmuştur. Özellikle x²/(sd) = 2.110 değeri, parsimoni (tutumluluk) açısından iyi bir uyum sergilemektedir. Ayrıca, CFI (.92) ve GFI (.90) gibi karşılaştırmalı uyum indekslerinin .90 eşiğinin üzerinde olması, altı faktörlü modelin yapısal olarak sağlam olduğunu ve öğretmenlerin mesleki gelişim etkinliklerini altı farklı ancak ilişkili bileşen halinde başarılı bir şekilde ayrıştırdığını doğrulamaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan çeşitli branş ve kademelerdeki öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report) ölçeği. Maddeler 5’li Likert formatında derecelendirilmiştir (1=hiçbir zaman, 5=her zaman). Yüksek puanlar, öğretmenin mesleki gelişim etkinliklerine daha yüksek düzeyde katılım gösterdiğini ifade eder.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Hizmet İçi Eğitim, Öğretmen Yeterlikleri, Ölçek Geliştirme, Güvenilirlik, Geçerlilik, DFA, Mesleki Gelişim Etkinlikleri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

İletişim Adresi: Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Elazığ, Türkiye.

İzinler & Ücretler ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

Kullanım İzinleri ve Ücretler: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Mehmet Eroğlu ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım şartları için yazarların izni gereklidir.

Ölçeğin geliştirme çalışmasının tam metnine ve orijinal formuna ilişkin PDF dosyası aşağıdan indirilebilir. Orijinal PDF’ye buradan ulaşılabilir: ogretmenler-icin-mesleki-gelisim-etkinlikleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Eroğlu, M., ve Özbek, R. (2018). Öğretmenler İçin Mesleki Gelişim Etkinlikleri Ölçeğinin geliştirmesi. Journal of Current Researches on Social Sciences, 8(3), 185-208.

Öğretmenler İçin Mesleki Gelişim Etkinlikleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmediği için, bu bölümde ölçek maddelerinin yer aldığına dair bilgilendirme yapılmaktadır.

Orijinal kaynakta ölçek maddeleri liste halinde sunulmamıştır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.