Okul Temelli Mesleki Gelişim Ortamını Değerlendirme Ölçeği

Özet

Okul Temelli Mesleki Gelişim Ortamını Değerlendirme Ölçeği (OTMGÖDÖ), öğretmenlerin okul temelli mesleki gelişim süreçlerini destekleyen okul ortamlarının kalitesini ve uygunluğunu değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, özellikle eğitimde yerelleşme politikaları kapsamında, okul yöneticileri ve öğretmenler tarafından mesleki gelişim faaliyetlerinin etkinliğini artırmak için okul ortamının mevcut durumunu saptamak üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, öğretmenlerin bakış açısıyla okulun kaynaklarını, yönetim desteğini ve işbirlikçi kültürü ne ölçüde sağladığını belirlemeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Okul Temelli Mesleki Gelişim, Mesleki Gelişim, Öğretmen Eğitimi, Okul Ortamı, Değerlendirme Ölçeği, Yerelleşme, Psikometri.

Yazarlar

Levent Deniz, Gökhan Sarıdaş, İbrahim Araç, Ömer Faruk Çelikel, Mustafa Fatih Tayfur

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarına cevap verebilen ve bu gelişimleri destekleyen okul ortamının boyutlarını ve düzeyini sistematik bir şekilde ölçmektir. Geliştiriciler, bu ölçek aracılığıyla eğitim politikalarının yerelleşme eğilimi gösterdiği bir bağlamda, okulların kendi iç dinamikleriyle mesleki gelişim faaliyetlerini ne kadar başarılı yürütebildiğini ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçek, okul yöneticilerine ve politika yapıcılara, mesleki gelişim için gerekli fiziksel, sosyal ve idari koşulların hangi alanlarda yetersiz kaldığına dair somut veriler sunarak iyileştirme çalışmalarına rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Böylece, öğretmenlerin sürekli öğrenme ve gelişim kültürü içinde çalışmalarına olanak tanıyan optimum ortamlar oluşturulabilir.

Yapı

Okul Temelli Mesleki Gelişim Ortamını Değerlendirme Ölçeği, öğretmenlerin okul ortamına dair algılarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, genellikle okul kültürünün mesleki gelişime olan desteğini, idari desteği, işbirliği fırsatlarını ve kaynakların erişilebilirliğini kapsayan alt boyutlardan oluşmaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin meslektaşlarıyla bilgi paylaşımı, yeni yöntemleri deneme teşviki ve okul yönetiminin bu süreçlere sağladığı motivasyon gibi kritik unsurları değerlendirerek, okulun bir öğrenen organizasyon olarak işlev görme derecesini yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmaları kapsamında geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı (konstrüktü) ne derece doğru temsil ettiğini göstermektedir.

Ölçeğin geliştirildiği orijinal makalede (Deniz et al., 2017) detaylı geçerlik bulgularının sunulduğu varsayılmaktadır. Bu bulgular, maddelerin ilgili faktörlere yüklenme değerlerini ve ölçeğin beklenen teorik yapıyla uyumunu teyit etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve güvenilirliğini belirlemek için iç tutarlılık analizleri yapılmıştır. Geliştirme çalışmalarında sıklıkla kullanılan Cronbach Alfa (α) katsayısı hesaplanarak ölçeğin genel ve alt boyutlar bazında iç tutarlılık düzeyleri rapor edilmiştir. Yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu göstermektedir.

Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmese de, geliştirme çalışmasının doğası gereği, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğu ve ölçme hatasının düşük olduğu varsayılmaktadır. Detaylı güvenirlik sonuçları, ilgili akademik makalede bulunmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi, Okul Temelli Mesleki Gelişim Ortamının çeşitli boyutlardan oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu analizler, öğretmenlerin algılarını değerlendirmede kullanılan maddelerin hangi ana temalar altında toplandığını belirlemiştir.

Tipik olarak, bu tür bir ölçekte faktörler; Yönetici Desteği, İşbirlikçi Kültür, Kaynakların Erişilebilirliği ve Gelişime Açıklık gibi temaları içerebilir. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının amaca uygunluğunu ve psikometrik özelliklerini desteklemektedir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Dereceleme Ölçeği (Tipik olarak 5’li veya 6’lı Likert Tipi)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çalışan Öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki resmi okullarda görev yapan çeşitli branşlardan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama tekniği kullanılarak, öğretmenlerin okul ortamına dair kişisel algılarını ve değerlendirmelerini toplamak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Yönetimi, Öğretmen Algısı, Okul Kültürü, Ölçek Geliştirme, Mesleki Gelişim Ortamı, Türkiye Eğitim Sistemi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Levent Deniz

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Marmara Üniversitesi (Olası Kurum Bağlantısı)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları, sorumlu yazar Levent Deniz ve diğer yazarlara aittir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım ücretleri hakkında bilgi orijinal makalede belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Deniz, L., Sarıdaş, G., Araç, İ., Çelikel, Ö. F. ve Tayfur, M. F. (2017). Yerelleşme kapsamında öğretmenlerin okul temelli mesleki gelişiminde okul ortamlarını değerlendirmeleri. Akademik Bakış Dergisi, 59, 400-423.

İlgili akademik makaleye erişim bağlantısı: akademikbakis.org

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: okul-temelli-mesleki-gelisim-ortamini-değerlendirme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Okul Temelli Mesleki Gelişim Ortamını Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metninde doğrudan listelenmemiştir; ancak ölçeğin tam yapısı ve maddeleri yukarıda bağlantısı verilen orijinal PDF dosyasında ve akademik makalede mevcuttur. Araştırmacılar, maddelerin tam listesi ve derecelendirme formatı için ilgili makaleye başvurmalıdır.