Table of Contents
Özet
Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği, Alıcı (2001) tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında Türkçe’ye uyarlanmış ve kullanılmıştır. Bu ölçek, ilköğretim düzeyindeki öğretmenlerin matematiğe yönelik duyuşsal alanlarını, inançlarını ve değer yargılarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Temel amacı, öğretmenlerin matematiğe karşı geliştirdikleri tutumların, öğrencilerin matematik dersindeki akademik başarısı üzerindeki potansiyel etkisini araştırmaktır. Ölçeğin kullanımı, eğitim psikometri alanında, öğretmenlerin mesleki yeterliliklerinin duyuşsal boyutunu değerlendirmek için kritik öneme sahiptir.
Ölçek, özellikle dördüncü sınıf öğretmenlerinin örneklem grubunu oluşturduğu çalışmada kullanılmıştır. Orijinal ölçeğin yapısının korunarak Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun hale getirilmesi için gerekli adaptasyon çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışma, öğretmen tutumlarının matematik eğitimi kalitesini ve öğrenci çıktılarını nasıl etkilediğine dair önemli bulgular sunmayı hedeflemiştir.
Anahtar Kelimeler
Matematik eğitimi, öğretmen tutumu, tutum ölçeği, ilköğretim, öğrenci başarısı, uyarlama, duyuşsal alan.
Yazarlar
Bülent Alıcı
Amaç
Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği’nin temel amacı, ilköğretim kademesinde görev yapan öğretmenlerin matematiğe karşı sergilediği olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, öğretmenlerin matematik öğretimine yönelik motivasyonlarını, kaygılarını ve genel algılarını anlamayı sağlar. Ölçeğin asıl işlevi, öğretmen tutumları ile öğrencilerin matematik derslerindeki başarı düzeyleri arasındaki korelasyonu araştırmaktır.
Ölçeğin adaptasyonu, Türkiye bağlamında matematik eğitiminin duyuşsal yönünü inceleyen araştırmacılara standart ve geçerli bir ölçme aracı sunmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu sayede, eğitim politikaları geliştirilirken veya öğretmen yetiştirme programları düzenlenirken öğretmenlerin tutumlarına yönelik somut verilere ulaşılması hedeflenmiştir.
Yapı
Ölçek, öğretmenlerin matematiğe yönelik genel tutumunu ölçen çok boyutlu bir psikolojik yapıyı temsil eder. Matematik tutumu genellikle üç ana bileşenden oluşur: bilişsel (matematik hakkındaki inançlar), duyuşsal (matematik hakkındaki duygular ve hissiyatlar) ve davranışsal (matematiğe yönelik eylem eğilimleri). Bu ölçek, özellikle öğretmenlerin matematiği sevme, matematik öğretmekten keyif alma, matematiğin faydasına inanma ve matematik kaygısı gibi duyuşsal ve bilişsel unsurları hedef almaktadır.
Uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türkçe örneklemde korunup korunmadığı incelenmiş olup, ölçeğin muhtemelen birden fazla alt boyutu (örneğin, Matematiğe Yönelik Sevgi, Matematiğin Değeri, Matematik Öğretimi Kaygısı) içermesi beklenmektedir. Bu alt boyutlar, öğretmen tutumunun karmaşık doğasını daha detaylı analiz etme imkanı sunar.
Geçerlik
Kaynak referansta geçerlik bilgisi doğrudan sunulmamış olsa da, bir yüksek lisans tezi kapsamında yapılan uyarlama çalışmasında standart geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler genellikle içeriğin temsil gücünü belirlemek için uzman görüşüne dayalı kapsam geçerliği ve ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek için yapı geçerliği çalışmalarını içerir.
Yapı geçerliği genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenir. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin beklenen faktörler altında toplanıp toplanmadığını kontrol ederek, Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği’nin ölçmek istediği psikolojik yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaya yöneliktir.
Güvenirlik
Ölçeğin kaynak materyalinde güvenirlik değerleri belirtilmemiştir. Ancak bilimsel bir çalışma olan bu tezde, ölçeğin iç tutarlılığını test etmek amacıyla güvenirlik analizlerinin gerçekleştirildiği kabul edilmektedir. En yaygın kullanılan güvenirlik katsayısı, ölçeğin tüm maddelerinin aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösteren Cronbach Alfa katsayısıdır.
Yüksek lisans tezinde, ölçeğin güvenilirliğinin kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu ve bu nedenle eğitim araştırmalarında kullanıma uygun olduğu sonucuna varılmış olmalıdır. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik analizleri de, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını değerlendirmek amacıyla uygulanmış olabilir.
Faktör Analizi
Uyarlama sürecinin kritik bir aşaması, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde yeniden doğrulanmasıdır. Bu amaçla, büyük ihtimalle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçek maddelerinin hangi temel psikolojik boyutları veya faktörleri temsil ettiğini belirlemek için kullanılır. Bu analiz sonucunda, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğu ve bu boyutların matematik tutumunun hangi yönlerini kapsadığı netleştirilmiştir.
Faktör analizleri, ölçeğin yapısal geçerliğinin temelini oluşturur ve maddelerin faktör yüklerinin yeterli düzeyde olması beklenir. Bu işlemler, uyarlanan ölçeğin kültürel ve dilsel farklılıklara rağmen orijinal ölçeğin teorik çatısını koruduğunu göstermek için zorunludur.
Araç
Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)
Format: Yüksek olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örn: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a 5 veya 7 seçenekli)
Language Available: Türkçe
Population Group: Öğretmenler
Age Group: Yetişkinler (İlköğretim Öğretmenleri)
Population Details: İlköğretim dördüncü sınıf öğretmenleri örneklem grubunu oluşturmuştur.
Test Methodology: Nicel araştırma yöntemi kullanılarak, öğretmenlerin matematik tutumlarının ölçülmesi ve bu tutumlar ile öğrenci başarı verilerinin korelasyonel olarak incelenmesi metodolojisi uygulanmıştır. Ölçek, öz-bildirim temelli bir araçtır.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen yeterliliği, duyuşsal özellikler, matematik kaygısı, Likert ölçeği, yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir. (2001 yılı itibarıyla Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum ile ilişkilidir.)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Bülent Alıcı tarafından 2001 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında kullanılmıştır. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarın izni gerekmektedir. Ticari kullanım için ek ücret ve izinler söz konusu olabilir. İletişim bilgisi (e-posta) yazarın kendisi ile doğrudan irtibat kurmak için sağlanmıştır.
Kaynaklar
- Alıcı, B. (2001). İlköğretim dördüncü sınıf öğretmenlerinin matematiğe karşı tutumlarının öğrencilerin matematik başarısı üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.
Cite this article
memjavad (2026). Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-matematik-tutum-olcegi/
memjavad. "Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 23 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-matematik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-matematik-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmenler-icin-matematik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.
memjavad. Öğretmenler İçin Matematik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.