Öğretmenler İçin Bilgisayar Tutum Ölçeği

Özet

Öğretmenler İçin Bilgisayar Tutum Ölçeği, öğretmenlerin bilgisayarlara yönelik genel tutumlarını, inançlarını ve duygusal tepkilerini ölçmek amacıyla 2006 yılında geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle eğitim ortamlarında teknolojinin entegrasyonu açısından öğretmenlerin bilgisayar tutumu düzeylerini belirlemeyi hedefler. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda, ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu ve yapı geçerliğini destekleyen dört alt faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, eğitim araştırmacıları ve politika yapıcılar için öğretmenlerin teknolojiye adaptasyon süreçlerini anlamada temel bir kaynak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, Bilgisayar Tutumu, Eğitim Teknolojisi, Likert Ölçeği, Psikometri, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Recep Bindak, H. Cahit Çelik

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapan öğretmenlerin bilgisayara karşı sahip oldukları pozitif veya negatif tutum düzeylerini, standardize edilmiş ve güvenilir bir yöntemle belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarının saptanmasında ve eğitimde teknoloji kullanımına yönelik stratejilerin belirlenmesinde kritik rol oynamaktadır.

Ölçek, öğretmenlerin bilgisayar kullanımına yönelik kaygı, fayda algısı, ilgi ve yeterlilik inançları gibi çeşitli boyutlardaki eğilimlerini ortaya koyarak, eğitim araştırmalarına önemli bir katkı sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı

Ölçek, bireylerin belirli bir nesneye veya duruma karşı sergilediği duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerin bütününü ifade eden psikolojik bir yapı olan tutumu ölçmektedir. Spesifik olarak, bu ölçek “Bilgisayar Tutumu” yapısını hedef alır.

Ölçek, öğretmenlerin bilgisayar kullanımına dair algıladıkları kolaylık, fayda, duydukları kaygı ve genel olarak bu teknolojilere yönelik motivasyonlarını kapsayan çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçeğin faktör analizi sonuçları bu yapının dört alt boyutta incelenmesi gerektiğini göstermiştir.

Geçerlik

Öğretmenler İçin Bilgisayar Tutum Ölçeği’nin geçerliği, hem kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşü alınarak hem de yapı geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi uygulanarak incelenmiştir.

Uzman görüşleri, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı yeterince temsil ettiğini doğrulamıştır. Yapı geçerliği çalışmaları, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutlara ayrıldığını göstererek, ölçüm aracının geçerli bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayıları ve test yarılama tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen değerler, ölçeğin oldukça yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

• Ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık güvenirlik katsayısı: 0.91.
• Test yarılama tekniğine dayalı olarak elde edilen güvenirlik katsayısı: 0.87.

Bu yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve ölçüm sonuçlarının kararlı olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla yapılan faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmıştır. Bu analizler sonucunda ölçek, istatistiksel olarak anlamlı dört alt faktöre ayrılmıştır.

Faktör analizi, ölçeğin toplam varyansın %58.3’ünü açıklayan dört alt faktörden oluştuğunu göstermiştir. Ölçek, toplam 28 maddeden oluşmasına rağmen, faktör analizinde yüksek yüklemeler gösteren 22 madde esas alınmıştır ve bu maddelerin yaklaşık yarısı olumsuz ifade biçiminde düzenlenmiştir. Bu alt faktörler, bilgisayar tutumunun farklı yönlerini (örneğin, kaygı, fayda, ilgi) temsil etmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Tipi: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracı geliştirilmiştir.)

Format: Öz Bildirim (Self-Report) / Anket

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan öğretmenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de çeşitli okullarda görev yapan öğretmenler örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirilmiştir (1= Hiç Katılmıyorum – 5= Tamamen Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Test Yarılama, Öğretmen Yeterliliği, Bilgisayar Kaygısı.

Yazar Bilgileri

Sorumlu Yazar: Recep Bindak

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Recep Bindak)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylarına aşağıdaki bağlantılar üzerinden erişim sağlanabilmektedir.

• Makale bağlantısı: proxy2.marmara-elibrary.com
• Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ogretmenler-icin-bilgisayar-tutum-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Bindak, R. ve Çelik, H. C. (2006). Öğretmenler İçin Bilgisayar Tutum Ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (22), 38-47.

Öğretmenler İçin Bilgisayar Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin toplam 28 maddesi bulunmaktadır. Kaynak içerikte ölçek maddelerinin tam listesi sunulmamıştır. Maddelere erişim için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.