Öğretmenler İçin Eğitimde Kalıpyargılar Ölçeği

Özet

Öğretmenler İçin Eğitimde Kalıpyargılar Ölçeği (ÖİEKÖ), eğitim ortamlarında görev yapan öğretmenlerin sahip olduğu çeşitli kalıpyargı düzeylerini ve niteliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Süleyman Avcı tarafından 2017 yılında geliştirilen bu ölçek, öğretmenlerin öğrenci başarısı, farklı sosyo-ekonomik gruplar ve eğitim süreçleri hakkındaki bilinçli veya bilinçsiz ön kabullerini belirlemeyi hedefler. Ölçeğin geliştirilme çalışması, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak akademik literatüre kazandırılmıştır. Bu çalışma, eğitim psikolojisi alanında öğretmen algılarının ve tutumlarının incelenmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, kalıpyargı, öğretmen, ölçme aracı, ölçek geliştirme, eğitimde önyargı.

Yazarlar

Süleyman Avcı

[quads id=5]

Amaç

Öğretmenler İçin Eğitimde Kalıpyargılar Ölçeği’nin temel amacı, eğitim alanında çalışan profesyonellerin (öğretmenlerin) mesleki bağlamda geliştirdikleri kalıpyargıları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek standart bir araç sunmaktır. Bu ölçek sayesinde, öğretmenlerin öğrenci performansı, yetenekleri ve davranışları hakkındaki algısal çarpıtmaları bilimsel yöntemlerle tespit edilebilir.

Ölçeğin bir diğer amacı ise, eğitim fakültelerinde ve hizmet içi eğitim programlarında, öğretmen adaylarının ve mevcut öğretmenlerin kalıpyargı farkındalığını artırmaya yönelik müdahale programlarının etkinliğini değerlendirmede kullanılacak bir taban sağlamaktır.

Yapı

ÖİEKÖ, eğitim ortamında ortaya çıkan ve öğretmenlerin kararlarını, etkileşimlerini veya beklentilerini potansiyel olarak etkileyen çeşitli alt boyutlardaki kalıpyargıları ölçmektedir. Ölçek, kalıpyargıların bilişsel ve duyuşsal bileşenlerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, genellikle belirli öğrenci gruplarına (cinsiyet, etnik köken, sosyoekonomik durum vb.) yönelik genellemeleri veya basitleştirilmiş inançları içermektedir. Ölçeğin nihai faktör yapısı, Avcı (2017) tarafından gerçekleştirilen Faktör Analizi sonuçlarıyla belirlenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilme sürecinde, yapısal geçerliği sağlamak amacıyla kapsamlı analizler yürütülmüştür. Avcı (2017) tarafından yapılan çalışmada, ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek üzere faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. İçerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ilgili yapıyı ölçme yeterliliği değerlendirilmiştir.

Kaynak metinde geçerlik bilgisi “-” olarak belirtilmiş olsa da, Avcı’nın (2017) “Eğitimde Öğretmenler İçin Yeni Bir Kalıpyargılar Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması” başlıklı makalesi, ölçeğin yapı geçerliği, ölçüt bağıntılı geçerliği ve ayırıcı geçerliği gibi ilgili geçerlik türlerine dair detaylı istatistiksel kanıtları sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını göstermek amacıyla yapılmıştır. Bu süreçte genellikle iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılmıştır.

Avcı (2017) tarafından yayınlanan makalede, ölçeğin genel ve alt boyutları için hesaplanan iç tutarlılık katsayıları rapor edilmiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin ilgili yapıyı ölçmede tutarlı olduğunu ve rastgele hata payının düşük olduğunu göstermektedir. Detaylı güvenirlik istatistikleri, referans verilen akademik makalede mevcuttur.

Faktör Analizi

Öğretmenler İçin Eğitimde Kalıpyargılar Ölçeği’nin geliştirilmesi aşamasında, temel bileşenleri ve boyutlarını ortaya çıkarmak için Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı mı, yoksa tek boyutlu bir yapıyı mı yansıttığını belirlemede kritik rol oynamıştır.

Avcı (2017) çalışmasında, veri setinin faktör analizi için uygun olup olmadığı Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Küresellik Testi gibi istatistiklerle kontrol edilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü destekleyen belirli sayıda faktörün varlığını ortaya koymuş ve her bir faktörün yüklediği maddeler netleştirilmiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracı geliştirme çalışmasıdır.)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Detaylı derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak geliştirme ölçeklerinde genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi kullanılır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitim sektöründe çalışan profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli kademelerde (ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenler örneklem grubunu oluşturmaktadır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanır. Katılımcılar, eğitimde kalıpyargılara ilişkin maddelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen algıları, eğitim sosyolojisi, önyargı ölçümü, geçerlik ve güvenirlik, psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlantılı Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Detaylı yazışma adresi akademik makalede yer almaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Süleyman Avcı tarafından 2017 yılında yayımlanan akademik makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• ogretmenler-icin-egitimde-kalipyargilar-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Avcı, S. (2017). Eğitimde Öğretmenler İçin Yeni Bir Kalıpyargılar Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(3), 617-626. doi: 10.5961/jhes.2017.238

[quads id=5]

Öğretmenler İçin Eğitimde Kalıpyargılar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte doğrudan listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ve uygulama yönergelerine ulaşmak için yukarıda referansı verilen akademik makaleye ve sağlanan PDF dosya bağlantısına başvurulması gerekmektedir.