Ortaokul Öğrencilerinin Araştırma – Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği

Özet

Ortaokul Öğrencilerinin Araştırma – Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği (OÖASD-TÖ), ortaokul düzeyindeki öğrencilerin bilimsel araştırma ve sorgulama süreçlerine yönelik duygusal ve motivasyonel eğilimlerini ölçmek amacıyla 2016 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin öğrenme ortamlarında karşılaştıkları problemlere karşı gösterdikleri merak düzeyini, veri toplama istekliliğini ve eleştirel düşünme süreçlerine olan yaklaşımlarını değerlendirmektedir. Bu ölçek, özellikle fen bilimleri ve sosyal bilimler derslerinde araştırma temelli öğrenme yaklaşımlarının etkililiğini ölçmek isteyen eğitim araştırmacıları için önemli bir kaynak sağlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, öğrencilerin bilişsel becerilerinin yanı sıra, araştırma ruhuna sahip olmalarını sağlayan tutum boyutunun da eğitimde ne kadar kritik olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Araştırma, Sorgulama, Ortaokul Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Fen Eğitimi.

Yazarlar

Ebren Ozan, C., Korkmaz, Ö., Karamustafaoğlu, S.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrencilerin bilimsel araştırma ve sorgulama aktivitelerine yönelik sahip oldukları duygusal yönelimleri, inançları ve değer yargılarını sistematik bir şekilde belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, eğitim programlarının sorgulamaya dayalı öğrenme becerilerini ne ölçüde geliştirdiğini anlamak ve müfredat iyileştirmeleri için somut veriler elde etmek açısından hayati öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmenlere ve eğitim yöneticilerine, öğrencilerin araştırma süreçlerine ne kadar motive olduklarını ve bu süreçlere karşı ne kadar olumlu bir bakış açısı geliştirdiklerini gösteren nicel veriler sunar. Bu sayede, öğrenci merkezli ve sorgulamaya dayalı pedagojik yaklaşımların yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Yapı

Ortaokul Öğrencilerinin Araştırma – Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği, eğitim psikolojisi alanında kritik bir yapı olan “Araştırma ve Sorgulama Tutumu”nu ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin bilimsel bilgiye ulaşma, hipotez oluşturma, veri analiz etme ve sonuç çıkarma gibi süreçlere karşı gösterdikleri içsel isteklilik ve olumlu duygusal tepkileri kapsar.

Yapısal olarak, ölçek genellikle iki ana bileşeni ele alır: 1) Araştırmaya yönelik ilgi ve merak (öğrencinin yeni bilgileri keşfetme isteği) ve 2) Araştırma sürecine yönelik güven ve değer atfetme (öğrencinin araştırma yapmanın zorluklarına rağmen bunun faydalı olduğuna inanması). Bu boyutlar, öğrencilerin sadece bilişsel olarak değil, aynı zamanda duyuşsal olarak da araştırma kültürüne adapte olmalarını değerlendirmeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten araştırma ve sorgulama tutumunu ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. 2016 yılındaki geliştirme makalesinde, genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile madde uygunluğunun kontrolü) ve yapı geçerliği (Faktör Analizi yoluyla) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Yapı geçerliği, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olup olmadığını incelemeyi içerir. Geliştiriciler, maddelerin araştırma tutumunun farklı boyutlarını temsil edip etmediğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) tekniklerini kullanmışlardır. Bu analizler, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlam olduğunu göstermeyi amaçlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı uygulamalara karşı tutarlılığını göstermek için yapılmıştır. Akademik ölçek geliştirme standartlarına uygun olarak, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçekteki maddelerin araştırma ve sorgulama tutumu gibi aynı temel yapıyı ölçmede tutarlı olduğunu gösterir. Ayrıca, ölçeğin kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği çalışmaları da gerçekleştirilmiş olabilir. Bu çalışmalar, özellikle eğitim araştırmalarında kullanılan araçların tekrarlı uygulamalarda dahi güvenilir sonuçlar vermesi açısından önemlidir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde faktör analizi, ölçeğin altında yatan boyutsal yapıyı keşfetmek için merkezi bir rol oynamıştır. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), maddelerin mantıksal ve istatistiksel olarak gruplandırıldığı alt boyutları ortaya çıkarmıştır.

Faktör yapısı, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu belirler. Araştırma ve sorgulama tutumunun genellikle birden fazla alt boyutu (örneğin, merak, zorluklara dayanıklılık, işbirliğine açıklık) olduğu göz önüne alındığında, çok faktörlü bir yapının ortaya çıkmış olması muhtemeldir. Bu faktörler, ölçek puanlarının yorumlanmasında ve öğrencilerin tutumlarının derinlemesine anlaşılmasında temel teşkil etmektedir.

Araç

Test Type:

Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale) / Tutum Ölçeği (Attitude Scale)

Format:

Genellikle 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirme kullanılmıştır (Örneğin: Kesinlikle Katılıyorum, Katılıyorum, Kararsızım, Katılmıyorum, Kesinlikle Katılmıyorum).

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Ortaokul Öğrencileri (Middle School Students)

Age Group:

Yaklaşık 10-14 yaş aralığı (5. sınıftan 8. sınıfa kadar olan öğrenciler).

Population Details:

Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology:

Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt veya dijital tabanlı bir anket metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Araştırmaları, Psikometri, Tutum Ölçümü, Sorgulama Becerileri, Likert Ölçeği, Geliştirme Çalışmaları.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik ve eğitimsel araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle ücretsizdir. Ticari veya geniş ölçekli kurumsal uygulamalar için sorumlu yazar Özgen KORKMAZ ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

İletişim: Sorumlu yazar Özgen KORKMAZ’a [email protected] adresi üzerinden ulaşılabilir.

Kaynaklar

Ebren Ozan, C., Korkmaz, Ö., Karamustafaoğlu, S. (2016). Ortaokul Öğrencilerinin Araştırma – Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 5(2):483-509.

Bu makalenin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: ortaokul-ogrencilerinin-arastirma-sorgulamaya-donuk-tutum-olcegi-toad.pdf

Ortaokul Öğrencilerinin Araştırma – Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddelerin tam metnine erişim için orijinal makaleye (Ebren Ozan, C. vd., 2016) başvurulması gerekmektedir.