Öğretmen ve Öğrencilerde Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Ölçeği

Özet

Öğretmen ve Öğrencilerde Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Ölçeği, eğitim ortamlarının yapılandırmacı öğrenme felsefesine uygunluk düzeyini hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin bakış açısıyla değerlendirmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrenme süreçlerinde sosyal etkileşim, özerklik, problem çözme ve bilgi inşası gibi yapılandırmacı pedagojinin temel unsurlarının varlığını ve yoğunluğunu ölçmeyi hedefler. Ölçeğin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması 2006 yılında Fer ve Cırık tarafından gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, mevcut eğitim ortamlarının yapılandırmacı reformların gerektirdiği nitelikleri taşıyıp taşımadığını belirlemede araştırmacılara ve eğitim yöneticilerine önemli veriler sunar. Bu sayede, öğretim programlarının ve pedagojik yaklaşımların etkinliği bilimsel yöntemlerle değerlendirilebilir ve gerekli iyileştirmeler için temel oluşturulabilir.

Anahtar Kelimeler

Yapılandırmacılık, Öğrenme Ortamı, Ölçek Uyarlama, Öğretmen Algısı, Öğrenci Algısı, Eğitim Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Fer, S., Cırık, İ.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okullardaki öğrenme ortamlarının ne ölçüde yapılandırmacı öğrenme ilkelerine dayandığını tespit etmektir. Bu tespit, özellikle eğitim reformlarının uygulandığı bağlamlarda, öğretmenlerin derslik içi uygulamaları ile öğrencilerin bu uygulamalara yönelik algıları arasındaki uyumu incelemek için hayati öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmenlerin pedagojik yaklaşımlarının teorik yapılandırmacı çerçeveye ne kadar yakın olduğunu belirlerken, öğrencilerin de kendilerine sunulan ortamda aktif katılımcı, sorgulayıcı ve bilgi inşacısı rollerini ne ölçüde üstlenebildiklerini değerlendirmeye olanak tanır.

Yapı

Ölçek, Yapılandırmacı Öğrenme kuramının temel boyutlarını kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu boyutlar genellikle öğrenci özerkliği, işbirlikli öğrenme, gerçekçi bağlamlar, üstbilişsel süreçlere odaklanma ve öğretmen tarafından sağlanan rehberlik gibi alt faktörlerden oluşur. Ölçek, bireylerin öğrenme ortamını algılayış biçimlerini çok boyutlu olarak değerlendirerek, ortamın yapılandırmacı niteliğini nicel olarak belirler.

Ölçek, hem öğretmenlerin kendi sınıflarını yapılandırmacı açıdan değerlendirmesini hem de öğrencilerin aynı ortamı deneyimleme biçimlerini yansıtmasını sağlayarak, algısal farklılıkların ortaya konulmasına imkan verir. Bu ikili perspektif, ölçeğin güçlü yönlerinden biridir.

Geçerlik

Fer ve Cırık (2006) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliği detaylı olarak incelenmiştir. Bu çalışma, ölçeğin orijinal yapısında bulunan teorik faktörlerin, Türk örnekleminde de tutarlı bir şekilde ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemeyi amaçlamıştır. Geçerlik analizleri genellikle, faktör yapısının kabul edilebilir uyum indeksleri ile desteklendiğini göstermiştir.

Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliği, uzman görüşleri alınarak sağlanmış; yapı geçerliği ise Faktör Analizi yöntemleriyle desteklenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen yapılandırmacı öğrenme ortamı kavramını yeterli düzeyde temsil ettiğini ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, adaptasyon çalışmasında Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen güvenirlik katsayıları, hem öğretmen hem de öğrenci formları için yüksek düzeyde iç tutarlılığa işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Yüksek güvenirlik bulguları, ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine başarılı bir şekilde uyarlandığını ve tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlar verme potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum, ölçeğin eğitim araştırmalarında güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Yapısal geçerliği sağlamak amacıyla, ölçeğin Türkçe formuna Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamış ve orijinal ölçeğin teorik faktör yapısının büyük ölçüde korunduğunu göstermiştir. Faktör yükleri, maddelerin ilgili alt boyutlara güçlü bir şekilde yüklendiğini ortaya koymuştur.

Analiz sonuçları, ölçeğin yapılandırmacı öğrenme ortamının farklı yönlerini (örneğin, işbirliği, kaynak kullanımı, eleştirel ses) ayrıştırabildiğini ve her bir alt boyutun kendine özgü bir yapıyı temsil ettiğini kanıtlamıştır. Bu, ölçeğin sadece genel bir puan yerine, ortamın spesifik özelliklerini değerlendirme yeteneğine sahip olduğunu gösterir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Spesifik detaylar makaleden edinilmelidir)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanmış Form)

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğrenciler

Yaş Grubu: İlköğretim ve Ortaöğretim Kademeleri

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki resmi okullarda görev yapan öğretmenler ve bu okullarda eğitim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-report questionnaire)

Anahtar Kelimeler

Eğitim Ortamı, Yapılandırmacı Kuram, Ölçek Geliştirme, Pedagoji, Güvenirlik, Geçerlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi (2006 yayınına göre)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006 (Türkçe Adaptasyon Çalışması)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için Fer ve Cırık (2006) ile iletişime geçilmesi ve orijinal yayın olan Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’ne atıf yapılması gerekmektedir.

Orijinal makaleye erişim bağlantısı: journal.yeditepe.edu.tr.

Ölçek maddelerini içeren orijinal DOC dosyası buradan indirilebilir: ogretmen-ve-ogrencilerde-yapilandirmaci-ogrenme-ortami-olcegi-toad.doc

Referanslar

Fer, S. ve Cırık, İ. (2006). Öğretmenlerde ve öğrencilerde, yapılandırmacı öğrenme ortamı ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması nedir. Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 1-26.

[quads id=5]

Öğretmen ve Öğrencilerde Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte doğrudan verilmemiştir. Maddeler, Fer ve Cırık (2006) tarafından yayımlanan makalenin ekinde veya ilgili DOC dosyasında bulunmaktadır.

Maddelerin tam listesi ve derecelendirme formatı için lütfen aşağıdaki bağlantıyı kullanarak orijinal materyale erişiniz. Maddeler, özgün formatlarında korunmalıdır:

Ölçek Maddeleri (DOC): ogretmen-ve-ogrencilerde-yapilandirmaci-ogrenme-ortami-olcegi-toad.doc