Yapılandırmacı Öğrenme Konusunda Öğretmen Adaylarının Yeterliği Ölçeği

Özet

Yapılandırmacı Öğrenme Konusunda Öğretmen Adaylarının Yeterliği Ölçeği (YÖKÖYÖ), öğretmen adaylarının yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı konusundaki yeterlik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. 2013 yılında E. Yeşilyurt tarafından yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda geliştirilen bu ölçek, eğitim bilimleri alanında öğretmen yetiştirme programlarında yapılandırmacılığın uygulanmasına yönelik yeterlilik düzeylerini belirlemek için tasarlanmıştır. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve eşdeğer ölçeklerle pozitif korelasyon gösteren güçlü psikometrik özelliklere sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Yapılandırmacı öğrenme, yapılandırmacı eğitim, öğretmen yeterliği, öğretmen adayı, ölçek geliştirme, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Yeşilyurt, E.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının yapılandırmacı öğrenme kuramının ilkelerini anlama, bu ilkeleri sınıf ortamında uygulama ve buna uygun öğretim stratejileri geliştirme konusundaki mevcut yeterlik düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde saptamaktır. Bu araç, öğretmen eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek ve yapılandırmacılık konusundaki eksiklikleri belirleyerek müfredat iyileştirmelerine katkıda bulunmak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmen adaylarının sadece teorik bilgiyi değil, aynı zamanda yapılandırmacı yaklaşıma uygun olarak öğrenci merkezli etkinlikleri planlama, problem çözme becerilerini teşvik etme ve değerlendirme süreçlerini yönetme gibi pratik yeterliklerini de ölçmeyi hedefler.

Yapı

Yapılandırmacı Öğrenme Konusunda Öğretmen Adaylarının Yeterliği Ölçeği, öğretmen adaylarının yeterlik algısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğretmenlerin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme kapasitelerine olan inançlarını ifade eden öz yeterlik kavramıyla yakından ilişkilidir. Ölçek, yapılandırmacı pedagojinin farklı boyutlarını kapsayan alt faktörlerden oluşmaktadır.

Ölçülen yapı, öğretmen adaylarının öğrenmeyi aktif, sosyal ve bağlamsal bir süreç olarak görme eğilimlerini, materyal seçiminde esnekliği, işbirlikçi öğrenme ortamları oluşturma becerisini ve öğrencilerin anlam oluşturma süreçlerini destekleme yeteneğini içermektedir. Bu çok boyutlu yapı, öğretmen adaylarının sadece ne bildiğini değil, bildiklerini nasıl uygulayabileceklerine dair inançlarını da yansıtır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, aracın ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Yapısal geçerlik, faktör analizleri ile desteklenmiştir (güvenirlik bölümünde belirtilen faktörlere özgü katsayılar bu yapının varlığını ima etmektedir).

Ayrıca, eşzamanlı geçerlik (uyum geçerliği) kanıtı olarak, Yeşilyurt tarafından geliştirilen bu ölçek ile Arkün ve Aşkar tarafından geliştirilen eşdeğer bir ölçek arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki (r=0.554, p<0.05) bulunmuştur. Bu bulgu, YÖKÖYÖ’nün, ölçülmek istenen yapılandırmacı öğrenme yeterliği özelliklerini diğer güvenilir araçlarla paralel olarak ölçebildiğini kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyi, yüksek iç tutarlılık katsayıları ile desteklenmiştir. İlk geliştirilen ölçeğin genelinde hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0.979 gibi oldukça yüksek bir değere ulaşmıştır. Ölçeğin faktörlerindeki bu katsayılar ise 0.918 ile 0.814 arasında değişmiştir.

Revize edilen ölçekte de güvenirlik düzeyinin kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğu görülmüştür. Revize edilmiş ölçeğin genel Cronbach Alpha değeri 0.940 olarak tespit edilmiş, faktörlerin katsayıları ise 0.878 ile 0.574 arasında değişmiştir. Elde edilen bu yüksek değerler, ölçeğin tutarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu açıkça göstermektedir.

Faktör Analizi

Kaynak metinde faktör yapısının ayrıntıları (faktör sayısı, varyans yüzdesi) açıkça belirtilmese de, faktörlere ayrılmış iç tutarlılık katsayılarının sunulması, ölçeğin geliştirme aşamasında çok boyutlu bir yapıyı ortaya çıkarmak amacıyla Faktör Analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi) yapıldığını işaret etmektedir.

Faktör analizleri, ölçeğin maddelerinin yapılandırmacı öğrenme yeterlik algısının farklı yönlerini temsil eden alt boyutlar altında toplandığını göstermiştir. Faktörlerin iç tutarlılık katsayılarının 0.574’ten 0.918’e kadar geniş bir aralıkta yer alması, ölçeğin yapısal olarak güçlü ve kapsamlı olduğunu, ancak bazı alt boyutların diğerlerine göre daha sıkı bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Bu yapı, yapılandırmacılığın farklı uygulama alanlarının (örneğin, planlama, uygulama, değerlendirme) ayrı ayrı ölçüldüğünü düşündürmektedir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Türü: Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kaynak metinde derecelendirme bilgisi boş bırakılmış olsa da, güvenirlik ve geçerlik çalışmaları bu tür bir formatı işaret etmektedir.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Yükseköğretim Düzeyindeki Öğrenciler (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory)

Anahtar Kelimeler

Eğitim bilimleri, psikometrik özellikler, öz yeterlik, pedagoji, eğitim fakültesi, Cronbach Alpha.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştirme çalışması 2013 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için yazarın akademik izinlerinin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım ve ücret bilgisi için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Orijinal makale ve ölçek maddelerinin bulunduğu PDF dosyası şu adresten indirilebilir: yapilandirmaci-ogrenme-konusunda-ogretmen-adaylarinin-yeterligi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Yeşilyurt, E. (2013). Yapılandırmacı öğrenme konusunda öğretmen adaylarının yeterliği ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. NWSA-Education Sciences, 8(2), 285-307. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2013.8.2.1C0588

Ek Kaynak Linki: dergipark.ulakbim.gov.tr

Yapılandırmacı Öğrenme Konusunda Öğretmen Adaylarının Yeterliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek Maddeleri Kaynak Metinde Verilmemiştir. Maddelere ulaşmak için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye başvurunuz.