Öğretmen Adayları İçin Kişisel-Mesleki Yetkinlikler Algı Ölçeği

Özet

Öğretmen Adayları İçin Kişisel-Mesleki Yetkinlikler Algı Ölçeği (ÖAİKMYAÖ), Kazu ve Demiralp (2017) tarafından öğretmen adaylarının hem kişisel gelişimleri hem de mesleki görevlerini yerine getirme becerilerine yönelik algıladıkları yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, öğretmenlik mesleğine hazırlık sürecinde olan bireylerin kendilerini ne derece yeterli ve yetkin gördüklerini değerlendirerek, eğitim programlarının ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesine bilimsel bir temel sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, aracın yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını detaylı bir şekilde incelemiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Adayları, Kişisel Yetkinlik, Mesleki Yetkinlik, Algı Ölçeği, Yetkinlik Algısı, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Hilal Kazu, Dilek Demiralp.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının, başarılı bir öğretmenlik kariyeri için gerekli olan kişisel ve mesleki yetkinlik alanlarındaki algılanan yeterliliklerini belirlemektir. Bu araç, öğretmen yetiştirme programlarının etkinliğini değerlendirmede ve adayların hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu tespit etmede önemli bir rol oynamaktadır.

Ölçek, adayların öz-değerlendirme yoluyla kendilerini güçlü ve zayıf hissettikleri alanları ortaya çıkarmasına olanak tanır. Böylece, eğitim yöneticileri ve akademisyenler, adayların mesleğe en iyi şekilde hazırlanması için bireyselleştirilmiş eğitim ve gelişim stratejileri oluşturabilirler.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Öğretmen Adayları İçin Kişisel-Mesleki Yetkinlikler Algı Ölçeği, öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği çok boyutlu yeterlilikleri ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı genellikle iki ana bileşen altında incelenir:

• Kişisel Yetkinlikler: Öğretmen adayının duygusal zekâ, stres yönetimi, iletişim becerileri, problem çözme yeteneği ve motivasyon gibi kişisel özelliklerini ve yeterlilik inançlarını kapsar.
• Mesleki Yetkinlikler: Alan bilgisi, pedagojik formasyon, sınıf yönetimi, ölçme ve değerlendirme becerileri, teknoloji kullanımı ve yasal sorumluluklar gibi doğrudan mesleki uygulamaya yönelik beceri ve bilgileri içerir.

Ölçek, bu iki temel alanın entegre bir şekilde algılanan yeterliliğe nasıl yansıdığını ortaya koyarak, adayların mesleğe yönelik bütüncül bir öz-yeterlik algısına sahip olup olmadığını değerlendirir.

Geçerlik

ÖAİKMYAÖ’nün geçerlik çalışmaları, Kazu ve Demiralp (2017) tarafından ölçeğin amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak üzere yürütülmüştür. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliğine odaklanmıştır.

• Yapı Geçerliği: Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (AFA ve DFA) teknikleri kullanılarak, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktör yapısına uygunluğu test edilmiştir. Bu analizler sonucunda ölçeğin kişisel ve mesleki yetkinlikleri temsil eden ayrık alt boyutlara sahip olduğu doğrulanmıştır.
• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin ilgili literatürü ve öğretmen yeterlilik standartlarını yeterince temsil edip etmediği, alanında uzman akademisyen görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, yani ölçüm sonuçlarının tutarlılığı ve kararlılığı, iç tutarlılık analizleri ile incelenmiştir.

Güvenirlik çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntem olan iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Ölçek geliştirme çalışması, alt boyutlar ve toplam ölçek puanı için kabul edilebilir düzeyin üzerinde iç tutarlılık katsayıları rapor etmiştir, bu da ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve hangi maddelerin hangi boyutta yer aldığını ortaya çıkarmıştır. Bu analiz, kişisel ve mesleki yetkinlikleri temsil eden çok faktörlü bir yapının varlığını desteklemiştir.

AFA sonuçlarının ardından, elde edilen faktör yapısının farklı bir örneklem grubu üzerinde test edilmesi amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, model uyum iyiliği indekslerinin (RMSEA, CFI, TLI vb.) kabul edilebilir sınırların içinde olduğunu göstererek, ölçeğin kuramsal yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu kanıtlamıştır.

Araç Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale). Öz bildirimli, Likert tipi bir algı ölçeğidir.

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert derecelendirme formatı kullanılmıştır (Örneğin, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Eğitim Fakültesi öğrencileri).

Yaş Grubu: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören lisans öğrencileri.

Test Metodolojisi: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, bireysel veya grup olarak tamamlanabilen öz bildirim ölçeği. Uygulama süresi kısadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik Mesleği, Öz Yeterlilik, Pedagojik Formasyon, Geçerlik Çalışması, Güvenirlik Çalışması, Likert Ölçeği, Eğitim Yönetimi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hilal KAZU

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Hilal Kazu)

Yazışma Adresi: Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Elazığ, Türkiye (Tahmini Kurum Adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçek geliştirme çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması gerekmektedir. İletişim e-posta adresi üzerinden sorumlu yazar ile irtibata geçilebilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve bazı uygulama materyalleri açık erişimli olarak sunulabilmektedir. Orijinal makalenin bağlantısı: kuey.net.

Ölçeğin orijinal PDF materyali bu bağlantıdan indirilebilir: ogretmen-adaylari-icin-kisisel-mesleki-yetkinlikler-algi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kazu, H., & Demiralp, D. (2017). Öğretmen Adayları İçin Kişisel-Mesleki Yetkinlikler Algı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 23(3), 425-464.

Öğretmen Adayları İçin Kişisel-Mesleki Yetkinlikler Algı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri bu akademik girişte yer almamaktadır, detaylar için orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Ölçek maddelerinin tam listesi ve derecelendirme bilgileri (Likert tipi ölçek puanlaması), yukarıda belirtilen Kazu ve Demiralp (2017) makalesinde bulunmaktadır. Bu ölçek, kişisel ve mesleki yetkinlik boyutlarında toplamda X sayıda maddeden oluşmaktadır (X değeri, orijinal makaleden alınmalıdır).