Öğretmen Güç Kullanımı Ölçeği

Özet

Öğretmen Güç Kullanımı Ölçeği, yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin sınıfta sergiledikleri güç kullanım stratejilerini öğrencilerin bakış açısıyla değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir psikolojik ölçektir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin öğrencileri etkilemek ve sınıfı yönetmek için kullandıkları çeşitli güç kullanımı biçimlerini (örneğin, ödüllendirici, zorlayıcı, yasal, uzmanlık ve referans gücü) ölçmeyi hedefler. Bu uyarlama çalışması, Türk yükseköğretim bağlamında öğretmen-öğrenci ilişkilerinin dinamiklerini anlamak için kritik bir araç sağlamaktadır.

Ölçeğin orijinal yapısı, sosyal güç teorisine dayanmaktadır ve uyarlama çalışması Niyazi Özer ve arkadaşları tarafından 2014 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, eğitim araştırmacılarına, öğretmenlerin güç algılarının öğrencilerin motivasyonu ve akademik başarısı üzerindeki etkilerini inceleme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen gücü, öğrenci algısı, sınıf yönetimi, sosyal güç teorisi, uyarlama, yükseköğretim, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Özer, Niyazi; Uğurlu, C. T.; Sincar, M.; Yildirim, M. C.; Beycioğlu, K.

Amaç

Öğretmen Güç Kullanımı Ölçeği’nin temel amacı, yabancı dilde geliştirilmiş olan orijinal ölçeği Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun hale getirerek geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını sağlamaktır. Böylece, Türk üniversite öğrencilerinin, öğretim elemanlarının sınıfta kullandıkları farklı güç türlerine ilişkin algılarını sistematik bir şekilde ölçebilecek standart bir araç oluşturulmuştur.

Bu ölçek, öğretmenlerin pedagojik yaklaşımlarını, sınıf yönetimi stillerini ve öğrencileri motive etme yöntemlerini güç perspektifinden analiz etmeye olanak tanır. Elde edilen veriler, öğretim elemanlarının mesleki gelişim programlarında ve eğitim politikalarının oluşturulmasında kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, temelde John French ve Bertram Raven tarafından ortaya konan Sosyal Güç Teorisi’nden türetilen güç kaynaklarını ölçmektedir. Bu teoriye göre, sosyal güç beş ana kategoriye ayrılır: Ödüllendirme Gücü (ödül verme yeteneği), Zorlayıcı Güç (ceza uygulama yeteneği), Yasal Güç (pozisyondan kaynaklanan yetki), Uzmanlık Gücü (bilgi ve beceriden kaynaklanan otorite) ve Referans Gücü (sevgi, saygı ve özdeşleşmeden kaynaklanan çekicilik).

Ölçek, öğrencilerin öğretmenlerinin hangi güç kaynaklarını daha sık kullandığını algıladığını belirleyerek, bu algıların öğrenme ortamına ve öğrenci davranışlarına olan etkilerini incelemeye yardımcı olan çok boyutlu bir yapıyı temsil eder.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçeye uyarlanması sürecinde, yapısal geçerliği incelemek amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik değerleri belirtilmese de (boş bırakılmıştır), uyarlama çalışmasının (Özer et al., 2014) ölçeğin ölçtüğü yapıyı Türk örnekleminde de doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamak için yapı geçerliği, kapsam geçerliği ve muhtemelen ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmaları yapılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık katsayısının (genellikle Cronbach Alfa) hesaplanmasını içerir. Güvenirlik değerleri kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, akademik bir uyarlama çalışmasında, ölçek maddelerinin tutarlı sonuçlar üretip üretmediğini belirlemek için alt boyutlar ve genel ölçek için kabul edilebilir düzeyde güvenirlik katsayılarının rapor edilmiş olması beklenir. Bu katsayılar, ölçeğin zamana karşı kararlılığını veya iç tutarlılığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının bir parçası olarak, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türk kültüründe korunup korunmadığını test etmek amacıyla faktör analizi (Açıklayıcı Faktör Analizi – AFA ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi – DFA) uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları (Ödül, Zor, Uzmanlık, Yasal, Referans) gerçekten ölçüp ölçmediğini kontrol etmek için elzemdir. Başarılı bir faktör analizi, ölçeğin yapısal geçerliğini destekler.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Orijinal ölçeğin yapısına uygun olarak büyük ihtimalle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatında hazırlanmıştır (Örn: Hiç Katılmıyorum – Tamamen Katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite/Yükseköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Genellikle 18 yaş ve üstü)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin lisans veya ön lisans programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öğretmenlerin sınıfta sergilediği davranışlara yönelik öğrenci algılarını ölçen, kendini raporlama (self-report) envanteri.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen yetkisi, sosyal etki, ödül gücü, zorlayıcı güç, referans gücü, psikometrik özellikler, pedagoji.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Niyazi Özer

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Malatya, Türkiye (2014 referansına göre).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında yayımlanan uyarlama çalışmasıyla Türk akademik literatürüne kazandırılmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı veya ücretli olup olmadığına dair spesifik bir bilgi kaynakta mevcut değildir. Akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Testin geliştirme ve uyarlama süreci 2014 yılı öncesinde tamamlanmıştır.

Kaynaklar

• Özer, N., Uğurlu, C. T., Sincar, M., Yildirim, M. C., & Beycioğlu, K. (2014). Teacher power use in the college classroom: Turkish students’ views. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 2589-2592. DOI: 10.1016/j.sbspro.2014.01.616

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• teacher-power-use-scale-toad.pdf

Öğretmen Güç Kullanımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle, maddeler burada listelenememiştir.