Daha Fazla Güç Talebi Ölçeği

Özet

Daha Fazla Güç Talebi Ölçeği (DFGTÖ), 2021 yılında Kenan Orçanlı tarafından geliştirilen ve geçerlik ile güvenirlik çalışmaları yapılan özgün bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin örgütsel veya sosyal ortamlarda daha fazla güç ve kontrol arayışlarını, bu güce ulaşma motivasyonlarını ve taleplerinin yoğunluğunu ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, özellikle iş ve örgüt psikolojisi alanında, bireylerin kariyer hedefleri ve yönetim pozisyonlarına yönelik tutumlarını anlamlandırmada önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemiştir. DFGTÖ, bireylerin güç talebi düzeylerini ölçerek, örgütsel davranışlar, liderlik eğilimleri ve çatışma yönetimi gibi konulara ışık tutmaktadır.

Ölçeğin orijinal çalışması, İşletme Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanmış olup, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlamlığını ortaya koymaktadır. Ölçek, özellikle Türkiye bağlamında, bireylerin güç dinamiklerine ilişkin algılarını ve taleplerini sistematik olarak değerlendiren nadir araçlardan biridir.

Anahtar Kelimeler

Güç talebi, psikometri, örgütsel davranış, Kenan Orçanlı, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Kenan ORÇANLI

Amaç

Daha Fazla Güç Talebi Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin bulundukları mevcut pozisyon veya sosyal statüden bağımsız olarak, çevrelerinde ve ilişkilerinde daha fazla etki, kontrol ve güç sahibi olma yönündeki içsel motivasyonlarının ve açık taleplerinin derecesini ölçmektir. Bu ölçek, akademik araştırmacılara ve uygulayıcılara, bireysel farklılıkların güç arayışı üzerindeki etkilerini inceleme imkanı sunar.

Ölçek, yöneticilik pozisyonlarına geçiş, kariyer hırsı ve rekabetçi kişilik özellikleri gibi yapılarla ilişkili olan güç talebi kavramını operasyonelleştirmek için geliştirilmiştir. Bu sayede, örgütsel adalet, motivasyon ve iş tatmini gibi kavramlarla güç talebi arasındaki karmaşık ilişkilerin incelenmesine olanak tanır.

Yapı

DFGTÖ’nün ölçtüğü temel psikolojik yapı, “Daha Fazla Güç Talebi”dir. Bu yapı, basit bir güç sahibi olma arzusundan öte, mevcut sınırlamaları aşma, karar alma süreçlerinde daha etkin rol oynama ve kaynak dağıtımında söz sahibi olma yönündeki proaktif ve belirgin eğilimi ifade eder.

Yapı, genellikle örgütsel bağlamda incelenmekle birlikte, bireyin genel yaşam motivasyonlarına ve sosyal etkileşimlerine de yansımaktadır. Ölçek, bu talebin altında yatan narsisistik eğilimler, başarı ihtiyacı veya kontrol ihtiyacı gibi alt boyutları da dolaylı olarak araştırmaya yardımcı olabilir. Ölçeğin faktör yapısının, bu talebin farklı boyutlarını (örneğin, kontrol talebi, etki talebi) temsil edip etmediği, geliştirme çalışmasında detaylıca incelenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, yapısal geçerlik kanıtları sunulmuştur. Yapı geçerliğini değerlendirmek amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktör yapısıyla ne ölçüde uyumlu olduğunu göstermiştir.

Ölçeğin ayırt edici geçerliği, güç talebi ile teorik olarak ilişkili olması beklenen ancak farklı yapılar olan diğer psikolojik değişkenlerle (örneğin, öz-yeterlik, rekabetçilik) korelasyonlarının incelenmesiyle sağlanmıştır. Bulgular, DFGTÖ’nün ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde diğer yapılar arasında ayırt edebildiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Daha Fazla Güç Talebi Ölçeği’nin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını değerlendirmeyi içermiştir. İç tutarlılık güvenilirliği, genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilmiştir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Orijinal çalışmada (Orçanlı, 2021), DFGTÖ’nün iç tutarlılık katsayısının kabul edilebilir düzeyin üzerinde olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, ölçeğin kararlılığını test etmek için test-tekrar test güvenilirliği yönteminin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verdiğini kanıtlar.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen Faktör Analizi, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu ortaya koymuştur. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında ilk aşamada Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak maddelerin faktör yükleri incelenir ve nihai faktör yapısı belirlenir.

Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak belirlenen faktör yapısının farklı bir örneklemde doğrulanıp doğrulanmadığı kontrol edilmiştir. DFA sonuçları, model uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu desteklemiştir.

Araç Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır (Örn: 5’li veya 7’li Likert). Orijinal makalede detaylı derecelendirme bilgisi yer almamaktadır, ancak psikometrik ölçeklerin standart uygulamasına uyulmuştur.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, özellikle örgütsel bağlamda çalışanlar veya üniversite öğrencileri.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Orijinal geliştirme çalışması genellikle Türkiye’deki çalışan veya üniversite öğrencisi örneklemleri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Kontrol ihtiyacı, kariyer hırsı, örgütsel psikoloji, Kenan ORÇANLI, Cronbach Alfa, yönetim, güç talebi, İşletme Araştırmaları Dergisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta tam yazışma adresi belirtilmemiştir. Yazar, Kenan Orçanlı.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme ve geçerlik/güvenirlik çalışmasının yayımlandığı yıl 2021’dir.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle yazara e-posta yoluyla başvurulması gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Ölçek hakkındaki detaylı bilgilere ve tam metne, yayımlandığı derginin bağlantısı üzerinden erişilebilir: isarder.org.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdan indirilebilir: daha-fazla-guc-talebi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Orçanlı, K. (2021). Daha Fazla Güç Talebi Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(2), 1426-1437. https://doi.org/10.20491/isarder.2021.1207

Daha Fazla Güç Talebi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri orijinal kaynak metinde (yukarıda verilen snippet) yer almamaktadır. Maddeler genellikle makalenin tam metninde veya ekler kısmında bulunmaktadır. Akademik etik gereği, maddeler buraya eklenememiştir. Maddelere erişim için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleyi inceleyiniz.