Öğretmen Güçlendirme Ölçeği

Özet

Öğretmen Güçlendirme Ölçeği, Yeliz Özkan-Hıdıroğlu ve A. Tanrıöğen tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin örgütsel ve kişisel düzeyde hissettikleri güçlendirme düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, eğitim ortamlarında öğretmenlerin özerklik, karar verme süreçlerine katılım ve mesleki etki alanlarını değerlendirmeye odaklanmaktadır. Geliştirme çalışması, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapıldığı kapsamlı bir psikometrik süreç içermiştir. Nihai formunda ölçek, 37 maddeden ve dört ana boyuttan oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Güçlendirme, Psikometrik Geliştirme, Eğitim Yönetimi, Öğretmen Özerkliği, Okul Liderliği, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Özkan-Hıdıroğlu, Yeliz; Tanrıöğen, Ahmet.

[quads id=5]

Amaç

Öğretmen Güçlendirme Ölçeği’nin temel amacı, eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin kendilerini ne ölçüde güçlü, etkili ve özerk hissettiklerini belirleyen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmaktır. Bu araç, eğitim yönetimi araştırmalarında ve okul geliştirme çalışmalarında öğretmenlerin güçlendirilmesine yönelik mevcut durumun tespit edilmesi ve iyileştirme stratejilerinin geliştirilmesi için kritik veriler sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, literatürdeki öğretmen özerkliği ve örgütsel etki kavramlarının Türkiye bağlamında incelenmesine olanak tanımıştır. Ölçek, yöneticilerin ve araştırmacıların öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkıda bulunan faktörleri sistematik olarak analiz etmelerini hedefler.

Yapı

Öğretmen Güçlendirme Ölçeği, öğretmenlerin mesleki rollerinde hissettikleri güç ve etkiyi yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Güçlendirme, sadece kişisel yeterlilik algısını değil, aynı zamanda örgütsel bağlamda karar alma süreçlerine katılımı ve mesleki gelişim fırsatlarını da kapsayan karmaşık bir yapıdır.

Ölçek, literatür taraması ve faktör analizleri sonucunda belirlenen 4 temel boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar genellikle öğretmenlerin karar verme yetkisi, mesleki gelişim fırsatları, okul yönetimine etki ve öz yeterlilik algısı gibi alanları kapsamaktadır. Ölçek, 37 madde aracılığıyla bu dört boyutta öğretmenlerin güçlendirilmişlik düzeylerini ayrı ayrı değerlendirmeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmasının başlığı (Özkan-Hıdıroğlu & Tanrıöğen, 2020) geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapıldığını açıkça belirtmektedir. Ölçeğin yapı geçerliği, faktör analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Bu süreçte muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanarak 37 maddenin dört faktörlü yapıya ne ölçüde uyduğu test edilmiştir.

Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin temsil gücü incelenmiştir. Yüksek geçerlik değerleri, ölçeğin gerçekten öğretmen güçlendirmesi yapısını ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Öğretmen Güçlendirme Ölçeği’nin güvenirliği, iç tutarlılık analizleri ile belirlenmiştir. Geliştirme makalesinde, ölçeğin genel olarak ve alt boyutlar bazında Cronbach Alfa katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır. Yüksek alfa katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlar.

Güvenirlik analizlerinin, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar verdiğini ortaya koyduğu ve dolayısıyla eğitim araştırmalarında kullanıma uygun olduğu belirtilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçek, yapısal bütünlüğünü kanıtlamak amacıyla uygulanan faktör analizleri sonucunda dört ana boyuttan oluşacak şekilde yapılandırılmıştır. Ölçek, toplamda 37 madde içermektedir ve her bir madde, bu dört faktörden birine yüklenmektedir. Bu dört faktörlü yapı, öğretmen güçlendirmesinin çok yönlü doğasını yansıtmaktadır.

Faktör analizleri, maddelerin teorik beklentilere uygun olarak gruplandığını ve ölçeğin teorik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur.

Araç

Test Type: Geliştirme Tipi Ölçek (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme formatı (Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi ölçek kullanıldığı varsayılmaktadır. Örneğin: Hiç Katılmıyorum’dan Tamamen Katılıyorum’a).

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Çalışan yetişkin eğitim profesyonelleri.

Population Details: Türkiye’deki farklı kademelerde (ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenler.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, 37 maddeye ilişkin kendi güçlendirilmişlik algılarını derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, Güçlendirme, Eğitim, Faktör Analizi, Öz Yeterlilik, Okul Gelişimi, Yönetim.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Yazar tarafından sağlanmamıştır.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Çalışmanın yapıldığı kurum veya yazarın güncel akademik adresi. (Kaynakta belirtilmemiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020 (Yayın yılı)

İzinler: Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması gerekmektedir. İletişim adresi aracılığıyla yazar Yeliz ÖZKAN HIDIROĞLU ile irtibat kurulabilir.

Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarın koşulları geçerlidir.

Kaynaklar

• Özkan-Hıdıroğlu, Y., Tanrıöğen, A. (2020). Development of Teachers’ Empowerment Scale: A validity and reliability study. International Journal of Assessment Tools in Education, 7(4), 753-772. https://doi.org/10.21449/ijate.693398
• Makalenin orijinal tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr
• Ölçeğin orijinal PDF dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:
  • ogretmen-guclendirme-olcegi-toad.pdf
  • ogretmen-guclendirme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğretmen Güçlendirme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin 37 maddesi ve 4 boyutu, orijinal kaynak makalede (Özkan-Hıdıroğlu & Tanrıöğen, 2020) detaylı olarak sunulmuştur. Bu akademik girişte, ölçek maddelerinin tam listesi kaynak içerikte yer almadığı için burada sunulamamaktadır.