Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği

Özet

Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği (TOAD), öğretmen adaylarının örgün eğitim saatleri dışında gerçekleştirdikleri akademik çalışma alışkanlıkları ve düzenlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, ölçek geliştirme çalışması kapsamında Zeynep Ermeydan tarafından 2019 yılında hazırlanmıştır. Ölçek, özellikle yükseköğretim düzeyindeki öğretmen adaylarının bağımsız öğrenme stratejilerini ve ders dışı zaman yönetimini değerlendirmeye odaklanmaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlik mesleğine hazırlık sürecinde ders dışı çalışmanın akademik başarı ve mesleki yeterlilik üzerindeki kritik etkisini belirlemeyi hedeflemiştir. Elde edilen veriler, eğitim bilimleri alanında öğretmen adaylarının öz düzenleme ve çalışma disiplinleri hakkında önemli çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Adayları, Ders Dışı Çalışma, Çalışma Alışkanlıkları, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Eğitim Psikolojisi, Öz Düzenleme.

Yazarlar

Zeynep Ermeydan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adayları popülasyonunun ders dışı zamanlarda derslere ne kadar ve ne şekilde çalıştıklarını, kullandıkları yöntemleri ve bu alışkanlıkların kalitesini nicel olarak saptamaktır. Bu ölçüm, eğitim programlarının planlanması ve öğrenci destek hizmetlerinin oluşturulması açısından önemli veriler sağlamaktadır.

Ölçek, öğretmen adaylarının kişisel sorumluluk, zaman yönetimi ve akademik materyalleri bağımsız olarak işleme yetenekleri gibi kritik becerilerini değerlendirerek, bu becerilerin geliştirilmesine yönelik müdahalelerin tasarlanmasına zemin hazırlar.

Yapı

Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği, öğretmen adaylarının ders dışı akademik etkinliklerini oluşturan temel boyutları ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, genellikle çalışma ortamının düzenlenmesi, motivasyonel süreçler, materyal tekrarı ve ödev tamamlama disiplini gibi alt boyutları içermektedir.

Ölçek, öğretmen adaylarının profesyonel rollerini üstlenmeden önce sahip olmaları gereken öz-yönelimli öğrenme becerilerini temsil eden davranışsal ve bilişsel bileşenlere odaklanmaktadır. Faktör analizi sonuçları (tezde detaylandırılmıştır) bu yapının çok boyutlu olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yüksek lisans tezi kapsamında detaylı olarak yürütülmüştür. Çalışmada, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösteren yapı geçerliği, içerik geçerliği ve görünüş geçerliği yöntemleri kullanılmıştır.

Özellikle yapı geçerliği kapsamında, ölçek maddelerinin kuramsal alt boyutlarla uyumu araştırılmış ve istatistiksel analizlerle desteklenmiştir. Ancak, kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmediği için, detaylı geçerlik bilgisine tezin tamamından ulaşılması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Kaynakta güvenirlik katsayısı belirtilmemekle birlikte, psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerinin elde edildiği varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık, ölçeğin öğretmen adaylarının ders dışı çalışma alışkanlıklarını güvenilir bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla uygun istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin altında yatan temel boyutları ortaya çıkarmış ve maddelerin hangi faktörlere yüklendiğini göstermiştir.

Faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını destekleyerek, ders dışı çalışma alışkanlıklarının tek bir genel faktör yerine, farklı ve ilişkili alt boyutlardan oluştuğunu kanıtlamıştır. Bu alt boyutlar, çalışma stratejileri, ortam düzenlemesi ve motivasyon gibi alanlara ayrılabilir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: 5’li Derecelendirme (Likert Tipi)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Yükseköğretim Öğrencileri)

Yaş Grubu: Üniversite Öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Eğitim fakültelerinin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Eğitim Fakültesi, Akademik Başarı, Öz Yönetim, Zaman Yönetimi, Likert Ölçeği, Psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş (Tez Çalışması Bağlamında)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yazar Zeynep Ermeydan ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanım izinleri genellikle yazarın takdirine bağlıdır.

Kaynaklar

  1. Ermeydan, Z. (2019). Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması ve uygulaması (Yüksek lisans Tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
PDF simgesi ogretmen-adaylarinin-ders-disi-calisma-aliskanliklari-olcegi-toad.pdf

Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, referans verilen yüksek lisans tezinin ekler bölümünde veya ilgili akademik yayında bulunabilir.

Ölçek, 5’li derecelendirme sistemi kullanmaktadır. Bu sistem genellikle “Tamamen Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a kadar uzanan cevap seçeneklerini içerir.

Cite this article

memjavad (2026). Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarinin-ders-disi-calisma-aliskanliklari-olcegi/

memjavad. "Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 27 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarinin-ders-disi-calisma-aliskanliklari-olcegi/.

memjavad. "Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarinin-ders-disi-calisma-aliskanliklari-olcegi/.

memjavad (2026) 'Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-adaylarinin-ders-disi-calisma-aliskanliklari-olcegi/.

[1] memjavad, "Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.

memjavad. Öğretmen Adaylarının Ders Dışı Çalışma Alışkanlıkları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF