Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C

Özet

Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C, öğrencilerin akademik başarılarını doğrudan etkileyen çalışma alışkanlıkları ve öğrenmeye yönelik tutumlarını değerlendirmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir ölçektir. Bu form, özellikle ilköğretim öğrencileri üzerine yapılan araştırmalarda kullanılmak üzere Dr. Aysel Memiş tarafından 2005 yılında gerçekleştirilen doktora tezi kapsamında Türkçeye adapte edilmiştir. Ölçek, öğrencilerin çalışma ortamı, zaman yönetimi, ödevlere yaklaşım ve genel motivasyon gibi kritik alanlardaki davranışsal eğilimlerini nicel olarak ölçmeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

Çalışma Alışkanlıkları, Çalışma Tutumları, İlköğretim Öğrencileri, Psikometrik Ölçek, Uyarlama, Akademik Başarı, Öğrenme Stratejileri.

Yazarlar

Aysel Memiş

Amaç

Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C’nin temel amacı, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin ders çalışma süreçlerine dair sahip oldukları alışkanlıkları ve bu süreçlere karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel tutumları sistematik bir şekilde incelemektir. Ölçek, öğrencilerin güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek, eğitimcilerin ve rehberlik uzmanlarının bireyselleştirilmiş müdahale programları geliştirmesine zemin hazırlar.

Ölçek, öğrencilerin ders çalışmaya ayrılan zamanı nasıl kullandıklarını, dikkat dağıtıcı unsurlarla nasıl başa çıktıklarını ve öğrenme materyallerine karşı ne kadar motive olduklarını ölçerek, akademik performans ile çalışma davranışları arasındaki ilişkiyi derinlemesine analiz etmeyi amaçlamaktadır.

Yapı

SSHA, öğrencilerin akademik başarısını etkileyen iki ana psikolojik yapıyı, yani Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları ölçmektedir. Çalışma alışkanlıkları, genellikle öğrencilerin düzenli ve etkili öğrenme stratejilerini (örneğin, not alma, planlama, tekrar etme) ne sıklıkta uyguladıklarını kapsar.

Tutum bileşeni ise öğrenmeye, okula ve derslere karşı geliştirilen duygusal eğilimleri ifade eder. Bu, öğrencinin öz yeterlilik inancı, motivasyon düzeyi ve öğrenme görevlerine karşı sergilediği isteklilik gibi faktörleri içerir. Ölçek, bu iki yapının birleşimini değerlendirerek öğrencinin genel akademik adaptasyonunu ortaya koyar.

Geçerlik

Memiş (2005) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin Türk kültürüne ve ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin gelişim özelliklerine uygunluğunun sağlanması için kapsamlı geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Orijinal kaynakta spesifik değerler belirtilmese de, doktora tezi kapsamında genellikle yapı geçerliği (Faktör Analizi ile) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Özellikle uyarlama çalışmalarında, ölçeğin çeviri sonrası dilsel eşdeğerliğinin kontrol edilmesi ve Türkiye örnekleminde orijinaldeki faktör yapısını koruyup korumadığının incelenmesi temel bir geçerlik gerekliliğidir. Ölçeğin, ölçmek istediği çalışma alışkanlıkları ve tutumları yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğü kabul edilmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını test etmek amacıyla güvenirlik analizleri yapılmıştır. Uyarlama çalışmalarında sıklıkla kullanılan yöntemler arasında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test güvenirliği bulunmaktadır.

Yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir. Test-tekrar test güvenirliği ise ölçeğin zaman içinde kararlılığını koruduğunu, yani aynı öğrencilere farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verdiğini işaret eder. Bu çalışmalar, SSHA-Form C’nin psikometrik olarak güvenilir bir araç olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının kritik bir aşaması, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde doğrulanmasıdır. Bu amaçla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Faktör analizi, ölçek maddelerinin mantıksal ve istatistiksel olarak hangi alt boyutlar altında toplandığını belirlemiştir. Bu analizler, Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları yapısının farklı bileşenlere ayrıldığını ve ölçeğin bu alt bileşenleri (örneğin, zaman yönetimi, motivasyon, test hazırlığı) bağımsız ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme (Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenciler

Age Group: İlköğretim çağındaki öğrenciler (Genellikle 8-14 yaş aralığı)

Population Details: Doktora tezi, ilköğretim öğrencileri üzerine odaklanmıştır. Çalışma, öğrencilerin akademik gelişim dönemlerini kapsamaktadır.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, kendi çalışma davranışları ve tutumları hakkındaki ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Çalışma Davranışları, Öğrenci Değerlendirmesi, Psikolojik Test, Doktora Tezi, Aysel Memiş, 2005, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez çalışması sırasında)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Dr. Aysel Memiş’in akademik çalışması kapsamında geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Ticari kullanımı veya kullanım ücretleri hakkında resmi bir bilgi bulunmamakla birlikte, akademik araştırmalarda kullanım için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçek, 2005 yılında tamamlanan doktora tezi çalışması ile ilişkilidir.

Tez çalışmasının tamamına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: calisma-aliskanliklari-ve-tutumlari-olcegi-ssha-form-c-toad.pdf

Kaynaklar

Memiş, A. (2005). Öğrencilerin çalışma alışkanlıkları ve tutumlarının incelenmesi (ilköğretim öğrencileri üzerine bir araştırma). (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına erişim için yazarın doktora tezinin incelenmesi gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-aliskanliklari-ve-tutumlari-olcegi-ssha-form-c/

memjavad. "Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C." Turkish Psychological Scales, 3 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-aliskanliklari-ve-tutumlari-olcegi-ssha-form-c/.

memjavad. "Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-aliskanliklari-ve-tutumlari-olcegi-ssha-form-c/.

memjavad (2025) 'Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/calisma-aliskanliklari-ve-tutumlari-olcegi-ssha-form-c/.

[1] memjavad, "Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Çalışma Alışkanlıkları ve Tutumları Ölçeği (SSHA) – Form C. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF