Fen Öğretmen Adaylarına Yönelik Yapılandırmacı Yaklaşım Tutum Ölçeği

Özet

Fen Öğretmen Adaylarına Yönelik Yapılandırmacı Yaklaşım Tutum Ölçeği, fen bilgisi öğretmen adaylarının eğitim süreçlerinde benimsenen yapılandırmacı yaklaşım hakkındaki tutumlarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğretmen adaylarının pedagojik inançlarını ve bu yenilikçi öğretim metoduna karşı gösterdikleri duygusal tepkileri nicel olarak değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, iki temel alt boyuttan oluşmakta ve yüksek düzeyde geçerlilik ve güvenirlik değerleri sergilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Fen öğretmen adayları, yapılandırmacı yaklaşım, tutum ölçeği, fen eğitimi, psikometri, güvenirlik, geçerlilik

Yazarlar

Ertuğ Evrekli, Dilek İnel, Ali Günay Balım, Turan Kesercioğlu

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören fen bilgisi öğretmen adaylarının, ders içeriklerinde ve pedagojik yaklaşımlarda giderek önem kazanan yapılandırmacı yaklaşıma yönelik sahip oldukları tutumları bilimsel yöntemlerle ölçmek ve analiz etmektir. Öğretmen adaylarının bu yaklaşıma karşı olumlu veya olumsuz eğilimlerini tespit etmek, eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek ve gerekli müdahaleleri planlamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmen adaylarının yapılandırmacılığın öğrenme ortamlarına etkileri, öğrenci merkezli eğitime olan inançları ve bu yaklaşımları gelecekteki meslek yaşamlarında uygulama isteklilikleri gibi konularda detaylı bilgi toplamayı mümkün kılmaktadır.

Yapı

Ölçek, öğretmen adaylarının yapılandırmacılığa yönelik genel tutumunu ölçen iki faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, tutumun hem pozitif hem de negatif yönlerini ayrı ayrı ele alarak daha derinlemesine bir analiz sunar.

Ölçek tarafından ölçülen psikolojik yapı, fen bilgisi öğretmen adaylarının pedagojik inançları bağlamında yapılandırmacı yaklaşıma yönelik sahip olduğu duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerdir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerlilik çalışması, faktör analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin, teorik beklentilere uygun olarak Olumlu Tutum ve Olumsuz Tutum olmak üzere iki temel faktörden oluştuğu görülmüştür.

Faktörlerin açıkladığı varyans oranları, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir. Birinci faktörün açıkladığı varyans % 28.39, ikinci faktörün açıkladığı varyans ise % 23.88 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin tamamının açıkladığı toplam varyans oranı ise % 52.27 gibi yüksek bir değerdedir, bu da ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık ve güvenirlik düzeyleri çeşitli istatistiksel yöntemlerle test edilmiştir. Elde edilen değerler, ölçeğin kararlı ve tutarlı ölçümler yapabildiğini göstermektedir.

İki faktörün güvenirlikleri sırasıyla .90 ve .87 gibi yüksek katsayılardadır. Ölçeğin tamamına ilişkin hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı .93 olarak bulunmuştur. Ayrıca, ölçeğin testi yarılama güvenirlik katsayısı da .83 olarak rapor edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin psikometrik açıdan güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Yapılan açımlayıcı faktör analizi, ölçeğin toplam 19 maddeden oluştuğunu ve bu maddelerin iki ayrı alt boyutta toplandığını göstermiştir:

• Faktör 1: Olumlu Tutum (11 Madde): Yapılandırmacı yaklaşıma karşı pozitif inançları, ilgi ve sevgiyi temsil eden maddeleri içermektedir.
• Faktör 2: Olumsuz Tutum (8 Madde): Yapılandırmacı yaklaşıma karşı şüpheci veya negatif düşünceleri, ilgisizliği ve zorluk algısını temsil eden maddeleri içermektedir.

Bu iki faktörün toplam varyansın % 52.27’sini açıklaması, ölçeğin yapılandırmacı yaklaşım tutumunu ölçmede yeterli düzeyde bilgi sağladığını kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: 19 maddelik, iki alt boyutlu tutum ölçeği.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle 18-25 yaş aralığındaki lisans öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretmenliği lisans programı öğrencileri.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılar, her maddeye ilişkin görüşlerini aşağıdaki derecelendirme seçeneklerinden birini işaretleyerek belirtirler:

• 1 = Tamamen Katılmıyorum
• 2 = Katılmıyorum
• 3 = Kararsızım
• 4 = Katılıyorum
• 5 = Tamamen Katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Yapılandırmacılık, öğretmen eğitimi, fen bilgisi, tutum ölçümü, faktör analizi, ölçek geliştirme, Cronbach Alpha, eğitim psikolojisi

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ertuğ Evrekli

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Çalışmanın yapıldığı tarihte yazarların üniversite veya kurum adresleri dikkate alınmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2009

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımına ilişkin spesifik ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir. Kullanım için sorumlu yazar (Ertuğ Evrekli) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Evrekli, E., İnel, D., Balım, A. G. ve Kesercioğlu, T. (2009). Fen Öğretmen Adaylarına Yönelik Yapılandırmacı Yaklaşım Tutum Ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 6(2), 134-148.

Makalenin orijinal PDF bağlantısı aşağıdadır: tused.org

Ölçeğin PDF dosyası buradan indirilebilir: fen-ogretmen-adaylarina-yonelik-yapilandirmaci-yaklasim-tutum-olcegi-toad.pdf

Fen Öğretmen Adaylarına Yönelik Yapılandırmacı Yaklaşım Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Toplam Madde Sayısı: 19
• Alt Boyut Sayısı: 2

Alt Boyutlar ve Örnek Maddeler:

• Olumlu Tutum (11 madde): Yapılandırmacı yaklaşımı seviyorum.
• Olumsuz Tutum (8 madde): Yapılandırmacı yaklaşımın bana göre ilgi çekici tarafı yoktur.