Öğretmen Adayları için Medya Okuryazarlık Düzey Belirleme Ölçeği

Soyut

Ölçek Geliştirme çalışması olarak 2008 yılında Karataş tarafından oluşturulan bu araç, öğretmen adaylarının güncel medya içeriklerini anlama, analiz etme, eleştirel değerlendirme ve üretme becerilerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle öğretmenlik mesleğine hazırlanan bireylerin, öğrencilerine rehberlik edebilmek adına sahip oldukları Medya Okuryazarlığı düzeylerini nicel olarak belirlemeyi hedefler. Elde edilen sonuçlar, eğitim fakültelerindeki müfredatın medya eğitimine yönelik ihtiyaçlarını ortaya koymakta kritik rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Medya Okuryazarlığı, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Eleştirel Düşünme, Medya Eğitimi, Afyon Kocatepe Üniversitesi.

Yazarlar

A. Karataş (2008)

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, geleceğin eğitimcileri olan öğretmen adaylarının medya mesajlarını yorumlama, değerlendirme ve üretme becerilerinin hangi seviyede olduğunu saptamaktır. Bu belirleme, adayların hem kişisel gelişimleri hem de ders içeriklerine medya entegrasyonu kapasiteleri açısından önemlidir.

Ölçek, öğretmen adaylarının medya tüketimi alışkanlıklarını, medya içeriklerinin ideolojik ve ticari amaçlarını fark etme yeteneklerini ve dijital etik konularındaki bilgilerini ölçerek, kapsamlı bir Medya Okuryazarlığı profili çıkarmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Öğretmen Adayları için Medya Okuryazarlık Düzey Belirleme Ölçeği, medya okuryazarlığının kuramsal boyutlarını (analiz, değerlendirme, üretim) ölçmeyi hedefleyen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, genellikle bilişsel ve eleştirel boyutları içeren alt faktörlerden oluşur.

Yapısal olarak, ölçek maddeleri medyanın doğası (yapılandırılmışlık, ticari amaç), medya analizi (mesajların çözümlenmesi) ve medya üretimi/katılımı gibi temel alanlara odaklanmıştır. Bu alanların her biri, öğretmen adaylarının medya ortamlarında yetkinliğini göstermesi beklenen kritik becerileri kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, Karataş’ın yüksek lisans tezi kapsamında yürütülmüştür. Bu çalışmalar tipik olarak kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile maddelerin konuyu ne derece temsil ettiği) ve yapı geçerliği (Faktör Analizi ile alt boyutların kuramsal yapıya uygunluğu) üzerine odaklanmıştır.

Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla yürütülen Faktör Analizi sonuçlarının, medya okuryazarlığı kuramının temel boyutlarını destekler nitelikte olduğu varsayılmaktadır. Bu, ölçeğin gerçekten de ölçmeyi amaçladığı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenilirlik düzeyini belirlemek için genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek lisans tezlerinde geliştirilen ölçeklerde, kabul edilebilir güvenirlik değerleri (genellikle 0.70 ve üzeri) elde edilmiş olmalıdır.

Yürütülen analizler sonucunda elde edilen Cronbach Alfa katsayısının, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterdiği kabul edilmektedir, bu da ölçeğin farklı uygulamalarda tutarlı sonuçlar verebileceğini işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, başlangıçta hazırlanan madde havuzundan, örtük yapıları temsil eden anlamlı alt faktörlerin (boyutların) belirlenmesini sağlamıştır.

Faktör yükleri ve özdeğer incelemeleri sonucunda, ölçeğin medya okuryazarlığının farklı bileşenlerini temsil eden ayrık alt boyutlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu alt boyutlar, öğretmen adaylarının medya bilinci, eleştirel değerlendirme ve teknolojik yeterlik gibi alanlardaki yeterliliklerini ayrı ayrı ölçmeye olanak tanır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme)

Biçim: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Genellikle 5’li veya 4’lü Likert formatı varsayılmıştır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri, özellikle Eğitim Fakültesi öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Afyon Kocatepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğrenim gören öğretmen adayları örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli anket formatında, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojileri, Öğretmen Eğitimi, Yüksek Lisans Tezi, Faktör Analizi, Geçerlik, Afyonkarahisar.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı kurum).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir (2008). Akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda, genellikle yazarın (A. Karataş) ve ilgili üniversitenin (Afyon Kocatepe Üniversitesi) kaynak gösterilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin kullanımına ilişkin spesifik bir ücret bilgisi mevcut değildir.

Testin Geliştirildiği Yıl: 2008.

Kaynaklar

Karataş, A. (2008). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeyleri (Yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.

Tezin orijinal bağlantısına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ogretmen-adaylari-icin-medya-okuryazarlik-duzey-belirleme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğretmen Adayları için Medya Okuryazarlık Düzey Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta doğrudan sunulmamıştır. Maddelerin tamamına erişim için Karataş (2008) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin incelenmesi gerekmektedir.