Öğretmen Adayları için Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği

Özet

Öğretmen Adayları için Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği (ÖA-PABÖ), öğretmen adaylarının sahip olduğu Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, Z. Aksu, M. Metin ve A. C. Konyalıoğlu tarafından 2014 yılında yapılan kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda kullanıma sunulmuştur. Bu çalışma, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını ortaya koyarak, eğitim araştırmalarında ve öğretmen yetiştirme programlarında PAB’ın değerlendirilmesi için sağlam bir zemin sağlamayı hedeflemiştir. Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmen eğitiminde kritik bir öneme sahip olan PAB bileşenlerinin objektif olarak değerlendirilmesine olanak tanır.

ÖA-PABÖ, özellikle farklı branşlardaki öğretmen adaylarının, alan bilgilerini öğrencilere nasıl aktardıkları, yaygın kavram yanılgılarını nasıl ele aldıkları ve uygun öğretim stratejilerini nasıl seçtikleri gibi temel pedagojik yeterliliklerini derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, adayların mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemede ve eğitim fakültelerinin müfredatlarını iyileştirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Pedagojik Alan Bilgisi, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Öğretmen Eğitimi, Mesleki Gelişim.

Yazarlar

Zehra Aksu, Mustafa Metin, Ali Cemal Konyalıoğlu

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmenlik mesleğine hazırlanan üniversite öğrencilerinin, öğrenmeleri gereken alan bilgisini (konu bilgisi) öğretim bağlamına nasıl entegre ettiklerini yansıtan Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) seviyelerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, özellikle PAB’ın çok boyutlu yapısını ortaya koyacak, teorik olarak temellendirilmiş bir ölçüm aracı oluşturmayı amaçlamıştır.

Ölçek, öğretmen adaylarının pedagojik yeterliliklerini değerlendirerek, eğitim programlarının bu bilgiyi kazandırmadaki etkinliğini analiz etmeye yardımcı olmayı hedefler. Elde edilen veriler, öğretmen yetiştirme sürecindeki güçlü ve zayıf yönleri belirlemek ve böylece eğitim kalitesini artırmaya yönelik hedeflenmiş müdahaleler geliştirmek için kullanılabilir.

Yapı

Öğretmen Adayları için Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği, Lee Shulman tarafından 1986 yılında ortaya atılan ve öğretmenlik mesleğinin temelini oluşturan Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) yapısını ölçmektedir. PAB, sadece alan bilgisine sahip olmanın ötesinde, bu bilginin öğrencilere nasıl öğretileceği, öğrencilerin neleri kolay, neleri zor öğrendiği, belirli konular için en uygun temsillerin, örneklerin ve açıklamaların neler olduğu hakkındaki bilgiyi kapsar.

Bu ölçek, genellikle PAB’ın temel bileşenleri olan Konu ve Öğrenci Bilgisi, Öğretim Yöntemleri Bilgisi, Müfredat Bilgisi ve Değerlendirme Bilgisi gibi alt boyutları içerecek şekilde tasarlanmıştır. Ölçek maddeleri, öğretmen adaylarının teorik bilgilerini pratik öğretim senaryolarına uygulama becerilerini değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Aksu, Metin ve Konyalıoğlu (2014) tarafından yürütülmüştür. Ölçek geliştirme sürecinde, kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin PAB yapısını yeterince temsil ettiğinden emin olunmuştur.

Yapı geçerliği ise istatistiksel yöntemlerle, muhtemelen Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen çok boyutlu yapısını destekleyip desteklemediğini kontrol etmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve faktör yükleri, araştırmacıların yayımlanan makalesinde (Aksu et al., 2014) yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçekten elde edilen puanların tutarlılığını ve kararlılığını göstermek üzere gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik analizlerinde yaygın olarak kullanılan yöntem, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmasıdır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını değerlendirmek için test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olabilir. Güvenirlik sonuçları, ölçeğin öğretmen adaylarının PAB düzeylerini tutarlı bir biçimde ölçme yeteneğine sahip olduğunu doğrulamaktadır. Spesifik güvenirlik katsayıları, orijinal makalede detaylı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

Öğretmen Adayları için Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği’nin geliştirilmesi sürecinde, ölçeğin temel yapısını ve boyutlarını belirlemek üzere faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada, ölçek maddelerinin altında yatan yapıları keşfetmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonuçları, PAB yapısının kaç alt boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta yüklendiğini ortaya koymuştur.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin çok boyutlu yapısı istatistiksel olarak doğrulanmış ve her bir faktörün Pedagojik Alan Bilgisi’nin farklı bir yönünü temsil ettiği gösterilmiştir. Faktör analizinin detaylı sonuçları (özdeğerler, varyans açıklama oranları ve faktör rotasyonları), ölçeğin yapısal sağlamlığını kanıtlamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Büyük olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert formatında)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları (Pre-Service Teachers)

Age Group: Üniversite Düzeyi (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Population Details: Eğitim Fakültelerinde öğrenim görmekte olan çeşitli branşlardaki öğretmen adayları.

Test Methodology: Kendi bildirimine dayalı (Self-Report) psikometrik ölçek.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Yeterlilikleri, Mesleki Bilgi, Ölçekleme, Pedagoji, Yükseköğretim, Erciyes Üniversitesi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014

İzinler ve Ücret: Ölçek akademik araştırmalarda kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Sorumlu yazar ile iletişim kurulması önerilir.

Kaynaklar

Aksu, Z., Metin, M. & Konyalıoğlu, A. C. (2014). Development of the Pedagogical Content Knowledge Scale for Pre-Service Teachers: The Validity and Reliability Study. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(20), 1365-1377. doi:10.5901/mjss.2014.v5n20p1365

Sorumlu Yazar İletişim: Mustafa METİN ([email protected])

Makalenin ResearchGate üzerindeki bağlantısı: researchgate.net

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: development-of-the-pedagogical-content-knowledge-scale-for-pre-service-teachers-the-validity-and.pdf

Öğretmen Adayları için Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye başvurunuz.