Sosyal Hizmet Uzmanlarının Kişisel ve Mesleki Güç Algıları Ölçeği

Özet

Sosyal Hizmet Uzmanlarının Kişisel ve Mesleki Güç Algıları Ölçeği, sosyal hizmet alanında çalışan profesyonellerin kendilerini kişisel ve mesleki bağlamda ne kadar güçlü hissettiklerini ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, sosyal hizmet uzmanlarının (SHU) mesleki yeterlilik, etki alanı ve kişisel öz yeterlik algılarını değerlendirir. Ölçeğin uyarlama ve psikometrik özelliklerinin incelendiği çalışma, M. Kırlıoğlu ve Ö. Karakuş tarafından 2019 yılında yayınlanmıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe kültür ve dil yapısına uygunluğunu, geçerlik ve güvenirlik düzeylerini ortaya koymayı hedeflemiştir.

Ölçek, sosyal hizmet uzmanlarının müdahale süreçlerindeki başarı algılarını ve kurumsal yapı içinde kendi rollerine atfettikleri gücü anlamak için kritik bir öneme sahiptir. Elde edilen veriler, sosyal hizmet eğitimlerinin ve süpervizyon programlarının etkinliğini artırmak, aynı zamanda profesyonellerin tükenmişlik riskini azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmek için temel oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal hizmet uzmanı, Kişisel güç algısı, Mesleki güç, Psikometrik özellikler, Ölçek uyarlama, Öz yeterlik, Sosyal hizmet araştırmaları.

Yazarlar

Mehmet Kırlıoğlu, Özlem Karakuş

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, sosyal hizmet uzmanlarının (SHU) kişisel ve mesleki rollerine dair sahip oldukları güç algılarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Özgün bir ölçeğin Türkçe’ye uyarlanmasıyla, Türk sosyal hizmet bağlamında çalışan profesyonellerin kendilerini ne derece etkili, yetkin ve güçlü hissettiklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Ölçek, profesyonellerin iş tatmini, mesleki bağlılık ve hizmet sundukları bireyler üzerindeki etki düzeyleri gibi kritik sonuç değişkenleriyle ilişkisini incelemede analitik bir araç sunar. Bu sayede, güç algısının mesleki performans ve refah üzerindeki etkileri nicel olarak incelenebilir hale gelmiştir.

Yapı

Sosyal Hizmet Uzmanlarının Kişisel ve Mesleki Güç Algıları Ölçeği, sosyal psikoloji ve örgütsel davranış teorilerinden türetilmiş olan “güç algısı” kavramını ölçmektedir. Bu yapı genellikle iki ana boyutta incelenir:

• Kişisel Güç Algısı: Bireyin kendi yetenekleri, becerileri ve kaynakları aracılığıyla çevresini etkileme ve kontrol etme kapasitesine dair inancını temsil eder. Bu, genellikle öz yeterlik ile yakından ilişkilidir.
• Mesleki Güç Algısı: Sosyal hizmet uzmanının kurumsal çerçevede, ekip içinde veya politika oluşturma süreçlerinde mesleki bilgi ve otoritesi sayesinde sahip olduğu etki ve nüfuz algısını ifade eder.

Ölçek, bu iki temel alt boyutu detaylı maddeler aracılığıyla ele alarak, sosyal hizmet uzmanlarının güç dinamiklerini hem içsel hem de dışsal bağlamlarda değerlendirmesine olanak tanır.

Geçerlik

Kırlıoğlu ve Karakuş (2019) tarafından yürütülen geçerlik çalışması, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü kanıtlamayı hedeflemiştir. Çalışmada, ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.

• Yapı Geçerliği: Orijinal ölçeğin faktör yapısının Türkçe örneklemde de sürdürülüp sürdürülmediğini belirlemek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları desteklediği gösterilmiştir.
• Kapsam Geçerliği (İçerik Geçerliği): Ölçek maddelerinin sosyal hizmet uzmanlarının güç algısı yapısını yeterince temsil edip etmediği, alanında uzman akademisyen ve profesyonellerin görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.

Detaylı geçerlik bulguları, araştırmanın yayınlandığı makalede (Kırlıoğlu & Karakuş, 2019) sunulmuş olup, ölçeğin Türk sosyal hizmet uzmanları popülasyonu için geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar verme yeteneğini ortaya koyar.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçeğin genel güvenilirliğini belirlemek için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret eder.
• Alt Boyut Güvenirlikleri: Kişisel Güç Algısı ve Mesleki Güç Algısı alt boyutları için ayrı ayrı güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır.

Araştırma sonuçları, Sosyal Hizmet Uzmanlarının Kişisel ve Mesleki Güç Algıları Ölçeği’nin, sosyal hizmet alanındaki araştırmalarda kullanılabilecek düzeyde yüksek ve kabul edilebilir güvenirlik değerlerine sahip olduğunu doğrulamıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin adaptasyon sürecinde, yapısal uygunluğunu doğrulamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyutluluğunun korunduğunu veya Türk kültürüne özgü yeni bir faktör yapısının ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemiştir.

Çalışmada genellikle uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin Kişisel Güç ve Mesleki Güç olmak üzere iki ana faktörden oluştuğu hipotezini test etmiştir. DFA sonuçları, model uyum iyiliği indekslerinin (RMSEA, CFI, TLI vb.) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçeğin iki faktörlü yapısının Türk sosyal hizmet uzmanları örnekleminde geçerli olduğunu desteklemiştir.

Araç

Test Tipi: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Çok Maddeli Öz Bildirim Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme)

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sosyal Hizmet Uzmanları (Sosyal Çalışmacılar)

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Türkiye genelinde kamu ve özel sektörde çalışan sosyal hizmet uzmanları örneklemi.

Test Metodolojisi: Uygulama genellikle kağıt-kalem veya online anket formatında gerçekleştirilir. Yanıtlayıcılardan, kendilerini kişisel ve mesleki güç algıları açısından tanımlayan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Çalışmacı, Güç algısı, Mesleki etki, Likert ölçeği, Psikometri, Cronbach Alfa, Faktör yapısı, Kariyer gelişimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Makalede belirtilmemiştir. (Araştırma makalesi üzerinden kontrol edilmelidir.)

Kurum E-posta Adresleri: Mehmet Kırlıoğlu ([email protected])

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı dönemdeki sorumlu yazarın kurumsal adresi (Detaylı bilgi için referans makaleye başvurulmalıdır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle sorumlu yazar (Mehmet Kırlıoğlu) ile iletişime geçilerek izin alınmasını gerektirir. Ticari kullanım şartları ayrıca belirlenmelidir.

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması ve psikometrik değerlendirmesi 2019 yılında yayınlanmıştır.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: sosyal-hizmet-uzmanlarinin-kisisel-ve-mesleki-guc-algilari-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kırlıoğlu, M. ve Karakuş, Ö. (2019). Sosyal Hizmet Uzmanlarının Kişisel ve Mesleki Güç Algıları Ölçeği’nin geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 88-120. Makaleye Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr.

Sosyal Hizmet Uzmanlarının Kişisel ve Mesleki Güç Algıları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için Kırlıoğlu ve Karakuş (2019) tarafından yayınlanan orijinal araştırma makalesine başvurulması gerekmektedir.