Öğretimi Planlama Yeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Öğretimi Planlama Yeterlik Algısı Ölçeği (ÖPYAÖ), öğretmen adaylarının veya mevcut öğretmenlerin öğretim süreçlerini planlama konularındaki öz yeterlik algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, Bahadır Gülbahar tarafından 2016 yılında geliştirilmiş olup, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayımlanmıştır. Bu ölçek, eğitim bilimleri alanında öz yeterlik kavramının öğretimin kritik aşamalarından biri olan planlama boyutuna odaklanmaktadır. 24 maddeden oluşan ölçek, tek faktörlü bir yapıya sahiptir ve yüksek düzeyde iç tutarlılık göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretimi planlama, yeterlik algısı, öz yeterlik, öğretmen eğitimi, psikometrik araç, Likert ölçeği.

Yazarlar

Bahadır Gülbahar

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin (özellikle öğretmen adaylarının) öğretim faaliyetlerini etkin bir şekilde planlama konusundaki algılanan yeterlik düzeylerini bilimsel ve güvenilir bir yöntemle belirlemektir. Bu araç, öğretmen yetiştirme programlarında planlama becerilerine yönelik müdahale veya eğitimlerin etkinliğini değerlendirmede ve bireylerin güçlü/zayıf yönlerini tespit etmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Ölçek, öz yeterlik teorisi çerçevesinde, bireylerin başarılı öğretim planlaması görevlerini yerine getirme kapasitelerine olan inancını ölçen bir yapıyı temsil eder. Öğretimi planlama yeterlik algısı, ders içeriğini belirleme, yöntemleri seçme, materyalleri hazırlama ve değerlendirme stratejilerini tasarlama gibi karmaşık bilişsel ve davranışsal süreçlere olan kişisel inancı kapsar. Ölçek, bu planlama süreçlerine yönelik bireysel inançları nicel olarak değerlendiren tek boyutlu bir yapı sunmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal uyumunu belirlemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda hesaplanan uyum indeksi değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Bu değerler, tek faktörlü yapının verilerle iyi bir uyum sağladığını göstermektedir. Elde edilen temel uyum indeksleri ve değerlendirmeleri aşağıda listelenmiştir:

• χ2=1065,32, sd=238
• χ2 /sd oranı: 4,48 (Bu oran, modelin iyi bir uyuma sahip olduğunu göstermektedir.)
• Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI): 0.99
• Normlaştırılmamış Uyum İndeksi (NNFI): 0.98
• Normlaştırılmış Uyum İndeksi (NFI): 0.98
• İyilik Uyum İndeksi (GFI): 0.90
• Yaklaşık Hata Karekök Ortalaması (RMSEA): 0.079
• Standartlaştırılmış Kök Ortalama Kalıntı (SRMR): 0,036

Ayrıca, ölçeğin madde faktör yükleri .69 ile .82 arasında değişmektedir, bu da maddelerin ölçülen yapıyı temsil etme gücünün yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, madde toplam puan iç tutarlılık katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Hesaplanan bu katsayı .97 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçeğin son derece yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Ek olarak, düzeltilmiş madde toplam puan korelasyon katsayıları .66 ile .80 arasında değişmektedir. Bu yüksek korelasyon değerleri, her bir maddenin ölçeğin bütünüyle tutarlı olduğunu ve iç güvenilirliğin güçlü olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek ve faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçek maddelerinin teorik olarak varsayılan tek bir faktör altında toplandığını test etmiştir. Analiz sonuçları, tüm uyum indekslerinin kabul edilebilir veya mükemmel düzeyde olduğunu göstermiş, böylece ölçeğin tek boyutlu yapısının ampirik verilerle desteklendiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, ölçeğin sadece öğretimi planlama yeterlik algısını ölçtüğünü göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme)

Format: 24 madde

Derecelendirme: 5’li Likert ölçeği (1= yeterli değilim – 5= tamamen yeterliyim)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Yetişkinler (Öğretmenlik eğitimi alan/yapan bireyler)

Popülasyon Detayları: Çalışma, öğretmen yetiştiren kurumlardaki bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Yapısal eşitlik modellemesi, DFA, iç tutarlılık, madde toplam korelasyonu, eğitim psikolojisi, planlama becerileri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Ahi Evran Üniversitesi, Kırşehir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Bahadır Gülbahar tarafından 2016 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik veya araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Ücret bilgisi ve detaylı izinler için yazarın kurum e-posta adresi kullanılabilir.

Kaynaklar

Gülbahar, B. (2016). Öğretimi Planlama Yeterlik Algısı Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 17(3), 699-715.

Makalenin orijinal bağlantısı: kefad.ahievran.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ogretimi-planlama-yeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Öğretimi Planlama Yeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek toplamda 24 maddeden oluşmaktadır. Maddelerin tam metni, telif hakları nedeniyle yalnızca orijinal yayın kaynağında veya yazarın izniyle temin edilebilir. Maddelerin orijinal içeriği burada sunulmamıştır.