Öğretime Yönelik Özgüven Ölçeği

Özet

Öğretime Yönelik Özgüven Ölçeği, 2018 yılında Ahmet Uysal tarafından doktora tezi çalışması kapsamında geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin, öğretim faaliyetlerini etkin bir şekilde planlama, uygulama ve değerlendirme becerilerine yönelik sahip oldukları özgüven düzeylerini ve yeterlik algılarını belirlemek amacıyla tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmenlerin mesleki yeterliklerini ve sınıf içi performanslarını etkileyen psikolojik faktörleri derinlemesine inceleyen kapsamlı bir araştırmanın önemli bir bileşenidir. Ölçek, eğitim alanında çalışan araştırmacılara, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını tespit etme ve öz yeterliklerini artırmaya yönelik müdahale programlarının tasarlanmasında kullanılabilecek güvenilir bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretime Yönelik Özgüven, Özgüven, Öğretmen Yeterliği, Öğretim Becerileri, Sosyal Bilgiler Öğretmenleri, Psikometri, Geliştirme Ölçeği.

Yazarlar

Ahmet Uysal

Amaç

Öğretime Yönelik Özgüven Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin (veya öğretmen adaylarının) karmaşık öğretim süreçlerini yönetme, öğrenci katılımını sağlama ve zorluklarla başa çıkma kapasitelerine dair kendi inançlarını, yani pedagojik özgüvenlerini geçerli ve güvenilir bir biçimde ölçmektir. Bu sayede, öğretmen eğitiminde ve hizmet içi eğitim programlarında, bireysel veya grupsal düzeyde öz yeterlik algısının geliştirilmesine yönelik hedeflerin belirlenmesi mümkün olmaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel yapılarından biri olan öz yeterlik (self-efficacy) kavramına dayanmaktadır. Öz yeterlik, bireyin belirli bir alanda başarılı olmak için gerekli eylemleri organize etme ve yürütme yeteneğine olan inancıdır. Bu bağlamda, Öğretime Yönelik Özgüven Ölçeği, öz yeterliğin öğretim bağlamındaki spesifik boyutlarını (örneğin, sınıf yönetimi, materyal geliştirme, ölçme ve değerlendirme) hedef almaktadır. Ölçek, öğretmenlerin yalnızca bilgi düzeyini değil, bu bilgiyi başarılı bir şekilde uygulama konusundaki özgüven düzeylerini yansıtmayı amaçlar.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik analizlerine dair spesifik istatistiksel sonuçlar sunulmamıştır. Ancak, doktora tezi kapsamında geliştirilen bir ölçek olduğu için, yapı geçerliği çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Yapı geçerliği, genellikle Faktör Analizi yöntemleriyle test edilmiştir. Ayrıca, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla uzman görüşlerine dayalı içerik geçerliği çalışmaları da yürütülmüş olmalıdır. Detaylı geçerlik bilgileri için yazarın 2018 tarihli doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliğine ilişkin spesifik istatistiksel veriler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) orijinal kaynakta doğrudan belirtilmemiştir. Geliştirme sürecinde, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setlerinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermek için iç tutarlılık analizleri veya test-tekrar test yöntemlerinin uygulanmış olması beklenir. Ölçeği kullanacak araştırmacıların, elde edilen verilerin kalitesini sağlamak amacıyla kendi örneklemlerinde güvenirlik analizlerini tekrarlamaları önem taşımaktadır.

Faktör Analizi

Öğretime Yönelik Özgüven Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ve boyut sayısını belirlemek amacıyla açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanıldığı tahmin edilmektedir. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa farklı öğretim becerileri alanlarına karşılık gelen alt boyutlardan mı oluştuğunu ortaya koyar. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin puanlama ve yorumlama kılavuzunun temelini oluşturur.

Araç Bilgileri

Test Type: Geliştirme Türü Ölçek

Format: Derecelendirme formatı (Genellikle Likert tipi bir yanıt sistemi kullanılmıştır)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları

Age Group: Yetişkin (Yükseköğretim ve sonrası)

Population Details: Sosyal Bilgiler Öğretmenleri, Öğretmenlik mesleğini icra eden veya bu alanda eğitim alan bireyler.

Test Methodology: Öz Bildirimli Envanter

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Öz Yeterliği, Pedagojik Özgüven, Sosyal Bilgiler Öğretmeni, Psikometrik Özellikler, Lisansüstü Çalışma, Eğitim Bilimleri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Ahmet Uysal)

Correspondence Address: Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, Türkiye (Tezin yapıldığı kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2018 yılında akademik bir çalışma (doktora tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Ahmet Uysal ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi ve izin alınması gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi sağlanmamıştır.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogretime-yonelik-ozguven-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

• Uysal, A. (2018). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğretim becerilerini etkileyen faktörler (Yayınlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.

Bu doktora tezine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr.

Öğretime Yönelik Özgüven Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelere ulaşmak için yazarın Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde yayımlanan 2018 tarihli doktora tezine başvurulması gerekmektedir.