Disiplinlerarası Öğretime Yönelik Algı Ölçeği

Özet

Disiplinlerarası Öğretime Yönelik Algı Ölçeği, Karahan, Albayrak-Sarı ve Canbazoğlu-Bilici tarafından 2017 yılında Türkçe’ye uyarlanan bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, eğitim alanında çalışan bireylerin veya öğrencilerin, disiplinlerarası öğretim yaklaşımlarına dair sahip oldukları algıları, tutumları ve inançları belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin uyarlama çalışması, psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) Türk kültürüne uygunluğunu test etmeyi amaçlamıştır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısını koruyarak Türkçe eğitim ortamlarında etkin bir şekilde kullanılabilmesi için gerekli olan kültürel ve dilsel eşdeğerlik süreçlerini içermektedir. Bu sayede, disiplinlerarası uygulamaların eğitim sistemi içindeki yerinin ve etkisinin daha derinlemesine anlaşılmasına olanak sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Disiplinlerarası Öğretim, Algı Ölçeği, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim, Psikometri.

Yazarlar

Engin Karahan, Aslı Albayrak-Sarı, Saliha Canbazoğlu-Bilici.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin disiplinlerarası öğretim yöntemlerine karşı geliştirdikleri algı düzeylerini, bu yöntemlerin potansiyel faydalarına ve uygulanabilirlik zorluklarına dair görüşlerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Orijinal ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda kullanılabilirliğini sağlamak amacıyla, Karahan ve arkadaşları 2017 yılında kapsamlı bir uyarlama çalışması yürütmüştür.

Bu uyarlama çalışması, Türk eğitim sisteminde disiplinlerarası yaklaşımların benimsenme düzeyini ve bu yaklaşımlara yönelik mevcut engelleri veya destekleyici faktörleri saptayarak, eğitim politikalarının geliştirilmesine bilimsel bir zemin sunmayı hedeflemektedir.

Yapı

Disiplinlerarası Öğretime Yönelik Algı Ölçeği, ölçmek istediği psikolojik yapı itibarıyla bireylerin disiplinlerarası öğrenme ve öğretme süreçlerine ilişkin bilişsel ve duyuşsal değerlendirmelerini kapsamaktadır. Ölçek, genellikle bu algının farklı boyutlarını (örneğin, işbirliğine açıklık, disiplinlerarası yaklaşımın faydaları, uygulama zorlukları) ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir.

Ölçek, doğrudan doğruya bireyin eğitimsel bağlamda disiplinlerarası entegrasyonu ne kadar değerli bulduğunu, bu tür bir öğretimin öğrenci başarısı üzerindeki etkisine ne kadar inandığını ve bu tür programları uygulama konusunda kendini ne kadar yetkin hissettiğini ortaya koyan maddelerden oluşur. Bu yapı, eğitim psikolojisi ve pedagojik araştırmalar için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışmasında (Karahan vd., 2017), Türkçe formunun psikometrik geçerlik kanıtlarını sağlamak amacıyla çeşitli analizler yapılmıştır. Uyarlama süreci, genellikle kapsam geçerliği için uzman görüşlerinin alınmasını ve yapı geçerliği için ise faktör analizlerinin kullanılmasını içerir.

Sunulan kaynak bilgide spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışmasının başlığı (Geçerlik ve güvenirlik çalışması) yapısal geçerliğin (Construct Validity) incelendiğini göstermektedir. Bu analizler, ölçek maddelerinin Türk kültüründe de orijinal ölçeğin ölçtüğü yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü teyit etmeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması kapsamında, ölçeğin Türkçe formunun iç tutarlılığını ve kararlılığını gösteren güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder.

Genellikle iç tutarlılık için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanır. Bu değer, ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösterir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilirliğe sahip olduğu varsayılmaktadır; ancak spesifik alfa katsayıları kaynakça özetinde sunulmamıştır.

Faktör Analizi

Disiplinlerarası Öğretime Yönelik Algı Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması sürecinde, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de doğrulanıp doğrulanmadığını test etmek amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yoluyla yeni bir yapı keşfetmeyi ya da Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yoluyla orijinal yapıyı test etmeyi içermiştir.

Uyarlama çalışmalarının standardı gereği, araştırmacılar muhtemelen ölçeğin orijinal faktör yapısını (boyutlarını) Türk kültüründe de geçerli kılmak için DFA kullanmışlardır. Bu analiz, maddelerin beklenen faktörlere yüklenip yüklenmediğini ve genel model uyum indekslerinin kabul edilebilir seviyede olup olmadığını gösterir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği (Özgün format bilgisi mevcut olmamakla birlikte, algı ölçeklerinde standart uygulamadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim araştırmaları bağlamında öğretmenler, akademisyenler veya üniversite öğrencileri.

Age Group: Yetişkin (Genellikle yükseköğretim seviyesi ve üzeri)

Population Details: Ölçeğin uygulandığı örneklem, uyarlama çalışmasının yapıldığı kongre bildirisi metninde detaylı olarak yer almaktadır. Tipik olarak bu tür çalışmalar, pedagojik formasyon eğitimi alan öğrenciler veya fiilen görev yapan öğretmenler üzerinde gerçekleştirilir.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt veya çevrimiçi anket formatı.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Pedagoji, Öğretmen Algısı, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Disiplinlerarası Öğrenme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar için sağlanan e-posta adresi: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında IV. International Eurasian Educational Research Congress’te sunulan bildiri ile tanıtılmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı veya kullanımı için özel bir ücret bilgisi sunulmamıştır. Kullanım ve izinler için sorumlu yazar Engin Karahan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir. Bu PDF, ölçeğin maddelerini ve uyarlama çalışmasının özetini içermektedir:

disiplinlerarasi-ogretime-yonelik-algi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Karahan, E., Albayrak-Sarı, A. ve Canbazoğlu-Bilici, S. (2017). Disiplinlerarası Öğretime Yönelik Algı Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. IV. International Eurasian Educational Research Congress içinde (s.740-741). Denizli: Pamukkale Üniversitesi.

Disiplinlerarası Öğretime Yönelik Algı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, uyarlama çalışmasının sunulduğu kongre bildirisinin tam metninde yer almakta olup, bu özet kaynakta maddeler doğrudan sağlanmamıştır. Kullanıcıların ölçeğin tam maddelerine ulaşmak için yukarıda belirtilen PDF belgesini incelemeleri tavsiye edilir.