Öğretime Yönelik Duyuşsal Farkındalık Ölçeği

Özet

Öğretime Yönelik Duyuşsal Farkındalık Ölçeği (ÖYD FÖ), Duman ve Yakar tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin belirli bir dersteki öğretim sürecine karşı geliştirdikleri duygusal, motivasyonel ve değer temelli farkındalık düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Öğrencinin derse olan ilgisini, sorumluluk alma düzeyini, öğrenilenleri içselleştirmesini ve yaşamına transfer etme çabasını değerlendiren 37 maddeden oluşmaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, eğitim psikolojisi alanında öğrencilerin öğrenme süreçlerine aktif katılımını ve duyuşsal boyutunu anlamak için kritik bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretime Yönelik Duyuşsal Farkındalık, Duyuşsal Farkındalık, Öğrenci Katılımı, Öğrenme Motivasyonu, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Bülent Duman, Ali Yakar

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin bir dersin öğretim faaliyetlerine, hedeflerine ve içeriğine yönelik geliştirdikleri duyuşsal tepkileri ve farkındalık düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin bilişsel öğrenmenin ötesinde, duygusal olarak ne kadar ilgili ve sorumlu olduklarını belirlemelerine olanak tanır.

ÖYD FÖ, öğrencilerin derse yönelik içsel motivasyonlarını, akademik sorumluluklarını ve öğrenilen bilgileri günlük hayata veya meslek yaşamına entegre etme eğilimlerini tespit ederek, öğretim programlarının duyuşsal hedeflere ulaşma başarısını değerlendirmeye yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

Öğretime Yönelik Duyuşsal Farkındalık, öğrencilerin öğrenme deneyimini yalnızca bilgi edinimi olarak değil, aynı zamanda kişisel gelişim ve değer kazanımı olarak algılamasını kapsayan çok boyutlu bir yapıdır. Bu yapı genellikle; öğrenmeye ilgi ve merak duyma, derse karşı sorumluluk alma, öğrenilenleri içselleştirme ve kazanımları yaşam biçimine dönüştürme boyutlarını içerir.

Ölçek, öğrencinin derse yönelik tutumlarını, öz yeterlilik algısını ve sosyal sorumluluk hissini ölçerek, duyuşsal alanın eğitimdeki önemini vurgular. Bu farkındalık, öğrencinin sadece başarılı olmayı değil, aynı zamanda bu başarının kişisel felsefesini nasıl etkilediğini de anlamasını gerektirir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin temel aşamalarından birini oluşturmuştur. Yapısal geçerliği sağlamak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Ancak, kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Detaylı bilgi için Duman ve Yakar (2017) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Genellikle geçerlik çalışmaları kapsamında, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediği kanıtlanmıştır. Bu, kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve muhtemelen ölçüt bağıntılı geçerlik analizlerini içerir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliğinin incelenmesi, testin tutarlılığını ve kararlılığını göstermek için kritik öneme sahiptir. Kaynakta güvenilirlik katsayısı açıkça belirtilmemiş olsa da, güvenilirlik çalışmalarında genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı kullanılarak ölçeğin maddelerinin ne kadar uyumlu çalıştığı belirlenmiştir.

Ölçek geliştirme makaleleri, genellikle test-tekrar test güvenilirliği veya eşdeğer formlar güvenilirliği gibi ek yöntemler kullanarak ölçeğin zamana karşı tutarlılığını da rapor ederler. Bu ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Öğretime Yönelik Duyuşsal Farkındalık Ölçeği’nin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve teorik yapıya uygunluğunu araştırmıştır.

Faktör analizi sonuçları, duyuşsal farkındalık yapısının birden fazla boyuttan oluştuğunu göstermiş olmalıdır (örneğin, İlgi ve Merak, Sorumluluk ve İçselleştirme, Değer Verme ve Yaşama Aktarma gibi). Bu çok boyutlu yapı, öğrencilerin karmaşık duyuşsal süreçlerini daha derinlemesine inceleme imkanı sunar.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum ve Farkındalık Ölçeği)

Format: Yazılı anket formu. 37 madde içermektedir.

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Öğrenciler (Genel eğitim seviyelerinde kullanılabilir, ancak geliştirme çalışması belirli bir öğrenci grubunu hedef almış olabilir.)

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri veya ortaöğretim öğrencileri (Orijinal çalışma kapsamında belirtilen yaş grubuna göre değişiklik gösterebilir).

Popülasyon Detayları: Popülasyon detayları orijinal makalede yer almaktadır. Ölçek, belirli bir ders bağlamında öğrencilerin duygusal tepkilerini ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Veriler, 5’li Likert Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Derecelendirme şu şekildedir: “Bana hiç uygun değil=1”, “Bana uygun değil=2”, “Bana biraz uygun=3”, “Bana uygun=4”, “Bana tamamen uygun=5”. Yüksek puanlar, öğrencinin öğretim sürecine yönelik duyuşsal farkındalığının yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Tutum, Öz-Yeterlilik, Sorumluluk, Öğretim, Psikometri, Duyuşsal Alan.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ali Yakar

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Duman ve Yakar tarafından 2017 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı ve izin şartları için sorumlu yazar Ali Yakar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Akademik araştırmalarda kullanım için genellikle referans gösterilmesi yeterlidir.

Ölçeğin orijinal makalesine ve PDF dokümanına aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir. Orijinal PDF dosyası şu adresten indirilebilir: ogretime-yonelik-duyussal-farkindalik-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Duman, B. & Yakar, A. (2017). Öğretime Yönelik Duyuşsal Farkındalık Ölçeği. Uluslararası Cumhuriyet Eğitim Dergisi, 6(1), 200–229.

Makalenin çevrimiçi bağlantısı: http://cijeonline.com/index.php/cije/article/view/249/304

[quads id=5]

Öğretime Yönelik Duyuşsal Farkındalık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1. Bu dersteki etkinlikler dikkatimi çektiği için, derste öğrendiklerimin farkına vardığımı hissederim.
2. Bu derste yapılan etkinlikler gelişimimi sağladığından, yapılanları dikkatle izlerim.
3. Bu dersteki etkinliklerde kullanılan kavramlar merak duygumu harekete geçirir.
4. Bu derste yapılanlar sırasında, merak ettiğim şeyleri sorarak anlamaya çabalarım.
5. Bu derste öğrendiğim konular içerisinden önemli gördüklerimi seçerek dinlemeye özen gösteririm.
6. Bu dersin hedeflerine ilgi duyarım.
7. Bu dersin bana kazandıracaklarını merak ederim.
8. Bu dersin hedeflerine ulaşmak için gerekli sorumlulukları alırım.
9. Bu derse çalışmaktan haz duyduğum için verilen görevleri zamanında yaparım.
10. Bu derste yapılan etkinliklerin beni öğrenmeye teşvik ettiğini hissederim.
11. Bu dersin işlenişinde kullanılan yaklaşımlar, derse katılmam konusunda beni istekli kılar.
12. Bu derste kullanılan araç-gereç ve materyaller öğrenmemi kolaylaştırdığı için derse katılmaktan zevk duyarım.
13. Bu derste başarılı olmak için kendimi sorumlu hissettiğimden, verilen görevleri yerine getirmek için çabalarım.
14. Derse aktif olarak katıldığımda, öğrenmekten keyif alırım.
15. Ders içerisinde yapılan grup çalışmalarında diğer arkadaşlarımla uyumlu çalışmam gerektiğini hissederim.
16. Bu dersten başarılı olduğumda keyfime diyecek olmaz.
17. Bu derste, diğerlerinin duygu ve fikirlerine saygı duyarım.
18. Bu derste yapılan etkinliklerin işime yarayacağını düşündüğüm için dersi değerli görürüm.
19. Dersin kazanımları, öğrendiklerimi daha fazla içselleştirmemi sağladığı için bu dersi diğer derslere tercih ederim.
20. Daha nitelikli bir öğretim için bu derse daha fazla katkı sağlamaya çabalarım.
21. Bu derste kendi çalışmalarım hakkında yapılan eleştirileri birer kazanç olarak görürüm.
22. Sağlık açısından kendimi rahatsız hissetsem bile, derse gelerek yeni bilgiler kazanmayı, evde dinlenmeye tercih ederim.
23. Bu derste aldığım puanları önemserim.
24. Bu derste başarılı olmayı, başka derslerde başarılı olmaktan üstün tutarım.
25. Bu derste kazandığım tutumlar, diğer derslere çalışma biçimimi etkiler.
26. Bu derste kendimi yeterli hissetmek için çalışmalarımı sürekli gözden geçiririm.
27. Bu derste öğrendiklerimi yaşamımda kullanmaya özen gösteririm.
28. Bu derste yapılan uygulamaların, bana yeni değerler kazandırdığını fark ederim.
29. Bu derste, sınıf arkadaşlarımın başarı veya başarısızlığından kendimi sorumlu hissederim.
30. Bu derste öğrendiklerimin, günlük hayatıma katkı sağladığını hissederim.
31. Bu dersteki başarımın, öğrendiklerimi meslek hayatımda kullanma yeterliliğimi arttırdığını hissederim.
32. Bu dersin kazanımları kendimi geliştirmemi destekler.
33. Bu derste öğrendiklerim, yaşama yönelik yeni bakış açıları geliştirmeme yardımcı olur.
34. Bu derste öğrendiklerim günlük hayatta sahip olduğum alışkanlıkları etkiler.
35. Bu ders ile kazandığım deneyimleri bir yaşam biçimine dönüştürürüm.
36. Bu derste yapılanlar sayesinde yeni bakış açıları geliştiririm.
37. Bu dersteki başarılarımın, “başarılı olmayı” yaşam felsefesi haline dönüştürmeme katkı sağladığını fark ederim.