Table of Contents
Özet
Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği (AÜYTÖ), eğitimcilerin ve öğretim görevlilerinin beklenmedik ve zorunlu olarak uygulanan acil uzaktan öğretim (ERT) süreçlerine karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla 2021 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. COVID-19 pandemisi gibi kriz durumlarında eğitim sistemlerinin hızla adapte olmak zorunda kaldığı bu süreçlere yönelik öğretmen tutumlarını derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır. Ölçek, 3 alt boyuttan ve toplam 22 maddeden oluşmaktadır. Bu geliştirme çalışması, ERT uygulamalarının etkinliğini ve sürdürülebilirliğini değerlendirmek için kritik önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Acil Uzaktan Öğretim, Tutum Ölçeği, Eğitim Teknolojileri, ERT, Öğretmen Tutumu, Uzaktan Eğitim, Psikometrik Özellikler, Ölçek Geliştirme
Yazarlar
Çetin Toraman, M. Sefa Abdüsselam, Fatmanur Özen, Mehmet Uzoğlu
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, eğitimcilerin ve öğretim elemanlarının acil durumlar nedeniyle zorunlu hale gelen uzaktan öğretim deneyimlerine ilişkin tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Ölçek, özellikle kriz dönemlerinde pedagojik yaklaşımların ve teknolojik adaptasyonun öğretmenler üzerindeki etkilerini nicel olarak ortaya koyarak, gelecekteki acil durum eğitim planlamalarına ışık tutmayı hedeflemiştir.
Yapı
Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği (AÜYTÖ), eğitimcilerin ERT’ye yönelik genel eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Ölçek, literatür taramaları ve uzman görüşleri sonucunda belirlenen ve faktör analiziyle desteklenen üç ana alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, genellikle ERT’nin zorunluluk, fırsat ve etkililik algılarına odaklanmaktadır. Toplam 22 maddeden oluşan bu yapı, eğitimcilerin ERT’ye karşı hem olumlu hem de olumsuz tepkilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapısal geçerliği belirlemek amacıyla faktör analizleri (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Makalede belirtildiği üzere, ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren kapsamlı analizler yapılmıştır. Bu çalışmalar, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlamıştır. Geçerlik analizlerinin ayrıntıları, ölçeğin orijinal makalesinde (“Psychometric features of the emergency remote teaching attitude scale and an example application”) detaylıca sunulmuştur.
Güvenirlik
AÜYTÖ’nün güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık katsayılarının yüksek olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar tutarlı olduğunu göstermektedir. Güvenirlik çalışmalarının tüm ayrıntıları ve elde edilen katsayılar, ölçek geliştirme makalesinde mevcuttur. Yazarlar, ölçeğin eğitimcilerin ERT tutumlarını istikrarlı bir şekilde ölçebilecek düzeyde güvenilir olduğunu rapor etmişlerdir.
Faktör Analizi
Ölçek, yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizine tabi tutulmuştur. Bu analizler sonucunda Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği’nin 3 alt boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Bu faktörler, ölçeğin toplam 22 maddesini mantıklı ve teorik olarak anlamlı gruplara ayırmaktadır. Faktör yapısının detayları (madde yükleri, açıklanan varyans oranları vb.), ölçeğin geliştirildiği akademik yayında ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Bu üç faktörlü yapı, ERT’ye yönelik tutumun tekil bir kavram yerine çok boyutlu bir yapıda ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Araç Bilgileri
Test Türü: Geliştirme
Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Maddeler ve Boyutlar: 3 alt boyut, 22 madde
Derecelendirme: 10 Dereceli Likert Tipi Ölçek. Bu geniş derecelendirme aralığı, katılımcıların tutum düzeylerini daha ince ayrıntılarla ifade etmelerine olanak tanır.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitimciler (Öğretmenler ve/veya Akademisyenler)
Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitim alanında çalışan profesyoneller)
Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmada örneklem grubu detayları makalede belirtilmiştir; genellikle yükseköğretim veya temel eğitim düzeyinde acil uzaktan öğretim deneyimi olan eğitimcilerdir.
Test Metodolojisi: Ölçek, kriz dönemlerinde uygulanan zorunlu uzaktan eğitime dair algılanan stres, fayda ve zorluklar gibi tutum bileşenlerini ölçmek için geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Acil Uzaktan Öğretim (ERT), Öğretim Elemanı Tutumları, COVID-19 Eğitimi, Uzaktan Öğrenme, Psikometrik Ölçek, Yapısal Eşitlik Modellemesi, 10’lu Dereceleme
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2021
İletişim: Ölçeğin sorumlu yazarı Fatmanur Özen olup, iletişim adresi: [email protected]. Kullanım izinleri ve detaylı bilgi için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi ve Word (DOCX) formatındaki dosyaları aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:
- PDF Dosyası: acil-uzaktan-ogretime-yonelik-tutum-olcegi-emergency-remote-teaching-attitude-scale-ertas-toad.pdf
- DOCX Dosyası: acil-uzaktan-ogretime-yonelik-tutumi-olcegi-emergency-remote-teaching-attitude-scale-ertas-toad.docx
Kaynaklar
Toraman, Ç., Abdüsselam, M. S., Özen, F., & Uzoğlu, M. (2021). Psychometric features of the emergency remote teaching attitude scale and an example application. International Journal of Curriculum and Instruction (IJCI), 13(3), 3513-3539. Retrieved from: http://ijci.wcci-international.org/index.php/IJCI/article/view/833/420. (Education Resources Information Center [ERIC]).
Makalenin doğrudan erişim bağlantısı: ijci.wcci-international.org
Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.
Örnek maddeler (Toplam 3 alt boyut, 22 madde):
- ERT yapmak zorunda bırakılmaktan huzursuzum. (*)
- ERT öğretme adına bana çeşitli fırsatlar sunuyor.
- ERT’nün öğrencilerimin akademik başarısını artırdığına inanıyorum.
Cite this article
memjavad (2025). Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/acil-uzaktan-ogretime-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/acil-uzaktan-ogretime-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/acil-uzaktan-ogretime-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/acil-uzaktan-ogretime-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Acil Uzaktan Öğretime Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.