Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnanç Ölçeği

Özet

Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnanç Ölçeği, eğitim bilimleri alanında kullanılan ve bireylerin sorgulamaya dayalı öğretim (SDÖ) yöntemlerine yönelik sahip oldukları inançları ve tutumları ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Sağlam ve Şahin (2017) tarafından Türkçe literatürüne kazandırılmış olup, SDÖ’nün sınıflarda uygulanabilirliği, etkinliği ve değerine ilişkin öğretmen adaylarının veya mevcut öğretmenlerin pedagojik inançlarını belirlemeyi hedefler. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının detaylı bir şekilde incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, özellikle eğitim reformları bağlamında, öğretmenlerin yenilikçi öğretim yaklaşımlarını benimseme düzeylerini anlamak için kritik bir rol oynar. Çalışma, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda tutarlı ve geçerli ölçümler sağladığını ortaya koyarak, SDÖ uygulamalarına yönelik inançların araştırılmasına bilimsel bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sorgulamaya Dayalı Öğretim, İnanç Ölçeği, Öğretmen İnançları, Pedagojik İnançlar, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama, Eğitim Bilimleri.

Yazarlar

Merve Kocagül Sağlam, Mehmet Şahin.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Sorgulamaya Dayalı Öğretim (SDÖ) yaklaşımlarının uygulanmasına yönelik olarak bireylerin (özellikle öğretmen adaylarının veya eğitimcilerin) sahip oldukları bilişsel ve duyuşsal inançları nicel olarak değerlendirmektir. Bu inançlar, öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarını ve müfredat kararlarını doğrudan etkilediği için, bu ölçek eğitim araştırmacılarına önemli bir tanı aracı sunmaktadır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik yapısının Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu test etmeyi amaçlamıştır. Bu süreçte, ölçeğin yapısal geçerliğinin korunup korunmadığı ve iç tutarlılık düzeylerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olup olmadığı incelenmiştir.

Yapı

Ölçek, bireylerin Sorgulamaya Dayalı Öğretim yöntemlerine ilişkin algıladıkları değer ve yeterlilik inançlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı genellikle iki ana bileşene ayrılır: SDÖ’nün öğrenci başarısı üzerindeki etkisine dair olumlu veya olumsuz yargılar (Değer İnancı) ve SDÖ uygulamalarını başarıyla gerçekleştirme kapasitesine dair öz-yeterlik algısı (Uygulama İnancı).

Ölçek, bu inançların gücünü ve yönünü belirleyerek, eğitim programlarının SDÖ’ye yönelik inançları güçlendirme veya olası direnç noktalarını tespit etme amacıyla kullanılabilecek detaylı bir profil sunar. Yapısal olarak, ölçeğin maddeleri SDÖ’nün faydaları, zorlukları ve gereklilikleri üzerine odaklanmaktadır.

Geçerlik

Sağlam ve Şahin (2017) tarafından yürütülen geçerlik çalışması, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemeye odaklanmıştır. Uyarlama sürecinde, dil ve kültürel eşdeğerliği sağlamak amacıyla çeviri ve geri çeviri prosedürleri titizlikle uygulanmış, ardından uzman görüşlerine başvurularak içerik geçerliği sağlanmıştır.

Yapı geçerliği, genellikle Faktör Analizi yöntemleriyle test edilmiştir. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türkçe formunda da korunduğunu veya uygun şekilde yeniden yapılandığını göstermelidir. Ancak, spesifik geçerlik katsayıları ve detaylı analiz sonuçları bu özette yer almamaktadır; bu bilgilere referans verilen makaleden ulaşılabilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, ölçümlerin zaman içinde ve farklı madde grupları arasında tutarlı olup olmadığını incelemiştir. Güvenirlik analizleri, genellikle ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için Cronbach Alfa (Cronbach’s Alpha) katsayısı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı ölçmede tutarlı olduğunu gösterir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel ve alt boyutlerinin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğu rapor edilmelidir ki bu, ölçeğin Türk popülasyonunda kullanımı için psikometrik sağlamlığa sahip olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnanç Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama sürecinde yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin altında yatan teorik boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmak için kritik öneme sahiptir.

Araştırmacılar, muhtemelen hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) tekniklerini kullanmışlardır. AFA, veri setindeki faktör yapısını keşfetmek için, DFA ise orijinal ölçek yapısının Türk örnekleminde ne kadar iyi uyum sağladığını doğrulamak için kullanılır. Başarılı bir uyarlama, faktör yüklerinin yüksek olduğunu ve model uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu gösterir.

Araç

Test Type: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Genellikle Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Özgün ölçeğin formatına bağlı olarak, 4’lü veya 5’li seçenekli Likert formatı beklenmektedir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitimciler, Öğretmen Adayları, Eğitim Fakültesi Öğrencileri.

Age Group: Genç Yetişkinler ve Yetişkinler (Üniversite öğrencisi ve üzeri yaş grupları).

Population Details: Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması, Türkiye’deki üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adayları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama yöntemiyle uygulanan kağıt veya dijital anket formatı.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Yöntemleri, Sorgulamaya Dayalı Öğretim, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Eğitimi, İnanç Sistemleri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlam ve Şahin için ORCID bilgileri kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazarın e-posta adresi: [email protected]

Correspondence Address: Sorumlu yazar: Merve Kocagül Sağlam.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak kullanım şartları için sorumlu yazar ile iletişime geçilmelidir.

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl 2017‘dir.

Kaynaklar

Sağlam, M. K., & Şahin, M. (2017). Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnanç Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(14), 1-20.

Ek olarak, ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: sorgulamaya-dayali-ogretime-yonelik-inanc-olcegi-toad.pdf

Sorgulamaya Dayalı Öğretime Yönelik İnanç Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan orijinal kaynak metin parçasında yer almamaktadır. Maddelerin tam ve doğru listesine ulaşmak için, yukarıda referans verilen Sağlam ve Şahin (2017) makalesine başvurulması gerekmektedir.

Ölçek, katılımcıların sorgulamaya dayalı öğretim tekniklerine yönelik inançlarını ölçen bir dizi ifade içermekte olup, bu ifadelere verilen yanıtlar üzerinden genel inanç puanı hesaplanmaktadır.