Öğrenme Öz-yeterliği Ölçeği

Özet

Öğrenme Öz-yeterliği Ölçeği, bireylerin öğrenme süreçlerini başarıyla yönetme ve akademik görevleri yerine getirme becerilerine dair inanç düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasıdır. Yamaç ve Gürbüz (2013) tarafından öğretmen adayları üzerinde gerçekleştirilen bu psikometrik çalışma, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemiştir. Yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin tek faktörlü yapısını desteklemekte ve yüksek iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa = 0.85) ile güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Bu ölçek, öğretmen adaylarının öğrenme ortamlarında karşılaştıkları zorluklara karşı ne kadar dirençli olduklarını ve kendi öğrenme kapasitelerine ne kadar güvendiklerini belirlemek için önemli bir araç sağlamaktadır. Ölçeğin psikometrik verileri, eğitim araştırmalarında kullanıma uygunluğunu kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Öz-yeterliği, Öz-yeterlik, Öğretmen Adayları, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Ahmet Yamaç, O. C. A. K. Gürbüz.

Amaç

Öğrenme Öz-yeterliği Ölçeği’nin temel amacı, mevcut bir ölçeği Türk kültürüne uyarlayarak, özellikle öğretmen adaylarının öğrenme hedeflerini gerçekleştirebilme yeteneklerine dair öznel inançlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu araç, eğitim fakültesi öğrencilerinin akademik motivasyon ve performans düzeylerini değerlendirmede kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçeğin uyarlama çalışması, Türkiye’deki eğitim araştırmacılarının ve uygulayıcılarının, öğrencilerin ve öğretmen adaylarının öğrenme süreçlerine dair öz-yeterlik algılarını doğru bir şekilde tespit etmelerine olanak tanımayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki merkezi bir kavram olan Öz-yeterlik (Self-Efficacy) yapısını ölçmektedir. Öz-yeterlik, bireyin belirli bir eylemi veya görevi başarıyla gerçekleştirme yeteneğine olan inancıdır. Bu ölçek özel olarak “Öğrenme Öz-yeterliği” yapısına odaklanır; yani bireyin öğrenme stratejilerini uygulama, zor akademik materyalleri anlama, ders çalışma süreçlerini organize etme ve akademik başarı elde etme konusundaki güvenini değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, yapısal geçerliği ve madde ayırt ediciliğini destekleyen güçlü bulgular sunmuştur. Madde toplam korelasyonları 0.30 ile 0.63 arasında değişmektedir; bu, her maddenin genel yapıyı ölçmeye anlamlı katkı sağladığını gösterir. Ayrıca, ölçeğin ayırt edicilik gücünü test etmek için kullanılan alt ve üst %27’lik gruplar için hesaplanan t değeri tüm maddeler için istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Yapısal geçerliği destekleyen bir diğer bulgu ise maddeler arasındaki korelasyonların 0.60 ile 0.86 arasında değişmesidir, bu da ölçek maddelerinin güçlü bir iç tutarlılığa sahip olduğunu teyit etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa Katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Bu katsayı 0.85 olarak bulunmuştur, bu da ölçeğin yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir. Bu değer, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü işaret eder.

Güvenirlik analizleri kapsamında, madde toplam korelasyonlarının 0.30 ile 0.63 arasında değiştiği ve alt üst %27’lik gruplar için hesaplanan t değerlerinin anlamlı olduğu tekrar belirtilmiştir, bu da ölçeğin güvenilirliğine ek kanıt sağlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin tek faktörlü yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Model uyum indeksleri incelendiğinde, modelin veriye oldukça iyi uyum sağladığı tespit edilmiştir. Elde edilen uyum indeksleri şunlardır:

• Ki-kare serbestlik derecesi oranı (x²/df): 2.1 (Mükemmel uyuma yakın bir değerdir.)
• Yaklaşık Hatanın Ortalama Karekökü (RMSEA): 0.076 (Kabul edilebilir sınırlardadır.)
• Standartlaştırılmış Kök Ortalama Kare Artığı (SRMR): 0.075 (İyi uyumu göstermektedir.)
• Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI): 0.90 (Sınırda veya kabul edilebilir uyumu işaret etmektedir.)

Bu sonuçlar, ölçeğin teorik olarak beklenen tek boyutlu yapıyı doğruladığını göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kaynakta belirtilmemiş olmakla birlikte, psikometrik veriler Likert tipi bir formatı işaret etmektedir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Üniversite Düzeyi Genç Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Eğitim Fakültesi öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Öğrenme, Özgüven, Eğitim Psikolojisi, Cronbach Alfa, DFA, Psikometri, Öğretim.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ahmet Yamaç

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değil

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2013 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ahmet Yamaç ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal makaleye ait bağlantı: dergipark.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogrenme-oz-yeterligi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Yamaç, A., ve Gürbüz, O. C. A. K. (2013). Öğretmen adayları Öğrenme Öz-yeterliği Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 91-105.

Öğrenme Öz-yeterliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte belirtilmemiştir. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen referans makalenin incelenmesi veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.