Öğrenme Ortamı Ölçeği

Özet

Öğrenme Ortamı Ölçeği (ÖOÖ), orijinal adı Metacognitive Orientation of Learning Environment Scale-Science (MOLES-S) olan psikometrik aracın Türkçe adaptasyonudur. Bu ölçek, özellikle fen bilimleri öğrenme ortamlarında öğrencilerin sahip olduğu metabilişsel yönelimi değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu, aynı zamanda psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) korunduğunu kanıtlamayı hedeflemiştir.

Sorumlu yazar Eylem Yıldız Feyzioğlu tarafından yürütülen bu çalışma, ölçek uyarlama süreçlerinin titizlikle uygulanmasını gerektirmiş ve bilimsel araştırmalarda kullanılmak üzere sağlam bir araç sunmuştur. Ölçeğin orijinal yapısı, adaptasyon süreci sonunda Türk örnekleminde de doğrulanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Ortamı, Metabilişsel Yönelim, Fen Eğitimi, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, MOLES-S.

Yazarlar

Yıldız, E., Ergin, O.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, fen öğrenme ortamlarının öğrencilerin metabiliş düzeylerini nasıl etkilediğini veya bu süreçleri nasıl desteklediğini ölçmektir. Bu adaptasyon çalışmasının spesifik amacı ise, orijinal Metacognitive Orientation of Learning Environment Scale-Science (MOLES-S) ölçeğini Türk kültürüne uyarlayarak, Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı sağlamaktır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına, öğrenme ortamlarının pedagojik kalitesini ve öğrencilerin bilişsel stratejilerini kullanma eğilimlerini değerlendirme imkanı sunar. Böylece, eğitim programlarının ve öğretim yöntemlerinin iyileştirilmesine yönelik somut veriler elde edilebilir.

Yapı

Öğrenme Ortamı Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki metabilişsel yönelimdir. Metabiliş, bireyin kendi bilişsel süreçleri hakkındaki bilgisi ve bu süreçleri düzenleme yeteneği olarak tanımlanır. Ölçek, öğrencilerin bir öğrenme ortamında ne ölçüde planlama, izleme ve değerlendirme gibi üst düzey düşünme becerilerini kullandığını veya kullanmaya teşvik edildiğini değerlendirir.

Bu yapı genellikle, öğrencilerin öğrenme stratejilerini seçme, görev performanslarını gözden geçirme ve gerektiğinde yaklaşımlarını değiştirme gibi boyutları içerir. Ölçek, öğrenme ortamının bu bilişsel düzenleme becerilerini ne kadar desteklediğine odaklanır.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal meta verilerinde geçerlik bilgisi bulunmamaktadır. Ancak, Yildiz ve Ergin (2007) tarafından yürütülen adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliğini bilimsel yöntemlerle incelemiştir. Adaptasyon çalışmalarında tipik olarak, çeviri geçerliği (dilsel eşdeğerlik) ve yapı geçerliği (faktör analizi) test edilir.

Bu çalışmada, orijinal ölçeğin boyutlarının Türk örnekleminde de korunduğunu göstermek amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Bu analizler, ölçeğin amaçlanan metabilişsel yönelim yapısını doğru bir şekilde ölçtüğünü desteklemeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin orijinal meta verilerinde güvenirlik bilgisi bulunmamaktadır. Buna rağmen, adaptasyon çalışmasının başlığında belirtildiği üzere, Yildiz ve Ergin (2007) bu ölçeğin Türkçe versiyonunun güvenirliğini detaylı olarak incelemiştir. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılığı ve istikrarı ile ilgilidir.

Güvenirlik analizleri genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı gibi yöntemlerle gerçekleştirilir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin farklı alt boyutlarının ve toplam puanının kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu rapor etmiş olmalıdır, bu da ölçeğin tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlar verebileceğini gösterir.

Faktör Analizi

Öğrenme Ortamı Ölçeği’nin Türkçeye adaptasyon sürecinde, orijinal ölçeğin çok boyutlu yapısının korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi temel psikolojik yapıları temsil ettiğini ortaya koyar.

Adaptasyon çalışmasında büyük olasılıkla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, ölçeğin orijinal kuramsal yapısının Türk örnekleminde de geçerli olup olmadığı test edilmiştir. Bu, ölçeğin yapı geçerliğinin temel bir göstergesidir ve ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen alt faktörler altında toplandığını doğrulamayı amaçlar.

Araç

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Orijinal ölçek (MOLES-S) genellikle Likert tipi bir derecelendirme kullanır. Adaptasyonun da bu formatı koruduğu varsayılmaktadır (Örneğin, 5’li veya 4’lü Likert tipi).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim ortamlarındaki öğrenciler (Fen Bilimleri dersleri bağlamında).

Yaş Grubu: Adaptasyon çalışmasının hedef kitlesi olan öğrenci grubu (Genellikle ortaokul veya lise öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması, Türkiye’deki çeşitli eğitim kurumlarından toplanan örneklemler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) ölçeği. Maddeler, öğrencilerin öğrenme ortamlarını nasıl algıladıklarını değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Metabiliş, Öğrenme Ortamı, Fen Eğitimi, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Yapısı, Eğitimsel Araştırma.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Eylem Yıldız Feyzioğlu)

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal adaptasyon çalışması 2007 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için orijinal yazarlardan ve adaptasyonu gerçekleştiren yazarlardan izin alınması gerekebilir. Ticari kullanım ücretleri hakkında bilgi adaptasyon yazarı ile iletişime geçilerek öğrenilebilir.

Sorumlu yazarın iletişim e-posta adresi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: learning-environment-scale-toad.pdf

Kaynaklar

Yildiz, E., & Ergin, O. (2007). The adaptation of metacognitive orientation of Learning Environment Scale-science (MOLES-S) into Turkish: The study of validity and reliability. Eurasion Journal of Educational Reserch, 7(28), 123-133.

Öğrenme Ortamı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Maddeler kaynak içerikte sağlanmamıştır.

Ölçek maddeleri bu alanda sağlanmamıştır.