Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı Ölçeği

Özet

Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı Ölçeği (W-TÖOÖ), çevrimiçi öğrenme sistemlerinin kalitesini ve öğrenci memnuniyetini değerlendirmek amacıyla tasarlanmış bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, G. Alev Özkök tarafından 2013 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun psikometrik özellikleri, özellikle geçerlilik ve güvenirlilik çalışmalarıyla incelenmiştir. Ölçek, öğrencilerin Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı deneyimlerine ilişkin algılarını dört temel alt boyutta ölçmektedir: Erişim, Etkileşim, Memnuniyet ve İçerik Yönetimi. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim bağlamına uygunluğunu teyit eden güçlü istatistiksel kanıtlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Web-tabanlı öğrenme, uzaktan eğitim, öğrenme ortamı, psikometrik özellikler, geçerlilik, güvenirlilik, Likert tipi ölçek.

Yazarlar

G. Alev Özkök

[quads id=5]

Amaç

Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı Ölçeği’nin temel amacı, web tabanlı eğitim sistemlerini kullanan öğrencilerin bu ortamlara yönelik algılarını, memnuniyet düzeylerini ve sistemin işlevselliğini sistematik olarak ölçmektir. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması, Türk yükseköğretim kurumlarında uygulanan uzaktan eğitim programlarının kalitesinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için güvenilir bir araç sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, eğitim teknolojileri araştırmacılarına ve uygulayıcılarına, öğrenme yönetim sistemlerinin (ÖYS) hangi yönlerinin öğrenciler tarafından başarılı veya eksik görüldüğünü belirleme konusunda somut veriler sunar. Bu, sistem tasarımcılarının öğrenme deneyimini optimize etmesine yardımcı olur.

Yapı

W-TÖOÖ, öğrencilerin web tabanlı öğrenme ortamına dair algılarını değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, toplam 32 maddeden oluşmakta ve dört temel alt boyutu içermektedir. Bu alt boyutlar, çevrimiçi bir öğrenme platformunun başarısını belirleyen kritik unsurları temsil eder.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapılar şunlardır:

• Erişim: Öğrenme materyallerine ve sisteme ulaşım kolaylığı ve hızı.
• Etkileşim: Öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci arasındaki iletişim ve işbirliği olanakları.
• Memnuniyet: Öğrencilerin genel olarak web tabanlı öğrenme deneyiminden duydukları tatmin düzeyi.
• İçerik Yönetimi: Ders materyallerinin düzeni, kalitesi ve güncelliği.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, uyarlama çalışmasında Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen dört faktörlü yapısının, Türkçe örneklemde de doğrulandığını göstermektedir.

Elde edilen faktör yükleri (factor loadings), tüm maddelerin kendi alt boyutları üzerinde yeterince yüksek değerler taşıdığını ortaya koymuştur. Bu durum, maddelerin ölçmeyi amaçladıkları yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiklerini göstererek, ölçeğin geçerliliği için güçlü bir kanıt sağlamaktadır. Yüksek faktör yükleri, ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, test puanlarının iç tutarlılık yöntemiyle değerlendirilmiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösterir ve genellikle Cronbach’s Alpha katsayısı ile ifade edilir.

Uyarlama çalışması sonucunda, ölçeğin her dört alt boyutu için hesaplanan alfa güvenirlik değerlerinin uygun düzeyde olduğu belirlenmiştir (güvenirlik katsayıları ≥ 0.70). Bu sonuçlar, ölçek maddelerinin tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını ve araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı Ölçeği, 4 alt boyuttan ve toplam 32 maddeden oluşan bir yapıya sahiptir. Bu yapı, orijinal ölçeğin boyutlarını korumakta olup, Türkçe uyarlamasında Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilmiştir.

DFA, ölçeğin teorik modelinin gözlenen verilerle ne ölçüde uyumlu olduğunu değerlendirmiştir. Analiz sonuçları, Erişim, Etkileşim, Memnuniyet ve İçerik Yönetimi faktörlerinin bağımsız ve anlamlı yapılar olarak ortaya çıktığını teyit etmiştir. Bu faktör yapısı, Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı kalitesinin çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama

Format: 4 alt boyut ve 32 madde içeren, kendi kendine raporlama (self-report) ölçeği.

Language Available: Türkçe

Population Group: Çevrimiçi öğrenme ortamlarını kullanan öğrenciler (Genellikle yükseköğretim düzeyinde).

Age Group: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18 yaş ve üzeri).

Population Details: Türkiye’deki üniversitelerde web tabanlı eğitim alan öğrenciler üzerinde test edilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert tipi ölçekle puanlanmaktadır (1= hiçbir zaman – 5= her zaman).

Anahtar Kelimeler

E-öğrenme, öğrenci algısı, memnuniyet, içerik yönetimi, Doğrulayıcı faktör analizi, Hacettepe Üniversitesi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013 (Türkçe uyarlama çalışmasının yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar (G. Alev Özkök) ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım şartları belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Özkök, A. (2013). Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı Ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 335-347.

Makalenin orijinal bağlantısı: efdergi.hacettepe.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: web-tabanli-ogrenme-ortami-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Web-Tabanlı Öğrenme Ortamı Ölçeği Maddeleri

DİKKAT: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek, toplam 4 alt boyut ve 32 maddeden oluşmaktadır:

• Erişim (8 madde)
• Etkileşim (8 madde)
• Memnuniyet (8 madde)
• İçerik yönetimi (8 madde)