Öğrenme Nesnesi Öz-yeterlilik Algısı Ölçeği

Özet

Öğrenme Nesnesi Öz-yeterlilik Algısı Ölçeği, 2012 yılında Tuğra Karademir tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında ölçek geliştirme çalışması olarak tasarlanmıştır. Bu ölçek, özellikle öğretmenlerin veya eğitimcilerin, dijital öğrenme nesnesi materyallerini kullanma, tasarlama, değerlendirme ve eğitim süreçlerine entegre etme konusundaki öz-yeterlilik algısı düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, bireylerin belirli bir alandaki görevleri başarıyla yerine getirme yeteneklerine olan inancını, yani öz-yeterlilik kavramını, eğitim teknolojileri bağlamına taşımaktadır.

Bu araç, eğitim bilimleri alanında, öğretmenlerin teknolojik pedagojik yeterliliklerini anlamaya ve dijital kaynaklara yönelik tutumlarını ölçmeye önemli bir katkı sağlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, öğretmen eğitiminde ve hizmet içi eğitim programlarında ihtiyaç duyulan alanların belirlenmesine yardımcı olmak üzere kritik veriler sunmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Nesnesi, Öz-yeterlilik Algısı, Öğretmen Algısı, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojisi, Dijital Materyal, Eğitim Bilimleri, Karademir (2012).

Yazarlar

Tuğra Karademir

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin öğrenme nesneleri ile ilgili sahip oldukları öz-yeterlilik algılarını ölçmektir. Bu algılar, öğretmenlerin dijital eğitim materyallerini etkili bir şekilde kullanabilme, öğrenci ihtiyaçlarına uygun olarak adapte edebilme ve bu materyallerin potansiyelini eğitim ortamında maksimize edebilme inancını yansıtır.

Ölçek, bu yeterlilik algılarını farklı değişkenler (örneğin, deneyim, demografik özellikler, teknoloji eğitimi düzeyi) açısından incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu konusundaki güçlü ve zayıf yönleri tespit edilerek, daha hedefli mesleki gelişim programları oluşturulmasına zemin hazırlanmıştır.

Yapı

Ölçek, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Kuramı’na dayanan öz-yeterlilik (self-efficacy) psikolojik yapısını ölçmektedir. Burada yapı, spesifik olarak eğitim teknolojileri ve dijital öğrenme ortamları bağlamında ele alınmıştır.

Öğrenme nesnelerine yönelik öz-yeterlilik, bir öğretmenin, öğrenme nesnelerinin bulunması, seçilmesi, düzenlenmesi ve öğrenme amaçlarına uygun olarak kullanılması gibi görevleri başarıyla tamamlama konusundaki kişisel yargısıdır. Bu yapı, genellikle yeterlilik beklentileri ve sonuç beklentileri gibi alt boyutları içerebilir, ancak orijinal tez çalışması incelenmeden kesin alt boyutlar belirlenememektedir.

Geçerlik

Bu ölçek, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olmasına rağmen, özet kaynakta geçerlik bilgisi (‘-‘) olarak belirtilmiştir. Geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçtüğünden emin olmak için çeşitli geçerlik çalışmaları yapılmış olması beklenmektedir.

• Kapsam Geçerliği: Uzman görüşleri alınarak maddelerin öğrenme nesnesi öz-yeterliliğini temsil edip etmediği incelenmiş olmalıdır.
• Yapı Geçerliği: Genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumu test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu ve maddelerin bu faktörlere dağılımını ortaya koyar.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgisi (‘-‘) olarak belirtilmiştir. Bir ölçek geliştirme çalışmasında, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde gruplarıyla tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için güvenirlik analizleri zorunludur.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ne derece ölçtüğünü gösteren Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmış olması muhtemeldir. Yüksek bir Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçeğin güvenilirliğinin iyi olduğunu gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Maddelerin zaman içinde ne kadar kararlı olduğunu ölçmek için testin belirli bir zaman aralığıyla aynı gruba tekrar uygulanması gerekebilir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak, Öğrenme Nesnesi Öz-yeterlilik Algısı Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu mu yoksa tek boyutlu mu olduğunu belirlemeye yardımcı olur.

Tez çalışmasında (Karademir, 2012), ölçeğin maddelerinin hangi alt faktörler altında toplandığı ve varyansın ne kadarını açıkladığı detaylandırılmıştır. Faktör yüklerinin incelenmesi, her bir maddenin ölçülen öz-yeterlilik yapısına ne kadar katkıda bulunduğunu gösterir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme bilgisi mevcut değil, ancak öz-yeterlilik ölçekleri genellikle Likert tipi (örneğin, 5’li veya 7’li) derecelendirme formatını kullanır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler ve eğitimciler.

Age Group: Yetişkin (Meslek sahibi eğitimciler).

Population Details: Türkiye’deki çeşitli okullarda görev yapan öğretmenler örneklem grubunu oluşturmuştur.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Yeterliliği, Eğitim Teknolojisi Entegrasyonu, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Likert Tipi Ölçek, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: tez.yok.gov.tr adresinde yer alan tez kaydından detaylara ulaşılabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2012 (Yüksek Lisans Tezi yayımlanma tarihi).

İzinler ve Ücret: Ölçek bir akademik çalışma (Yüksek Lisans Tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri genellikle yazarın (Tuğra Karademir) ve tez çalışmasının yapıldığı kurumun (Ankara Üniversitesi) politikalarına tabidir. Akademik çalışmalarda atıf yapılmak suretiyle izin alınarak kullanılması yaygındır.

Kaynaklar

Karademir, T. (2012). Öğretmenlerin öğrenme nesnesi öz-yeterlilik algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Yayınlanmamış Yükseklisans tezi). Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Ankara.

Tez kaydına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: 311746.pdf

Öğrenme Nesnesi Öz-yeterlilik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezinin tamamının incelenmesi gerekmektedir.