Table of Contents
Özet
Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği, mevcut bir aracın Türkçeye uyarlama çalışması sonucunda geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, lise veya üniversite düzeyindeki Endüstriyel Kimya derslerinde öğrencilerin algıladığı sınıf içi öğrenme ortamının niteliklerini, özellikle öğrenci katılımı ve etkileşimini ölçmektir. 2009 yılında Tosun, Şenocak ve Taşkesenligil tarafından gerçekleştirilen bu adaptasyon, kimya eğitimi alanında pedagojik ortamların değerlendirilmesine yönelik güvenilir bir araç sunmaktadır.
Ölçek, toplam 37 maddeden oluşmakta olup, 4’lü Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır. Yapılan psikometrik analizler sonucunda, ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği yüksek bulunmuştur (Cronbach Alpha = 0.78).
Anahtar Kelimeler
Endüstriyel kimya, öğrenme ortamı, ölçek uyarlama, kimya eğitimi, psikometrik özellikler, öğrenci algısı.
Yazarlar
Cemal Tosun, Engin Şenocak, Yakup Taşkesenligil
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, Endüstriyel Kimya derslerini alan öğrencilerin, dersin öğrenme ortamına dair algılarını, deneyimlerini ve bu ortamdaki faaliyetlere katılım düzeylerini değerlendirmektir. Ölçek, özellikle sınıf içi tartışma, etkileşim ve pedagojik yaklaşımların etkinliğini ölçerek eğitimcilerin iyileştirme alanlarını tespit etmelerine olanak tanır.
Ölçek, kimya derslerinde öğrencilerin aktif katılımını teşvik eden veya engelleyen faktörleri belirlemek için tasarlanmıştır. Bu sayede, ders materyallerinin sunumu, öğretim yöntemleri ve sınıf yönetiminin öğrenci üzerindeki etkileri nicel olarak analiz edilebilmektedir.
Yapı
Ölçek, eğitim psikolojisinde merkezi bir rol oynayan öğrenme ortamı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimini etkileyen sınıf içi atmosferi, kuralları, kaynakları ve kişilerarası ilişkileri kapsar. Endüstriyel Kimya bağlamında, ölçek maddeleri, öğrencilerin karmaşık kimyasal süreçler hakkında ne kadar tartıştığı, fikirlerini ne kadar özgürce ifade ettiği ve dersi ne kadar uygulamaya dönük bulduğu gibi unsurlara odaklanmaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin içerik geçerliği, alanında deneyimli dört kimya öğretmeninin uzman görüşlerine başvurularak sağlanmıştır. Uzmanlardan, ölçek maddelerinin Endüstriyel Kimya derslerindeki sınıf içi öğrenme faaliyetlerini ve ortam dinamiklerini yeterince temsil edip etmediği konusunda değerlendirme yapmaları istenmiştir.
Öğretmenler, geri bildirimlerinde, ölçek maddelerinin büyük bir çoğunluğunun bu derslerdeki temel sınıf içi öğrenme faaliyetlerini kapsadığı ve ölçmek istenen yapıyla yüksek oranda uyumlu olduğu sonucunu bildirmişlerdir. Bu bulgu, ölçeğin hedeflediği yapıyı ölçme yeteneğinin (içerik geçerliğinin) yüksek olduğunu doğrulamaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha katsayısı hesaplanarak analiz edilmiştir. Elde edilen güvenirlik katsayısı 0.78 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, psikometrik araçlar için kabul edilebilir güvenirlik standardının (genellikle 0.70 ve üzeri) üzerinde yer almaktadır.
Bu yüksek Cronbach Alpha değeri, ölçeği oluşturan 37 maddenin birbiriyle tutarlı olduğunu ve Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı yapısının farklı yönlerini güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
Faktör Analizi
Sağlanan kaynak metin içerisinde ölçeğin faktör yapısına dair Açıklayıcı ya da Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları detaylı olarak belirtilmemiştir. Ancak, ölçek 37 maddeden oluşmaktadır ve uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin boyutlarını koruyarak öğrenme ortamının farklı yönlerini (örneğin, katılım, öğretmen desteği, görev yönelimi gibi) ölçen alt boyutlara sahip olması muhtemeldir.
Araç
Test Type: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)
Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Language Available: Türkçe
Population Group: Kimya Dersi Öğrencileri (Chemistry Course Students)
Age Group: Lise veya Üniversite Öğrencileri (High School or University Students)
Population Details: Endüstriyel Kimya dersini alan öğrenciler.
Test Methodology: 4’lü Likert Tipi Derecelendirme (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 4= Kesinlikle Katılıyorum). Ölçek toplam 37 maddeden oluşmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim araştırması, öğrenci katılımı, ders ortamı, uyarlama, kimya pedagojisi.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.
Correspondence Address: Cemal Tosun (Sorumlu Yazar) – [email protected]
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin yayınlandığı yıl 2009’dur. Ticari olmayan akademik kullanımlar için izinler ve ücret bilgileri konusunda kesin bilgi edinmek amacıyla sorumlu yazar Cemal Tosun ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: endustriyel-kimya-dersi-ogrenme-ortami-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
-
Tosun, C., Şenocak, E. ve Taşkesenligil, Y. (2009). Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 111-117.
Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
-
Ölçek 37 maddeden oluşmaktadır.
-
Kimya dersinde öğrencilerin büyük çoğunluğu tartışmalara katılır.
-
Derecelendirme: 4’lü Likert (1= kesinlikle katılmıyorum – 4= kesinlikle katılıyorum)
Cite this article
memjavad (2026). Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/endustriyel-kimya-dersi-ogrenme-ortami-olcegi/
memjavad. "Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 25 May. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/endustriyel-kimya-dersi-ogrenme-ortami-olcegi/.
memjavad. "Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/endustriyel-kimya-dersi-ogrenme-ortami-olcegi/.
memjavad (2026) 'Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/endustriyel-kimya-dersi-ogrenme-ortami-olcegi/.
[1] memjavad, "Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, May, 2026.
memjavad. Endüstriyel Kimya Dersi Öğrenme Ortamı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.