Table of Contents
Özet
Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği, ilköğretim birinci kademe okullarında sunulan eğitim hizmetlerinin, eğitimde fırsat ve imkan eşitliği açısından ne ölçüde sağlandığını ve uygulandığını belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, öğretmen ve yöneticilerin bu konudaki algılarını ve değerlendirmelerini toplamak üzere tasarlanmış olup, 52 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, özellikle müfredat programlarının (Mihver Dersler, İfade Beceri Dersleri ve Etkinlikler) çağın gereklerine uygunluğu ve genel hedeflerin açıklığı gibi kritik boyutları ele almaktadır.
Bu araç, Hayriye Akkan tarafından 2000 yılında yapılan bir Yüksek lisans tezi kapsamında bir geliştirme çalışması olarak ortaya konmuştur. Ölçeğin derecelendirmesi 3’lü Likert tipi bir format kullanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Öğretmen, Yönetici, Eğitimde Fırsat Eşitliği, İlköğretim, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik, Likert Ölçeği, Eğitim Yönetimi
Yazarlar
Hayriye Akkan
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, ilköğretim birinci kademe okullarında görev yapan öğretmenlerin ve yöneticilerin bakış açılarından, okulların eğitimde fırsat ve imkan eşitliği sağlamadaki mevcut durumunu incelemektir. Bu inceleme, okul programlarının içeriği, uygulanış biçimi ve kaynakların erişilebilirliği gibi faktörler üzerinden gerçekleştirilmektedir.
Araç, eğitim sistemindeki eşitsizlikleri veya iyileştirilmesi gereken alanları tespit ederek, eğitim politikalarının ve uygulamalarının geliştirilmesine yönelik somut veriler sunmayı hedeflemektedir. Bu kapsamda, programların çağdaş gereksinimlere uygunluğu ve genel hedeflerin netliği gibi konulara odaklanılmıştır.
Yapı
Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği, eğitimde fırsat ve imkan eşitliği algısını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, eğitim programlarının farklı yönlerini değerlendiren maddeler içermektedir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin yapısal olarak üç ana bileşene ayrıldığını göstermektedir:
- Mihver Dersler (Çekirdek/Temel Dersler) Programı
- İfade Beceri Dersleri Programı
- Etkinlikler ve Okul Olanakları
Bu bileşenler, katılımcıların okuldaki temel akademik, sanatsal/sosyal ve destekleyici programlara ilişkin eşitlik düzeyini ayrı ayrı değerlendirmesine olanak tanır.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirme aşamasında, psikometrik özelliklerin başında gelen geçerlilik çalışmaları yürütülmüştür. Elde edilen bilgilere göre, anketin kapsam geçerliliği ve görünüş geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulmuştur. Uzmanlar, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıya uygun olduğunu ve ilgili kavram alanını yeterince temsil ettiğini kabul etmiştir.
Bu uzman değerlendirmesi, ölçek maddelerinin ilköğretim okullarındaki eğitimde fırsat eşitliği kavramını doğru bir şekilde kapsadığına dair önemli bir kanıt sunmaktadır. Ancak, yapı geçerliliğine (örneğin doğrulayıcı veya açıklayıcı faktör analizine) dair ek detaylar kaynakta belirtilmemiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Analizler, ölçeğin üç temel program alanı için yüksek düzeyde tutarlılık sergilediğini göstermektedir:
- Mihver Dersler programı için iç tutarlılık katsayısı: .88
- İfade Beceri Dersleri programı için iç tutarlılık katsayısı: .89
- Etkinlikler bölümü için iç tutarlılık katsayısı: .82
Bu katsayılar, ölçeğin farklı alt boyutlarının yüksek derecede güvenilir olduğunu ve tutarlı sonuçlar ürettiğini işaret etmektedir. .80 üzeri değerler, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir iç yapıya sahip olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
Kaynak içerikte ölçeğin faktör yapısına ilişkin detaylı bir açıklayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi sonucuna yer verilmemiştir. Ancak, güvenirlik analizlerinin Mihver Dersler, İfade Beceri Dersleri ve Etkinlikler olmak üzere üç ayrı program alanı için yapılmış olması, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve bu üç temel faktör etrafında organize edildiğini düşündürmektedir. Gelecekteki çalışmalarda bu faktör yapısının doğrulanması faydalı olacaktır.
Araç Bilgileri
Test Türü:
Geliştirme (Özel bir araştırma amacıyla yeni geliştirilmiş anket/ölçek)
Format:
52 maddeden oluşmaktadır. Katılımcıların görüşlerini belirlemeye yönelik ifadeler içermektedir.
Mevcut Diller:
Türkçe
Popülasyon Grubu:
Eğitim Profesyonelleri (Öğretmenler ve Okul Yöneticileri)
Yaş Grubu:
Yetişkin
Popülasyon Detayları:
İlköğretim birinci kademe okullarında görev yapan öğretmenler ve yöneticiler.
Test Metodolojisi:
3’lü Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır. (3= evet, 2= kısmen, 1= hayır)
Anahtar Kelimeler
Eğitimde Eşitlik, Okul Yöneticileri, İlköğretim Birinci Kademe, Program Değerlendirme, Cronbach Alpha, Görüş Ölçeği, Eğitim Politikaları
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı:
Mevcut değil
Bağlantı E-posta Adresleri:
Mevcut değil
Yazışma Adresi:
Mevcut değil (Çalışma, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamlanmıştır.)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2000 yılında Hayriye Akkan’ın Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı veya telif haklarına ilişkin spesifik bir bilgi mevcut değildir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için orijinal tez çalışmasına başvurulması gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
ogretmen-ve-yonetici-gorusleri-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Akkan, H. (2000). Öğretmen ve yönetici görüşlerine göre ilköğretim birinci kademe okullarının eğitimde fırsat ve imkan eşitliği açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
[quads id=5]
Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği Öğeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçek toplam 52 maddeden oluşmaktadır; aşağıda sadece örnek maddeler sunulmuştur.
- 52 maddeden oluşmaktadır.
- Program çağın gereklerine uygun hazırlanmıştır.
- Genel hedefleri açıkça belirtilmiştir.
Cite this article
memjavad (2026). Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-ve-yonetici-gorusleri-olcegi/
memjavad. "Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 23 Jan. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-ve-yonetici-gorusleri-olcegi/.
memjavad. "Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-ve-yonetici-gorusleri-olcegi/.
memjavad (2026) 'Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogretmen-ve-yonetici-gorusleri-olcegi/.
[1] memjavad, "Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, January, 2026.
memjavad. Öğretmen ve Yönetici Görüşleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.