Matematik Başarısına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Matematik Başarısına Yönelik Tutum Ölçeği, Tağ (2000) tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin matematik derslerine ve genel olarak matematik bilimine karşı sergiledikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutumlarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, özellikle öğrencilerin matematik başarısı ile tutumları arasındaki karşılıklı ve dinamik ilişkiyi incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu tür bir ölçüm, eğitim psikolojisi ve matematik eğitimi alanlarında, öğrencilerin öğrenme motivasyonlarını ve akademik performanslarını etkileyen psikometrik faktörleri anlamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçeğin geliştirilmesi, bilimsel yöntemlere uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, elde edilen veriler Tağ’ın (2000) Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde sunduğu Yüksek Lisans Tezi içerisinde detaylandırılmıştır. Ölçek, öğrencilerin matematiğe karşı geliştirdikleri olumlu veya olumsuz duygusal tepkileri, matematiğin değerine dair inançlarını ve matematik öğrenmeye yönelik isteklilik düzeylerini ölçmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik, Matematik Başarısı, Tutum, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Matematik Eğitimi, Tağ 2000.

Yazarlar

Tağ, Ş.

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, öğrencilerin matematik öğrenimine yönelik tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu ölçüm, tutumun akademik başarı üzerindeki etkisini inceleyen araştırmalara temel veri sağlamak ve eğitimcilerin öğrencilerin matematiksel kaygılarını veya ilgilerini belirlemelerine yardımcı olmaktır. Ölçek, matematik başarısı ile tutum arasındaki korelasyonel ilişkileri tespit etmeyi hedefleyerek, eğitim programlarının ve öğretim yöntemlerinin öğrenci tutumlarını nasıl etkilediğini anlamaya yardımcı olur.

Özellikle yüksek lisans tezi bağlamında, ölçek, matematiğe yönelik tutumun, belirlenen öğrenci popülasyonunda (muhtemelen ortaokul veya lise düzeyinde) gözlemlenen matematik başarısı düzeylerini ne ölçüde yordadığını test etmek amacıyla kullanılmıştır. Bu, matematik eğitiminde öğrenci performansını artırmaya yönelik etkili stratejiler geliştirmek için önemlidir.

Yapı

Matematik Başarısına Yönelik Tutum Ölçeği, geniş bir psikolojik yapı olan “Matematiğe Yönelik Tutum”u ölçmektedir. Tutum, genellikle üç temel bileşen altında incelenen çok boyutlu bir yapıdır:

• Bilişsel Bileşen: Matematiğin zorluğu, yararlılığı veya önemi hakkındaki inançlar ve düşünceler.
• Duygusal (Afektif) Bileşen: Matematik yaparken hissedilen kaygı, zevk, ilgi veya korku gibi duygusal tepkiler.
• Davranışsal Bileşen: Matematik derslerine katılma, ek çalışma yapma veya matematiksel problemleri çözmeye yönelik eğilimler.

Ölçek, bu bileşenlerin her birini kapsayacak şekilde tasarlanmış maddeler içermekte olup, öğrencilerin matematiğe karşı geliştirdikleri genel eğilimi ve buna bağlı olarak akademik performanslarını etkileyen içsel motivasyonlarını yakalamayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi (“-“) olarak belirtilmiş olmasına rağmen, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen ölçeklerin bilimsel standartlara uygun olarak geçerlik çalışmalarını içermesi beklenir. Tipik olarak bu tür çalışmalarda aşağıdaki geçerlik türleri incelenir:

• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen “Matematiğe Yönelik Tutum” yapısını ne ölçüde temsil ettiğinin uzman görüşleri ile belirlenmesi.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin kuramsal yapıyı destekleyip desteklemediğini belirlemek için Faktör Analizi yöntemlerinin kullanılması.
• Ölçüt Geçerliği: Ölçekten elde edilen puanların, öğrencilerin gerçek matematik başarısı (örneğin, not ortalamaları veya standart test puanları) ile ilişkisinin incelenmesi.

Bu ölçeğin geçerlik verileri için en güvenilir kaynak, Tağ’ın (2000) Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Fen Bilimleri Enstitüsü’nde tamamladığı orijinal tez çalışmasıdır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi (“-“) olarak belirtilmiş olmasına rağmen, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını göstermek için Tağ (2000) tarafından güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçek geliştirme çalışmalarında en yaygın kullanılan güvenirlik yöntemleri şunlardır:

• İç Tutarlılık (Cronbach Alfa): Ölçekteki maddelerin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren katsayı.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğinin belirlenmesi.

Bu ölçeğin akademik kullanımı için iç tutarlılık katsayılarının (genellikle 0.70 veya üzeri) orijinal tezde rapor edilmiş olması gerekmektedir. Kullanıcıların, ölçeği uygulamadan önce bu psikometrik verileri orijinal kaynaktan kontrol etmeleri önerilir.

Faktör Analizi

Matematik Başarısına Yönelik Tutum Ölçeği, birden fazla boyutu ölçen bir yapı olduğu için, geliştirme aşamasında muhtemelen Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar (örneğin, Matematik Kaygısı, Matematiğin Değeri, Matematik Zevki) altında toplandığını belirlemeye yardımcı olur.

Faktör yapısının belirlenmesi, ölçeğin teorik temellerini sağlamlaştırır ve uygulayıcıların hangi tutum bileşenlerinin öğrencilerin matematik başarısı üzerinde en büyük etkiye sahip olduğunu anlamalarını sağlar. Orijinal çalışmada kaç faktörün elde edildiği ve bu faktörlerin varyansın ne kadarını açıkladığı bilgisi, ölçeğin yapısını anlamak için esastır.

Araç

Test Tipi: Geliştirme (Orijinal olarak Tağ, 2000 tarafından geliştirilmiştir).

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi olmamasına rağmen, tutum ölçekleri genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Eğitim kademesi öğrencileri (Muhtemelen lise veya ortaokul öğrencileri).

Yaş Grubu: Akademik popülasyona bağlı olarak 12-18 yaş aralığı tahmin edilmektedir.

Popülasyon Detayları: Orijinal Yüksek Lisans Tezi çalışmasında detaylı örneklem bilgisi (büyüklük, demografik özellikler) mevcuttur.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim ölçeği (Self-report scale).

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Likert Tipi, Tutum Ölçümü, Eğitim Araştırmaları, Akademik Performans.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Tağ, Ş. 2000 Yüksek Lisans Tezi (Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2000.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiğinden, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarın izni gerekmektedir. Ticari kullanım için özel izin ve potansiyel ücretlendirme gerekebilir. Kullanımdan önce yazar (Tağ, Ş.) veya tezin yayınlandığı kurum (ODTÜ) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

1. Tağ, Ş. 2000 Matematiğe yönelik tutum ile matematik başarısı arasındaki karşılıklı ilişki (Yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
matematik-basarisina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Matematik Başarısına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Tağ (2000) tarafından hazırlanan orijinal yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.