Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği

Öz

Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği (ÖYÖYÖ), 2010 yılında Bülent Ağbuğa tarafından öğrencilerin algıladıkları yapılandırmacı pedagojik uygulamaları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin öğrenme ortamlarında sosyal etkileşim, kişisel deneyimlerin kullanımı ve beceri uygulamasına ne kadar odaklanıldığını değerlendirmelerine olanak tanır.

Toplam 25 maddeden oluşan ölçek, 3 ana alt boyutta yapılandırılmıştır: Sosyal İşbirliği, Kişisel İlgi ve Oyunlar/Beceriler. Ölçek maddeleri, 1 (Asla) ile 5 (Her zaman) arasında değişen 5’li Likert tipi bir derecelendirme formatı kullanılarak yanıtlanır. Orijinal geçerlik ve güvenirlik çalışması, ölçeğin özellikle spor bilimleri ve fiziksel eğitim alanında kullanılabilirliğini desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler

Yapılandırmacılık, Öğretim Yaklaşımı, Öğrenci Algıları, Sosyal İşbirliği, Kişisel İlgi, Likert Ölçeği, Geçerlilik, Güvenilirlik.

Yazarlar

Bülent Ağbuğa

[quads id=5]

Amaç

Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği’nin temel amacı, eğitim ortamlarında öğretmenler tarafından uygulanan yapılandırmacı öğretim yöntemlerinin, öğrenciler tarafından ne ölçüde deneyimlendiğini ve algılandığını belirlemektir. Bu araç, öğretmenlerin pedagojik stratejilerini yapılandırmacı prensiplere ne kadar uygun yürüttüklerine dair öğrenci merkezli bir geri bildirim sağlamayı amaçlar.

Ölçek, öğrencilerin aktif katılımını, problem çözme becerilerini ve akranlarıyla işbirliği yapma fırsatlarını teşvik eden öğretim yaklaşımlarının etkinliğini nicel olarak ölçmeye yardımcı olur. Ölçek, özellikle öğrencinin kişisel deneyimlerini öğrenme sürecine dahil eden yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.

Yapı

Ölçek, bilginin aktif olarak inşa edildiği ve sosyal bağlamda anlamlandırıldığı prensibine dayanan yapılandırmacı öğretim yaklaşımı kuramını temel alır. ÖYÖYÖ, bu geniş yapıyı ölçmek için üç spesifik alt boyuta odaklanmıştır:

  • Sosyal İşbirliği: Öğrencilerin akranlarıyla fikir alışverişinde bulunma, tartışma ve ortaklaşa öğrenme fırsatlarını algılama düzeyini ifade eder.
  • Kişisel İlgi: Öğretmenin ders içeriğini öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri, kişisel ilgi alanları ve analojiler kullanarak anlamlandırması ve ilişkilendirmesi algısını ölçer.
  • Oyunlar/Beceriler: Öğrencilerin yeni becerileri uygularken daha önce edindikleri bilgileri veya becerileri kullanmaya teşvik edilmeleri ve deneyime dayalı öğrenme yöntemlerini algılama düzeyini kapsar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi, bilimsel bir geçerlik ve güvenirlik çalışması kapsamında gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak belirlenen üç alt boyutu tutarlı bir şekilde temsil ettiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Çalışmada, maddelerin ilgili faktörlere yüklenimleri incelenmiş ve yapılandırmacı yaklaşımın temel bileşenlerini ölçme yeteneği test edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin amaçlanan psikolojik yapıyı (yapılandırmacı öğretim algısı) doğru bir şekilde ölçtüğüne dair kanıtlar sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışması, iç tutarlılık analizleri ile desteklenmiştir. Bu analizlerde, ölçeğin toplam puanının ve alt boyut puanlarının tutarlılığı Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak değerlendirilmiştir.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin farklı maddelerinin aynı yapıyı (yapılandırmacı algı) ölçmede birbirleriyle uyumlu olduğunu ve dolayısıyla ölçeğin zaman içinde kararlı ve güvenilir sonuçlar üretebileceğini göstermektedir.

Faktör Analizi

ÖYÖYÖ’nün yapısal bütünlüğünü saptamak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin beklenen teorik çerçeveye uygun olarak üç faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Ölçek, bu üç faktöre dağılmış toplam 25 maddeden oluşmaktadır. Faktörler, maddelerin anlam ve içeriklerine göre isimlendirilmiştir: Sosyal İşbirliği (8 madde), Kişisel İlgi (9 madde) ve Oyunlar/Beceriler (8 madde). Bu faktör yapısı, ölçeğin yapılandırmacı öğretim yaklaşımının çok boyutlu doğasını başarılı bir şekilde temsil ettiğini teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme

Format: 25 maddelik, 5’li Likert tipi derecelendirme (1=Asla – 5=Her zaman).

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenciler

Age Group: Çalışmanın yapıldığı öğrenci grubuna bağlı olarak orta ve üst eğitim seviyelerindeki öğrenciler.

Population Details: Orijinal geliştirme çalışması, spor bilimleri ve fiziksel eğitim derslerine katılan öğrenci grupları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Öğrencinin öğretim yaklaşımına dair algılarını ölçen öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Yapılandırmacı Pedagoji, Öğretim Metotları, Öğrenci Algısı, Spor Bilimleri, Faktör Yapısı, Bülent Ağbuğa, Eğitim Psikolojisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Sağlanan bilgide mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sağlanan bilgide mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Bülent Ağbuğa tarafından 2010 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda yazarın izninin alınması gerekmektedir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Ağbuğa, B. (2010). Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği: Bir geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 21(3), 103–109.

Makalenin çevrimiçi bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogrencilere-yonelik-yapilandirmaci-ogretim-yaklasimi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek, 3 alt boyut ve 25 madde içermektedir. Derecelendirme 5’li Likert tipindedir (1=Asla – 5=Her zaman).

  • Sosyal İşbirliği (8 madde): Öğretmenimiz, bir beceriyi kazanırken farklı yöntemleri keşfetmemiz için düşüncelerimizi Arkadaşlarımızla paylaşmaya cesaretlendirir.
  • Kişisel İlgi (9 madde): Öğretmenimiz, hayatımızda olan deneyimleri, örnekleri/benzetmeleri kullanarak dersi işler.
  • Oyunlar/Beceriler (8 madde): Öğretmenimiz, yeni bir beceriyi uygularken daha önce elde ettiğimiz becerilerimizi kullanmamız için bizi cesaretlendirir.

Cite this article

memjavad (2026). Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilere-yonelik-yapilandirmaci-ogretim-yaklasimi-olcegi/

memjavad. "Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilere-yonelik-yapilandirmaci-ogretim-yaklasimi-olcegi/.

memjavad. "Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilere-yonelik-yapilandirmaci-ogretim-yaklasimi-olcegi/.

memjavad (2026) 'Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilere-yonelik-yapilandirmaci-ogretim-yaklasimi-olcegi/.

[1] memjavad, "Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.

memjavad. Öğrencilere Yönelik Yapılandırmacı Öğretim Yaklaşımı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF