Table of Contents
Özet
Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği, lise düzeyindeki öğrencilerin eğitim süreçlerine ve geleceğe yönelik beklentilerine ilişkin algılarını değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir ölçüm aracıdır. Ölçek, özellikle akademik olarak başarısızlık riski taşıyan veya bu durumu deneyimleyen lise 1 (9. sınıf) öğrencilerinin motivasyon düzeylerini ve bu motivasyonu etkileyen faktörleri incelemek için kullanılmıştır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin eğitim ve kariyer hedefleri hakkındaki düşüncelerini derinlemesine anlamaktır.
Bu ölçek, N. Tanrıbakan’ın 2003 yılında Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunduğu yüksek lisans tezi kapsamında kullanılmış olup, başarısızlık algısı ile mücadele eden öğrencileri motive eden içsel ve dışsal etmenlerin karşılaştırılmasına olanak sağlamıştır. Ölçeğin adaptasyon süreci, Türkiye bağlamında öğrenci motivasyonunun sosyo-kültürel farklılıklarını ortaya koymayı hedeflemiştir.
Anahtar Kelimeler
Öğrenci motivasyonu, akademik başarısızlık, lise öğrencileri, eğitim algısı, kariyer hedefleri, ölçek uyarlama, psikometri.
Yazarlar
Nihal Tanrıbakan (2003 Uyarlama).
Amaç
Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği’nin temel amacı, lise 1. sınıf öğrencilerinin akademik başarı düzeylerini etkileyen motivasyon faktörlerini belirlemektir. Ölçek, özellikle öğretmenlerin başarısız olarak algıladığı öğrencilerin eğitimlerine ve geleceklerine dair ne düşündüklerini, onları neyin motive ettiğini veya demotive ettiğini sistematik bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır.
Araç, öğrencilerin kendi eğitim hayatlarına, öğretmen algılarına, okullarına ve gelecek beklentilerine ilişkin kişisel görüşlerini yansıtan veriler toplamak üzere tasarlanmıştır. Bu veriler, özel ve devlet okullarındaki öğrencilerin motivasyon dinamiklerini karşılaştırmalı olarak analiz etme zeminini oluşturmuştur.
Yapı
Ölçek, öğrencilerin akademik motivasyon yapısını ve geleceğe yönelik tutumlarını ölçen çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Bu yapı muhtemelen aşağıdaki temel bileşenleri kapsamaktadır:
- İçsel Motivasyon: Öğrencinin öğrenmeye duyduğu ilgi ve merak.
- Dışsal Motivasyon: Ödül, ceza veya ebeveyn beklentileri gibi dışsal faktörlerin etkisi.
- Akademik Benlik Algısı: Öğrencinin kendi öğrenme yeteneklerine olan inancı (Öz yeterlik).
- Gelecek Oryantasyonu: Eğitimini gelecekteki kariyer hedefleriyle ilişkilendirme düzeyi.
Bu bileşenler, öğrencilerin başarısızlık durumlarında bile eğitime devam etme isteğini veya isteksizliğini açıklayan kritik psikolojik yapıları temsil etmektedir.
Geçerlik
Ölçeğin orijinal kaynak referansında (yüksek lisans tezi özeti), geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler veya detaylı yöntemler belirtilmemiştir. Akademik bir araç olarak kullanılması için, ölçeğin ölçtüğü yapıyı gerçekten ölçtüğünü kanıtlayan kapsamlı geçerlik çalışmalarına ihtiyaç vardır. Bu çalışmalar tipik olarak yapı geçerliği (faktör analizi), içerik geçerliği (uzman görüşleri) ve ölçüt bağımlı geçerliği içermelidir.
Uyarlama çalışmasının geçerlik sürecinde muhtemelen dilsel ve kültürel uygunluk testleri yapılmış olsa da, bu verilerin kamuya açık kaynaklarda detaylı olarak raporlanmamış olması, ölçeğin geniş çaplı akademik kullanımı için ek geçerlik testlerini zorunlu kılmaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin kaynak belgesinde güvenirlik katsayılarına ilişkin herhangi bir bilgi sunulmamıştır. Güvenirlik, bir ölçüm aracının tutarlılığını ifade eder. Kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyine sahip olduğunu kanıtlamak için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenilirliği veya eşdeğer form güvenilirliği gibi yöntemlerin raporlanması beklenir.
Ölçek, motivasyon gibi zamanla değişebilen bir yapıyı ölçtüğü için, özellikle iç tutarlılık ve zamana bağlı stabilite (test-tekrar test) verilerinin sunulması, aracın bilimsel değerini artıracaktır.
Faktör Analizi
Ölçeğin adaptasyon sürecinde kullanılan orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak veya Türk örneklemine özgü yeni bir faktör yapısı ortaya çıkarmak amacıyla Keşfedici veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA/KFA) uygulanmış olması muhtemeldir. Ancak, kaynakta bu analizlerin sonuçları, faktör yükleri veya açıklanan varyans yüzdeleri gibi temel istatistiksel detaylar belirtilmemiştir.
Faktör analizinin detaylarının eksikliği, ölçeğin çok boyutlu yapısının hangi alt boyutlardan oluştuğunun ve bu boyutların Türk lise öğrencileri bağlamında ne kadar geçerli olduğunun anlaşılmasını zorlaştırmaktadır.
Araç
Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir. Ancak motivasyon ve tutum ölçeklerinin standart uygulamalarına dayanarak, büyük olasılıkla 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert tipi bir derecelendirme formatı kullanılmıştır (Örn: Hiç Katılmıyorum – Tamamen Katılıyorum).
Mevcut Dil: Türkçe (Uyarlama)
Popülasyon Grubu: Eğitim alanındaki bireyler, özellikle lise öğrencileri.
Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (Genellikle 14-15 yaş grubu, lise 1 öğrencileri).
Popülasyon Detayları: İstanbul ili örneğinde, öğretmen algılarına göre başarısız olan lise 1. sınıf öğrencileri.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan anket veya ölçek formu.
Anahtar Kelimeler
Öz yeterlik, akademik başarı, eğitim psikolojisi, ergenlik dönemi, yüksek lisans tezi, öğrenci algıları, öğrenme güçlüğü.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.
Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2003 yılında Nihal Tanrıbakan tarafından yüksek lisans tezi kapsamında kullanılmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı, telif hakları ve izin süreçleri hakkında kaynakta bilgi bulunmamaktadır. Ölçeğin kullanımı için orijinal yazar veya Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nden resmi izin alınması gerekebilir.
Test Yılı: 2003 (Uyarlama ve Uygulama Yılı).
Kaynaklar
- Tanrıbakan, N. (2003). Öğretmen algılarına göre başarısız olan lise 1 öğrencilerinin motive eden faktörler: Özel devlet okullarının karşılaştırılması İstanbul ili örneği (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır.
Cite this article
memjavad (2026). Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-konusuyor-egitimim-ve-gelecegim-olcegi/
memjavad. "Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-konusuyor-egitimim-ve-gelecegim-olcegi/.
memjavad. "Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-konusuyor-egitimim-ve-gelecegim-olcegi/.
memjavad (2026) 'Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-konusuyor-egitimim-ve-gelecegim-olcegi/.
[1] memjavad, "Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Öğrenciler Konuşuyor: Eğitimim ve Geleceğim Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.