Table of Contents
Özet
Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği (YÖYÖ) bir uyarlama çalışması olarak K.K. Büyükikiz, Y. Uyar ve A. Balcı tarafından 2013 yılında geliştirilmiştir. Bu ölçek, anadili Türkçe olmayan ve Türkçe eğitimi alan öğrencilerin akademik ve genel yazma becerilerine yönelik sahip oldukları öz-yeterlik inançlarını ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin yazılı iletişim yeteneklerine duydukları güven düzeyini belirleyerek, dil eğitimi programlarının ve öğretim yöntemlerinin etkinliğini değerlendirmeye yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Ölçek, özellikle Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen bireylerin yazma bağlamındaki psikolojik yapılarını anlamlandırmak için önemli bir araç sunmaktadır. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin hedef kitle üzerinde psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Yazma, Öz-Yeterlik, Uyarlama Ölçeği, Yerli Olmayan Öğrenciler, Türkçe, Akademik Yazma, Güven.
Yazarlar
K.K. Büyükikiz, Y. Uyar, A. Balcı
Amaç
Ölçeğin temel amacı, Türkçe eğitimi alan yerli olmayan öğrencilerin çeşitli yazma görevlerini başarıyla yerine getirme kapasitelerine olan kişisel inançlarını, yani yazma öz-yeterliklerini ölçmektir. Bu öz-yeterlik düzeyi, öğrencilerin akademik başarıları, motivasyonları ve yazma kaygıları ile doğrudan ilişkilidir.
Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin yazma becerilerine yönelik algılarını nicel olarak değerlendirmelerine olanak tanır. Elde edilen veriler, öğrencilerin kendilerini yetersiz hissettikleri alanları tespit etmeye ve bu alanlara yönelik hedeflenmiş müdahaleler geliştirmeye rehberlik eder.
Yapı
Ölçek, Sosyal Bilişsel Teori‘nin merkezi bir kavramı olan öz-yeterlik (self-efficacy) üzerine kurulmuştur. Yazma öz-yeterliği, bireyin belirli bir yazma görevini başarıyla tamamlayabileceğine dair yargısıdır. Bu yapı, bilişsel, davranışsal ve duygusal süreçleri etkileyerek bireyin çabasını, azmini ve zorluklar karşısındaki direncini belirler.
Ölçek maddeleri, öğrencilerin dilbilgisi, kelime seçimi, akademik makale yazma, özet çıkarma ve genel metin oluşturma gibi spesifik yazma yeteneklerine olan inançlarını yansıtacak şekilde tasarlanmıştır. Bu sayede, yazma becerisinin farklı alt boyutlarındaki özgüven düzeyi detaylı olarak incelenebilir.
Geçerlik
Kaynak materyalde geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, Büyükikiz, Uyar ve Balcı (2013) tarafından yürütülen uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçeyi öğrenen yerli olmayan öğrenciler bağlamında geçerliğini sağlamak üzere kapsamlı analizler içermektedir. Genellikle yapı geçerliği, Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir.
Çalışma, ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermek amacıyla uzman görüşleri (kapsam geçerliği) ve istatistiksel yöntemlerle (yapı geçerliği) desteklenmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve analiz yöntemleri için ilgili makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik çalışması, iç tutarlılığını ölçmeye odaklanmıştır. Bu tür ölçeklerde yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı gibi yöntemlerle ölçek maddelerinin tutarlılığı değerlendirilmiştir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerle tutarlı sonuçlar üretebildiğini gösterir.
Uyarlama çalışmasında elde edilen güvenirlik değerleri, ölçeğin yerli olmayan öğrenciler arasında yazma öz-yeterliğini ölçmede stabil ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır. Güvenirlik analizine dair spesifik istatistiksel sonuçlar, orijinal yayın içerisinde yer almaktadır.
Faktör Analizi
Uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe konuşan yerli olmayan öğrenciler örnekleminde de korunup korunmadığını belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin hangi boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların yazma öz-yeterliği yapısını ne ölçüde açıkladığını ortaya koyar.
Faktör analizi sonuçları, genellikle ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu teyit eder. Bu spesifik ölçek için yapılan analiz, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu bir faktör yapısına sahip olduğunu kanıtlamıştır.
Araç
Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptation)
Format: Likert Tipi Derecelendirme (Ölçek maddeleri, genellikle 5’li veya 6’lı Likert formatında yanıtlanmıştır, ancak kaynakta derecelendirme bilgisi net değildir.)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Türkçe öğrenimi gören yerli olmayan öğrenciler
Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Yükseköğretim seviyesindeki öğrenciler)
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerde veya dil merkezlerinde Türkçe eğitimi alan, anadili Türkçe olmayan öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale). Katılımcılar, yazma yeterliklerine dair kendi inançlarını değerlendirirler.
Anahtar Kelimeler
Özgüven, Akademik Yazma, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Dil Öğrenimi, İkinci Dil, Eğitim Bilimleri.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor (ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.)
Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Yusuf Uyar, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye (E-posta domain bilgisine dayanarak çıkarım yapılmıştır.)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2013
İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle yazarların iznine tabidir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Yusuf Uyar ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin orijinal referansı açık erişimli bir dergide yayınlanmıştır.
Kaynaklar
Büyükikiz, K.K., Uyar, Y., & Balcı, A. (2013). A Writing Self-Efficacy Scale for Non-Native Students of Turkish Origin: A Validity and Reliability Study. International Online Journal of Educational Sciences, 5 (2), 302-313.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: a-writing-self-efficacy-scale-for-non-native-students-of-turkish-origin-a-validity-and-reliability.pdf
Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, orijinal akademik makalede (Büyükikiz, Uyar & Balcı, 2013) detaylı olarak bulunmaktadır. Tipik olarak, bu maddeler öğrencilerin yazma becerilerine ne kadar güvendiklerini ölçen ifadelerden oluşur.
Cite this article
memjavad (2025). Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yerli-olmayan-ogrenciler-icin-yazma-oz-yeterlik-olcegi/
memjavad. "Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 11 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yerli-olmayan-ogrenciler-icin-yazma-oz-yeterlik-olcegi/.
memjavad. "Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yerli-olmayan-ogrenciler-icin-yazma-oz-yeterlik-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yerli-olmayan-ogrenciler-icin-yazma-oz-yeterlik-olcegi/.
[1] memjavad, "Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yerli Olmayan Öğrenciler İçin Yazma Öz-Yeterlik Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.