Table of Contents
Özet
Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği, H. Cambaz tarafından 1999 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin öğretme-öğrenme süreçlerinde bilgisayara yönelik sahip oldukları duyuşsal ve bilişsel tepkileri, özellikle de genel tutumlarını ve kaygı düzeylerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilme amacı, eğitim ortamlarında teknoloji entegrasyonunun başarısını etkileyen önemli psikometrik değişkenleri belirlemektir.
Ölçek, öğrencilerin bilgisayarı kullanmaya yönelik inançlarını, duygularını ve davranışsal eğilimlerini kapsamlı bir şekilde ölçmeyi hedeflemektedir. Bu tür bir değerlendirme, eğitim kurumlarının teknoloji kullanım stratejilerini optimize etmesi ve öğrencilerin teknolojiye adaptasyonunu desteklemesi açısından kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Bilgisayara karşı tutum, öğrenci, bilgisayar kaygısı, yüksek lisans tezi, eğitim teknolojisi, Marmara Üniversitesi, psikometrik ölçüm.
Yazarlar
Cambaz, H.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, öğretmen ve öğrencilerin öğretme-öğrenme süreçlerinde bilgisayara karşı geliştirdikleri tutum ve kaygı düzeylerini bilimsel yöntemlerle değerlendirmektir. Bu değerlendirme, bilgisayar destekli eğitimin etkinliğini artırmak ve potansiyel adaptasyon sorunlarını önceden tespit etmek için gereklidir.
Ölçek, özellikle öğrencilerin bilgisayar kullanımına yönelik olumlu veya olumsuz eğilimlerini belirleyerek, eğitim programlarının bu tutumları destekleyecek şekilde yeniden yapılandırılmasına olanak tanır. Elde edilen veriler, teknoloji entegrasyonu politikalarının oluşturulmasında önemli bir girdi sağlamaktadır.
Yapı
Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği, genel olarak iki temel psikometrik yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır: Bilgisayara karşı tutum ve Bilgisayar Kaygısı. Tutum boyutu, öğrencilerin bilgisayarları faydalı, ilginç veya keyifli bulma derecelerini kapsar. Kaygı boyutu ise, bilgisayar kullanma veya öğrenme durumlarında hissedilen gerginlik, endişe veya rahatsızlık düzeylerini ölçer.
Bu iki yapı, öğrencilerin eğitim teknolojileriyle etkileşimini şekillendiren en önemli duyuşsal faktörler arasında yer almaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, bu yapıların öğrencilerin akademik başarısı ve teknoloji okuryazarlığı üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Geçerlik
Ölçek, 1999 yılında bir yüksek lisans tezi çalışması kapsamında geliştirilmiş olmasına rağmen, bu kaynakta spesifik geçerlik (Geçerlik) istatistikleri (örneğin, yapı geçerliği, içerik geçerliği veya ölçüt bağımlı geçerlik verileri) özetlenmemiştir.
Ancak, ölçeğin geliştirme aşamasında ilgili literatür taraması yapıldığı ve uzman görüşleri alındığı varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik analizleri, (örneğin faktör yükleri ve model uyum indeksleri), tezin orijinal metninde mevcuttur. Akademik araştırmacılar, bu verilere YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişebilirler.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik (iç tutarlılık) verileri bu özet kaynakta belirtilmemiştir. Güvenirlik analizleri genellikle Cronbach Alfa katsayısı, test-tekrar test korelasyonları veya iki yarım güvenirlik yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilir.
Geliştirme çalışmasının doğası gereği, ölçeğin iç tutarlılığının kabul edilebilir düzeyde olduğunu gösteren istatistiksel verilerin, Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’ne sunulan yüksek lisans tezinde detaylıca raporlanmış olması beklenmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme (Geliştirme) türünde olduğu için, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı kuvvetle muhtemeldir. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi temel bileşenler veya faktörler altında toplandığını belirlemek için kritik öneme sahiptir.
Faktör analizi sonuçları, Cambaz’ın çalışmasında “Bilgisayara karşı tutum” ve “Bilgisayar Kaygısı” gibi alt boyutların bağımsızlığını veya ilişkisini ortaya koymuş olmalıdır. Bu sonuçlar, ölçeğin teorik yapısını destekleyen en önemli kanıtlardır.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Developmental) ve Tutum/Kaygı Ölçeği
Format: Derecelendirme formatı (Genellikle Likert tipi) kullanıldığı varsayılmaktadır. Spesifik derecelendirme bilgisi (örneğin, 5’li Likert) özet kaynakta belirtilmemiştir.
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Öğrenciler ve Öğretmenler (Ölçeğin kendisi özellikle öğrenciler için tasarlanmıştır, ancak tezin kapsamı her iki grubu da içermektedir.)
Yaş Grubu: Eğitim kademesine bağlı olarak belirlenmiş, ancak tezin genel bağlamı lise veya üniversite öğrencilerini işaret etmektedir.
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler.
Test Metodolojisi: Psikometrik yöntemler kullanılarak geliştirilmiş öz bildirim ölçeği.
Anahtar Kelimeler
Öz bildirim ölçeği, faktör analizi, bilgisayar okuryazarlığı, geçerlik, güvenirlik, öğretme-öğrenme süreçlerinde teknoloji.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değil.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Veri mevcut değil.
Yazışma Adresi: Yazarın tez çalışmasını sunduğu kurum: Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 1999.
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri genellikle yazarın kendisinden veya tezin bulunduğu kurumdan (Marmara Üniversitesi) talep edilmelidir. Ticari kullanım için izinler ayrıca değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
-
Cambaz, H. (1999). Öğretmen ve öğrencilerin öğretme-öğrenme süreçlerinde bilgisayara karşı tutum ve kaygılarının değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
-
Tez kaydına ilişkin ulusal merkez bağlantısı: tez.yok.gov.tr
Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği Maddeleri
Ölçeğin orijinal maddeleri, bu özet kaynakta sağlanmamıştır. Maddelere erişim için, yukarıda belirtilen yüksek lisans tezinin orijinal dokümanına (H. Cambaz, 1999) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-icin-bilgisayara-karsi-tutum-olcegi/
memjavad. "Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-icin-bilgisayara-karsi-tutum-olcegi/.
memjavad. "Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-icin-bilgisayara-karsi-tutum-olcegi/.
memjavad (2026) 'Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrenciler-icin-bilgisayara-karsi-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Öğrenciler İçin Bilgisayara Karşı Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.