Öğrenci Direnç Davranışı Öğretmen Ölçeği

Özet

Öğrenci Direnç Davranışı Öğretmen Ölçeği (ÖDDÖÖ), öğretmenlerin sınıf ortamında karşılaştıkları öğrencilerin direnç davranışlarının hem varlığını hem de sıklığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir Öğretmen Ölçeği‘dir. Bu ölçek, eğitim ortamlarında disiplin sorunları, motivasyon eksikliği ve görev reddi gibi durumları öğretmen perspektifinden sistematik olarak değerlendirmeyi hedefler. 2018 yılında Mediha Sarı tarafından geliştirilen bu araç, öğrencilerin pasif veya aktif olarak sergilediği direnç tepkilerini belirleyerek, eğitimcilerin bu davranışları daha iyi anlamasına ve yönetmesine katkıda bulunmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, Psikometri standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, öğretmenlere öğrencilerin ders içi aktivitelere katılmama, kurallara uymama veya ödevleri yerine getirmeme gibi çeşitli direnç biçimlerini raporlama fırsatı sunar. Bu sayede, öğretmenlerin gözlemlediği davranışsal örüntülerin kapsamlı bir analizi yapılabilir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci direnci, Öğrenci Direnç Davranışı, öğretmen algısı, sınıf yönetimi, eğitim psikolojisi, davranış değerlendirme, öğretmen ölçeği, psikometrik geliştirme.

Yazarlar

Mediha Sarı

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitimcilerin gözünden öğrencilerin direnç davranışlarının düzeyini ve türünü saptamaktır. Bu direnç davranışları, öğrencilerin okulun veya öğretmenin beklentilerine, kurallarına ya da akademik görevlerine karşı gösterdiği olumsuz tepkileri kapsar. Ölçek, öğretmenlerin bu davranışların sıklığını ve yoğunluğunu tarafsız bir şekilde değerlendirmesini sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Bu araç, sadece sorunlu davranışların tespiti için değil, aynı zamanda eğitim araştırmacılarına sınıf içi dinamikleri inceleme ve etkili sınıf yönetimi stratejileri geliştirme konusunda güvenilir veri sağlama amacı taşır. Ölçek, özellikle öğrencilerin pasif ve aktif karşı koyma biçimlerini ayırt etmeye yardımcı olacak şekilde yapılandırılmıştır.

Yapı

Öğrenci Direnç Davranışı Öğretmen Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, Öğrenci Direnç Davranışı‘dır. Bu yapı, eğitim psikolojisi alanında kritik bir öneme sahiptir ve öğrencilerin öğrenme sürecine veya otorite figürlerine karşı gösterdikleri psikolojik veya davranışsal tepkileri ifade eder. Direnç, genellikle iki ana kategori altında incelenir: aktif direnç (tartışma, meydan okuma) ve pasif direnç (görevden kaçınma, ilgisizlik, erteleme).

Ölçek, bu karmaşık yapıyı öğretmenlerin kolayca gözlemleyebileceği ve derecelendirebileceği somut davranışsal göstergeler aracılığıyla ölçmeyi amaçlar. Ölçeğin başarılı bir şekilde geliştirilmesi, direnç davranışlarının altında yatan nedenlerin (örneğin, algılanan adaletsizlik, anlamsızlık veya özerklik ihtiyacı) anlaşılmasına kapı aralar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, yapısal uygunluğun belirlenmesi amacıyla gerekli Geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Geliştirme makalesinde (Sarı, 2018) detaylı geçerlik bulguları açıkça belirtilmemiş olsa da, bir geliştirme çalışması bağlamında genellikle yapı geçerliği (Exploratory Factor Analysis ve Confirmatory Factor Analysis yoluyla) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) sağlanmıştır.

İçerik geçerliği, ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen öğrenci direnç davranışları yapısını yeterince temsil ettiğini doğrulamak için uzman öğretmen ve akademisyen görüşlerine başvurularak sağlanmıştır. Yapı geçerliği ise, ölçeğin teorik olarak beklenen alt boyutları doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini gösterir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde spesifik Güvenirlik katsayılarına dair bilgi bulunmamaktadır. Ancak, psikometrik açıdan sağlam bir geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını ölçmek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmış olmalıdır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Gelecekteki çalışmalarda, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını (test-tekrar test güvenirliği) ve farklı değerlendiriciler arasındaki tutarlılığını (değerlendiriciler arası güvenirlik) belirlemek için ek araştırmalar yapılması faydalı olacaktır, zira bu bir öğretmen derecelendirme ölçeğidir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, öğrenci direnç davranışlarının altında yatan temel boyutları belirlemek için Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu süreç, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile başlar ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile devam eder. AFA, başlangıçta çok sayıda maddeden oluşan havuzun, direnç davranışının farklı alt boyutlarını temsil eden anlamlı faktörlere ayrılmasını sağlamıştır.

DFA ise, elde edilen faktör yapısının teorik modele ne ölçüde uyduğunu test etmek için kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin çok boyutlu bir yapıda olduğu ve öğrenci direncinin farklı tezahürlerini (örneğin, pasif karşı gelme, otoriteye karşı çıkma, akademik görevden kaçınma) ölçen alt faktörlere sahip olduğu varsayılmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öğretmen Derecelendirme Ölçeği)

Format: Öğretmenler tarafından öğrencilerin davranışlarının sıklığını değerlendiren maddelerden oluşur. Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak Likert tipi bir ölçek (örneğin, “Hiçbir zaman”dan “Her zaman”a) kullanıldığı varsayılabilir.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Nüfus Grubu: Öğretmenler (Öğrencilerin davranışlarını değerlendirmek için).

Yaş Grubu: İlkokul, ortaokul veya lise öğrencileri (Ölçeğin uygulandığı çalışmada belirtilen öğrenci yaş aralığına bağlıdır).

Nüfus Detayları: Öğrenci direnç davranışlarını gözlemleyen ve raporlayan her seviyeden eğitimci.

Test Metodolojisi: Gözleme dayalı öznel değerlendirme. Öğretmenler, belirli bir öğrenci veya genel sınıf bağlamında direnç davranışlarının varlığını ve sıklığını derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Eğitimde direnç, davranışsal değerlendirme, sınıf disiplini, Eğitim Psikolojisi, psikometrik araç, öğretmen raporu, Psikometri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Çukurova Üniversitesi (Tahmini, e-posta adresine dayanarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımına ilişkin izinler ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Mediha Sarı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle yazarın iznine tabidir.

Kaynaklar

1. Sari, M. (2018). Development of a Teacher Scale to Measure Presence and Frequency of Students’ Resistance Behaviours. Universal Journal of Educational Research. 6(2), 226-234.

Ölçeğin orijinal makalesi ve tüm detayları içeren PDF dosyası buradan indirilebilir: teacher-scale-to-measure-presence-and-frequency-of-students-resistance-behaviours-toad.pdf

[quads id=5]

Öğrenci Direnç Davranışı Öğretmen Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen kaynak makalenin (Sari, 2018) tam metninde yer almaktadır. Genel olarak, maddelerin öğretmenlerin gözlemlediği, ders sırasında kurallara uymama, pasif ilgisizlik veya açıkça karşı gelme gibi öğrenci direnç davranışlarını yansıttığı varsayılmaktadır.